Chuyển tới nội dung chính
Khoa học & Công nghệ · Điểm tin đa nguồn

'Thợ săn vũ trụ tối' Euclid hé lộ hơn 900 triệu thiên hà, hàng chục triệu chuẩn tinh

Kính viễn vọng Euclid công bố bộ dữ liệu đầu tiên về hơn 900 triệu thiên hà, hàng chục triệu chuẩn tinh, phục vụ xây dựng bản đồ 3D vũ trụ.

Tuổi Trẻ (tuoitre.vn) · Tác giả: TUOI TRE ONLINE 5 ngày trước Đọc bài gốc tại Tuổi Trẻ ↗
'Thợ săn vũ trụ tối' Euclid hé lộ hơn 900 triệu thiên hà, hàng chục triệu chuẩn tinh - Ảnh 2.
Hàng loạt thiên hà xa xôi hiện lên sắc nét qua ống kính của Euclid, giúp các nhà khoa học nghiên cứu quá trình giãn nở của vũ trụ và bản chất vật chất tối

Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) vừa công bố bộ dữ liệu lớn đầu tiên từ kính viễn vọng không gian Euclid, bao gồm thông tin về hơn 900 triệu thiên hà. Đây là bước tiến quan trọng trong nỗ lực xây dựng bản đồ ba chiều lớn nhất từ trước đến nay về vũ trụ, phục vụ nghiên cứu vật chất tối và năng lượng tối.

Bộ dữ liệu tổng hợp khoảng 13 tháng quan sát, có dung lượng 1,7 petabyte (tương đương 1,7 triệu gigabyte), với khu vực khảo sát rộng gấp khoảng 9.500 lần phần diện tích Mặt trăng quan sát được từ Trái đất. Ngoài các thiên hà, dữ liệu còn ghi nhận khoảng 15.000 ứng viên thấu kính hấp dẫn mạnh và hàng chục triệu chuẩn tinh.

Đáng chú ý, Euclid đã phát hiện một số chuẩn tinh có ánh sáng phát ra từ thời điểm vũ trụ mới chỉ bằng khoảng 5% tuổi hiện nay, tức cách đây khoảng 13 tỉ năm. Chuẩn tinh là những vùng lõi thiên hà phát sáng cực mạnh, được cung cấp năng lượng bởi các hố đen siêu nặng ở trung tâm.

'Thợ săn vũ trụ tối' Euclid hé lộ hơn 900 triệu thiên hà, hàng chục triệu chuẩn tinh - Ảnh 2.

Theo các nhà khoa học, hiện tượng thấu kính hấp dẫn xảy ra khi ánh sáng từ các thiên hà ở xa bị bẻ cong dưới tác động của lực hấp dẫn từ vật chất ở phía trước. Hiện tượng này giúp xác định sự phân bố vật chất trong vũ trụ, trong đó có vật chất tối vốn không phát ra hoặc hấp thụ ánh sáng nhưng có thể được nhận biết qua tác động hấp dẫn. Số ứng viên thấu kính hấp dẫn mạnh trong bộ dữ liệu mới vượt tổng số trường hợp được phát hiện trong nửa thế kỷ trước đó.

Bà Valeria Pettorino, phụ trách khoa học dự án Euclid của ESA, cho biết kính viễn vọng này không chỉ chụp ảnh thiên hà mà còn đo khoảng cách, xác định vị trí của chúng trong không gian và theo dõi quá trình hình thành, phát triển của các cấu trúc vũ trụ trong khoảng 10 tỉ năm. Những dữ liệu này sẽ giúp tái dựng mạng lưới vũ trụ, qua đó làm rõ hơn vai trò của vật chất tối và năng lượng tối.

Ước tính, vật chất thông thường chỉ chiếm khoảng 5% thành phần vũ trụ, trong khi vật chất tối chiếm khoảng 27% và năng lượng tối chiếm khoảng 68%.

Euclid được phóng lên không gian năm 2023 và dự kiến hoàn thành bản đồ ba chiều bao phủ hơn 1/3 bầu trời vào năm 2031. Những kết quả nghiên cứu đầu tiên về vật chất tối và năng lượng tối dự kiến được công bố trong năm 2027.

'Thợ săn vũ trụ tối' Euclid hé lộ hơn 900 triệu thiên hà, hàng chục triệu chuẩn tinh - Ảnh 3.
Nguồn xuất bản gốc: Tuổi Trẻ (tuoitre.vn) · Tác giả: TUOI TRE ONLINE N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Khoa học & Công nghệ

Xem tất cả →