Sáng 21/11, Quốc hội thông qua Luật Kinh doanh bất động sản, trong đó mở rộng các trường hợp được chuyển nhượng hợp đồng kinh doanh bất động sản, bao gồm hợp đồng mua bán nhà ở, công trình xây dựng có sẵn nhưng chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.
Đây là một trong những điểm thay đổi so với Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, vốn quy định việc chuyển nhượng hợp đồng đối với nhà ở hình thành trong tương lai và hợp đồng thuê mua công trình xây dựng có sẵn.

Mở rộng các loại hợp đồng được chuyển nhượng
Theo Điều 38 của luật mới, có 5 nhóm hợp đồng kinh doanh bất động sản được chuyển nhượng.
Nhóm thứ nhất là hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai.
Nhóm thứ hai là hợp đồng mua bán nhà ở, công trình xây dựng có sẵn nhưng chưa có giấy chứng nhận theo quy định của pháp luật về đất đai.
Ba nhóm còn lại gồm hợp đồng thuê mua công trình xây dựng có sẵn; hợp đồng mua bán, thuê mua phần diện tích sàn xây dựng trong công trình hình thành trong tương lai; hợp đồng mua bán phần diện tích sàn xây dựng trong công trình có sẵn nhưng chưa có giấy chứng nhận.
Như vậy, ngoài nhà ở hình thành trong tương lai, luật mới đưa hợp đồng mua bán nhà ở có sẵn chưa có giấy chứng nhận vào phạm vi được phép chuyển nhượng, đồng thời mở rộng quy định đối với công trình xây dựng và phần diện tích sàn xây dựng.
Tuy nhiên, việc chưa được cấp giấy chứng nhận không đồng nghĩa mọi hợp đồng mua bán nhà ở đều có thể chuyển nhượng. Các giao dịch phải thuộc phạm vi điều chỉnh của luật và đáp ứng những điều kiện cụ thể.
Chưa nộp hồ sơ cấp sổ mới được chuyển nhượng hợp đồng
Điều 39 quy định việc chuyển nhượng hợp đồng phải đáp ứng một số điều kiện. Trong đó, hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho bên mua, thuê mua chưa được nộp cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Hợp đồng chuyển nhượng cũng không được có tranh chấp đang được cơ quan có thẩm quyền thông báo, thụ lý, giải quyết. Trường hợp phát sinh tranh chấp, việc chuyển nhượng chỉ được thực hiện khi tranh chấp đã được giải quyết theo quy định.
Bất động sản trong hợp đồng không thuộc diện bị áp dụng biện pháp bảo đảm, cưỡng chế thi hành án hoặc biện pháp khác nhằm bảo đảm thi hành án.
Đối với bất động sản đang được thế chấp để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ, việc chuyển nhượng hợp đồng chỉ được thực hiện khi có sự đồng ý của bên nhận thế chấp.
Ngoài ra, hợp đồng phải được xác lập đúng pháp luật về kinh doanh bất động sản và bất động sản thuộc đối tượng giao dịch phải đáp ứng điều kiện đưa vào kinh doanh.
Luật quy định việc chuyển nhượng được thực hiện đối với toàn bộ hợp đồng. Nếu một hợp đồng mua bán, thuê mua có nhiều bất động sản nhưng các bên chỉ muốn chuyển nhượng một phần, họ phải sửa đổi hợp đồng hoặc ký phụ lục trước khi chuyển nhượng.
Về quyền và nghĩa vụ, bên nhận chuyển nhượng được kế thừa các quyền, nghĩa vụ của bên mua, thuê mua bất động sản với chủ đầu tư; được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận theo quy định pháp luật về đất đai.
Chủ đầu tư có trách nhiệm tạo điều kiện cho các bên thực hiện chuyển nhượng hợp đồng và không được thu bất kỳ khoản chi phí nào liên quan đến việc chuyển nhượng hợp đồng.
Đáng chú ý, luật có quy định chuyển tiếp đối với hợp đồng đã ký trước thời điểm có hiệu lực. Theo đó, những hợp đồng không thuộc trường hợp được chuyển nhượng theo Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 sẽ không được chuyển nhượng theo luật mới.
Riêng hợp đồng mua bán nhà ở thương mại đã được chuyển nhượng theo pháp luật về nhà ở trước thời điểm luật mới có hiệu lực được tiếp tục chuyển nhượng theo quy định mới.
Luật Kinh doanh bất động sản mới có hiệu lực từ ngày 1/7/2027, thay thế Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023.