Chuyển tới nội dung chính
Kinh tế vĩ mô & Đầu tư · Điểm tin đa nguồn

Thiết lập cơ chế cảnh báo sớm rủi ro cho nhóm hàng xuất siêu lớn

Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc vừa ký ban hành Nghị quyết số 403 về Kế hoạch tổng thể quản trị xuất siêu và phòng tránh các rủi ro trong hoạt động thương mại quốc tế giai đoạn 2026-2030. Trong đó, yêu cầu thiết lập cơ chế cảnh báo sớm đối với các nhóm hàng, thị trường và doanh nghiệp có kim ngạch hoặc mức thặng dư lớn.

Theo dõi, đánh giá, cảnh báo sớm

Theo đó, Kế hoạch đặt mục tiêu quản trị xuất siêu song phương theo hướng chủ động, bền vững và cân bằng giữa mở rộng xuất khẩu với nâng cao năng lực nhập khẩu phục vụ sản xuất; đồng thời phòng tránh nguy cơ dư thừa công suất, ngăn chặn lẩn tránh và chuyển tải bất hợp pháp, gian lận xuất xứ, kiểm soát và thực hiện hiệu quả quy định về cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức.

Quản trị xuất siêu gắn với đa dạng hóa thị trường và nguồn cung, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và giá trị gia tăng trong nước, tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, bảo đảm thương mại công bằng, hạn chế các rủi ro phát sinh từ mất cân đối thương mại, tập trung xuất khẩu hoặc phụ thuộc quá mức vào một số thị trường, sản phẩm và nguồn cung đầu vào.

Theo dõi, đánh giá và cảnh báo sớm đối với quy mô, cơ cấu và mức độ tập trung của xuất siêu, nhất là đối với các nhóm hàng, thị trường và doanh nghiệp có kim ngạch hoặc mức thặng dư lớn; chủ động nhận diện các yếu tố có thể dẫn đến gia tăng rủi ro về rào cản thương mại, lẩn tránh và chuyển tải bất hợp pháp, dư thừa công suất, phụ thuộc đầu vào nhập khẩu hoặc sử dụng lao động cưỡng bức.

Về định hướng giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản trị xuất siêu, phòng ngừa lẩn tránh, chuyển tải bất hợp pháp, gian lận xuất xứ và nguy cơ dư thừa công suất, đồng thời kiểm soát hàng hóa sử dụng lao động cưỡng bức, Nghị quyết của Chính phủ yêu cầu tập trung thực hiện 7 nhóm giải pháp chủ đạo.

Thiết lập cơ chế cảnh báo sớm rủi ro cho nhóm hàng xuất siêu lớn- Ảnh 1.
Chính phủ yêu cầu rà soát quy định về xuất xứ hàng hóa, C/O, tự chứng nhận xuất xứ và hậu kiểm; xây dựng cơ chế cảnh báo sớm với mặt hàng có thặng dư lớn hoặc dấu hiệu chuyển tải bất hợp pháp.

Cụ thể, hoàn thiện thể chế về xuất xứ và phòng ngừa lẩn tránh: Rà soát quy định về xuất xứ hàng hóa, C/O, tự chứng nhận xuất xứ và hậu kiểm; xây dựng cơ chế cảnh báo sớm với mặt hàng có thặng dư lớn, nguy cơ vướng rào cản thương mại hoặc dấu hiệu chuyển tải bất hợp pháp. Thứ 2, quản trị dựa trên dữ liệu và quản lý rủi ro bao gồm kết nối, chia sẻ dữ liệu hải quan, thuế, đầu tư, xuất nhập khẩu và sản xuất; đánh giá mức độ đóng góp của khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vào chất lượng xuất siêu.

Thứ 3, củng cố chuỗi cung ứng và tăng nội địa hóa, giảm phụ thuộc vào nguồn cung nhập khẩu rủi ro cao, phát triển công nghiệp hỗ trợ, thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước để nâng cao giá trị gia tăng. Thứ 4, quản lý quy hoạch, đầu tư và công suất điều chỉnh mục tiêu sản lượng và mở rộng công suất sát tín hiệu thị trường nhằm hạn chế nguy cơ dư thừa công suất ở các ngành xuất khẩu chủ lực.

Thứ 5, rà soát chính sách ưu đãi, tín dụng và hỗ trợ. Tập trung đánh giá tác động của chính sách thuế, đất đai, đầu tư và tín dụng đến việc mở rộng công suất hoặc xuất khẩu, tránh phát sinh rủi ro bị cáo buộc trợ cấp không phù hợp cam kết quốc tế. Thứ 6, kiểm soát hàng hóa liên quan lao động cưỡng bức: Xây dựng cơ chế nhận diện mặt hàng, khu vực và nhà cung ứng có nguy cơ cao; tăng cường xác minh và thực thi quy định cấm nhập khẩu hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Cuối cùng, nâng cao năng lực thực thi và phối hợp liên ngành: Phân định rõ trách nhiệm giữa các bộ, ngành, địa phương,đẩy mạnh kiểm tra, giám sát và báo cáo định kỳ tình hình xuất siêu cùng các rủi ro phát sinh.

Nghiên cứu cơ chế điều tiết dòng vốn FDI ngay từ khâu đăng ký

Nghị quyết của Chính phủ cũng đặt ra nhiệm vụ giám sát dữ liệu, FDI và những rào cản thị trường. Cụ thể, giao cho Bộ Công thương chủ trì theo dõi, đánh giá định kỳ quy mô, cơ cấu và mức độ tập trung của xuất siêu theo ngành hàng, sản phẩm, thị trường và khu vực doanh nghiệp; đồng thời vận hành cơ chế cảnh báo sớm và xây dựng cơ sở dữ liệu về nguồn cung đầu vào, mức độ phụ thuộc nhập khẩu và giá trị gia tăng trong nước.

Để đánh giá chất lượng xuất siêu, Bộ Công thương rà soát nguồn gốc, cơ cấu và giá trị đầu vào nhập khẩu trong các sản phẩm xuất khẩu, nhất là ở những ngành chủ lực. Đồng thời, cơ quan quản lý cần có giải pháp đa dạng, phát triển nguồn cung trong nước với các đầu vào quan trọng. Với rủi ro gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp, Bộ nghiên cứu sửa nghị định về xuất xứ hàng hóa, cấp giấy chứng nhận xuất xứ (C/O), tự chứng nhận và hậu kiểm. Cơ quan này cũng phải cảnh báo các mặt hàng có nguy cơ bị điều tra phòng vệ thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp trong các cuộc điều tra của nước ngoài.

Bộ Tài chính phối hợp phân tích dữ liệu hải quan, đầu tư để nhận diện nhóm hàng thặng dư lớn và doanh nghiệp xuất khẩu tỷ trọng cao; đánh giá vai trò của khối FDI; nghiên cứu cơ chế điều tiết dòng vốn FDI ngay từ khâu đăng ký đầu tư nhằm hướng tới đa dạng hóa thị trường và chia sẻ tự động dữ liệu đăng ký doanh nghiệp, đăng ký đầu tư.

Song song đó, Bộ Ngoại giao và Bộ Công thương phối hợp bám sát biến động chính sách tại các thị trường xuất khẩu để cảnh báo sớm nguy cơ điều tra phòng vệ thương mại, áp thuế hoặc rào cản kỹ thuật, chủ động phương án vận động và xử lý từ sớm.

Nguồn xuất bản gốc: Thanh Niên (thanhnien.vn) N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Kinh tế vĩ mô & Đầu tư

Xem tất cả →