Chuyển tới nội dung chính
Sức khỏe & Y tế · Điểm tin đa nguồn

Sống trong môi trường có khói thuốc, nguy cơ ung thư phổi tăng

(Dân trí) - Nhiều người chưa từng hút thuốc vẫn có nguy cơ mắc ung thư phổi nếu thường xuyên sống hoặc làm việc trong môi trường có khói thuốc.

Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí 10/11/2026 Đọc bài gốc tại Dân Trí ↗
Mã cổ phiếu liên quan:

Khói thuốc thụ động làm tăng nguy cơ ung thư phổi

Ung thư phổi thường được xem là căn bệnh liên quan đến người hút thuốc lâu năm. Tuy nhiên, không hút thuốc không đồng nghĩa với việc hoàn toàn không có nguy cơ mắc bệnh. Những người thường xuyên hít phải khói thuốc từ người khác cũng có thể đối mặt với nguy cơ ung thư phổi.

Theo Viện Ung thư quốc gia Mỹ (NCI), tại những quốc gia có tỷ lệ hút thuốc phổ biến, khoảng 10-20% trường hợp ung thư phổi xảy ra ở người chưa từng hút thuốc.

PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết thuốc lá vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi. Tuy nhiên, những người không hút thuốc cũng có thể mắc bệnh do tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ từ môi trường, đặc biệt là khói thuốc thụ động.

Sống trong môi trường có khói thuốc, nguy cơ ung thư phổi tăng - 1
PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương thăm khám cho người bệnh (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).

Khói thuốc thụ động là hỗn hợp khói tỏa ra từ đầu điếu thuốc đang cháy và khói người hút thuốc thở ra. Người không hút thuốc khi ở gần nguồn khói này vẫn có thể hít phải nhiều hóa chất độc hại, trong đó có các chất gây ung thư.

Một phân tích tổng hợp công bố năm 2024, xem xét 97 nghiên cứu, ghi nhận người chưa từng hút thuốc nhưng tiếp xúc với khói thuốc thụ động có nguy cơ ung thư phổi cao hơn khoảng 24% so với người không phơi nhiễm.

Mức nguy cơ cũng khác nhau tùy môi trường tiếp xúc, khoảng 20% ở nhóm phơi nhiễm tại nhà và 38% ở nhóm tiếp xúc tại nơi làm việc. Nguy cơ tăng theo thời gian và mức độ phơi nhiễm.

Như vậy, nguy cơ không chỉ xuất hiện khi sống chung với người hút thuốc. Nhân viên nhà hàng, khách sạn, quán bar, karaoke hoặc những người thường xuyên làm việc tại các địa điểm cho phép hút thuốc trong nhà cũng có thể bị phơi nhiễm trong nhiều giờ.

PGS Phương nhấn mạnh, không có mức phơi nhiễm khói thuốc thụ động nào được xác định là an toàn. Đây là tác nhân gây ung thư ở người và làm tăng nguy cơ ung thư phổi.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), khói thuốc thụ động gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe, trong đó có ung thư phổi và bệnh tim mạch. Tổ chức này ước tính mỗi năm có khoảng 1,3 triệu người tử vong trên thế giới do phơi nhiễm khói thuốc thụ động.

Khoảng trống trong bảo vệ người không hút thuốc

Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2012 đã tạo cơ sở quan trọng để xây dựng môi trường không khói thuốc. Tuy nhiên, luật vẫn cho phép bố trí khu vực dành riêng cho người hút thuốc tại một số địa điểm như khu vực cách ly của sân bay, quán bar, karaoke, vũ trường, khách sạn, cơ sở lưu trú du lịch, tàu thủy và tàu hỏa.

Quy định này đặt ra vấn đề về bảo vệ sức khỏe của những người không hút thuốc nhưng thường xuyên có mặt tại các không gian kín.

Nhân viên phục vụ, vệ sinh, bảo trì tại khách sạn, nhà hàng, quán bar, karaoke, trên tàu hỏa, tàu thủy hoặc tại sân bay có thể phải tiếp xúc với khói thuốc trong quá trình làm việc. Khách hàng không hút thuốc cũng có nguy cơ phơi nhiễm nếu không thể tránh khỏi khu vực có khói thuốc.

Khói thuốc không chỉ tồn tại trong phạm vi phòng hút thuốc. Khi cửa mở, khói có thể thoát ra ngoài; các chất độc hại cũng có thể lan truyền qua hệ thống thông gió, điều hòa hoặc bám trên quần áo, rèm, thảm, bàn ghế và các bề mặt. Điều này khiến người lao động ở những khu vực lân cận vẫn có nguy cơ tiếp xúc.

Theo hướng dẫn thực hiện Điều 8 Công ước khung của WHO về kiểm soát thuốc lá, chỉ môi trường 100% không khói thuốc mới có thể bảo vệ hiệu quả mọi người khỏi tác hại của khói thuốc thụ động. Phòng hút thuốc riêng, hệ thống thông gió hay thiết bị lọc không khí không thể thay thế biện pháp này.

Báo cáo về tình hình dịch bệnh thuốc lá toàn cầu năm 2025 của WHO ghi nhận 79 quốc gia đã áp dụng quy định môi trường không khói thuốc toàn diện tại các địa điểm công cộng trong nhà, nơi làm việc trong nhà và phương tiện giao thông công cộng. Những quy định này đang bảo vệ khoảng 2,6 tỷ người, tương đương gần một phần ba dân số thế giới.

Cần hướng tới quy định môi trường không khói thuốc toàn diện

Việc sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá lần này là cơ hội để Việt Nam tiếp tục hoàn thiện các quy định, hướng tới bảo vệ sức khỏe cộng đồng tốt hơn.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy chính sách môi trường không khói thuốc hiệu quả cần có phạm vi cấm rõ ràng, bao phủ rộng và cơ chế thực thi cụ thể.

Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam, cho rằng Việt Nam đã có những quy định tương đối tốt về môi trường không khói thuốc, song vẫn còn một số ngoại lệ cho phép bố trí khu vực hút thuốc trong nhà tại địa điểm công cộng. Những khoảng trống này cần được khắc phục để người lao động và khách đến các cơ sở dịch vụ đều được bảo vệ.

“Khói thuốc thụ động rất nguy hiểm. Nó gây ra nhiều tác động đến sức khỏe, bao gồm ung thư, bệnh tim mạch và nhiều bệnh lý khác.

Vì vậy, cách duy nhất để bảo vệ sức khỏe trước những tác hại này là xây dựng môi trường công cộng không khói thuốc 100%, những nơi mà mọi người lao động và bất kỳ ai có mặt tại đó đều có quyền được hít thở không khí sạch, không bị ô nhiễm bởi khói thuốc thụ động”, chuyên gia WHO nhấn mạnh.

Nguồn xuất bản gốc: Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Sức khỏe & Y tế

Xem tất cả →