Trả lời:
Ngoại tâm thu là tình trạng xuất hiện một nhịp tim đến sớm hơn nhịp bình thường, có thể bắt nguồn từ tâm nhĩ hoặc tâm thất. Sau nhịp đến sớm, tim có một khoảng nghỉ ngắn trước khi đập trở lại, khiến người bệnh cảm thấy tim bị hẫng, hụt hoặc đập mạnh bất thường.
Ngoại tâm thu nhĩ hoặc ngoại tâm thu thất xuất hiện thưa, đơn lẻ ở người có cấu trúc và chức năng tim bình thường thì thường lành tính, ít ảnh hưởng đến tuổi thọ. Người bệnh có thể chỉ cần theo dõi định kỳ và điều chỉnh các yếu tố kích thích như căng thẳng, thiếu ngủ, rượu bia hoặc sử dụng quá nhiều caffeine theo hướng dẫn của bác sĩ.
Tuy nhiên, ngoại tâm thu thất xuất hiện dày đặc, kéo dài hoặc đi kèm bệnh lý tim mạch có thể làm tăng nguy cơ biến chứng. Khi các nhịp ngoại tâm thu xảy ra quá thường xuyên, tim bị ảnh hưởng đến khả năng co bóp, dẫn đến bệnh cơ tim do ngoại tâm thu. Một số trường hợp ngoại tâm thu thất có đặc điểm bất thường, xuất hiện khi gắng sức hoặc đi kèm bệnh cơ tim, bệnh mạch vành cần được đánh giá kỹ hơn vì có thể liên quan đến rối loạn nhịp thất nguy hiểm. Tình trạng này khiến tim đập nhanh hoặc hỗn loạn, không thể bơm máu hiệu quả, dẫn đến ngừng tim, đột tử nếu không cấp cứu kịp thời.
Ngoại tâm thu nhĩ xuất hiện với tần suất cao có thể là dấu hiệu cho thấy người bệnh có nguy cơ mắc rung nhĩ cao hơn trong tương lai. Rung nhĩ là tình trạng hai buồng tim phía trên (tâm nhĩ) hoạt động điện học hỗn loạn, khiến tim đập không đều và thường nhanh. Rung nhĩ làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông trong tim, dễ dẫn đến đột quỵ.
Để xác định ngoại tâm thu có nguy hiểm hay không, bác sĩ cần đánh giá loại ngoại tâm thu, tần suất xuất hiện và tình trạng tim của người bệnh. Điện tâm đồ giúp ghi nhận hoạt động điện học của tim tại thời điểm kiểm tra. Tuy nhiên, nếu ngoại tâm thu xuất hiện từng lúc, người bệnh có thể cần đeo máy Holter điện tim 24-48 giờ hoặc thiết bị theo dõi kéo dài hơn để xác định số lượng và đặc điểm các nhịp bất thường. Siêu âm tim giúp đánh giá cấu trúc, chức năng co bóp của tim. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm nghiệm pháp gắng sức, chụp cộng hưởng từ tim hoặc phương pháp chuyên sâu khác.

Điều trị ngoại tâm thu phụ thuộc vào triệu chứng, tần suất xuất hiện và bệnh lý tim mạch đi kèm. Người có ngoại tâm thu thưa, không có triệu chứng đáng kể và không mắc bệnh tim cấu trúc thường chỉ cần theo dõi, chưa nhất thiết phải dùng thuốc hoặc can thiệp. Nếu triệu chứng gây khó chịu, bác sĩ có thể cân nhắc dùng thuốc kiểm soát nhịp tim. Trường hợp ngoại tâm thu thất xuất hiện nhiều, ảnh hưởng đến chức năng tim hoặc không đáp ứng điều trị bằng thuốc, bác sĩ có thể xem xét can thiệp ít xâm lấn triệt đốt ổ phát nhịp bất thường bằng năng lượng sóng radio (phát nhiệt) qua đường ống thông.
Nhiều người mắc ngoại tâm thu vẫn sống lâu, làm việc và sinh hoạt bình thường nếu không có bệnh tim nền nguy hiểm. Người bệnh không nên quá lo lắng song cũng không nên chủ quan, cần tuân thủ chặt chẽ phác đồ điều trị của bác sĩ.
Ngoài yếu tố rối loạn nhịp tim, tuổi thọ của người bệnh còn phụ thuộc vào bệnh lý nền và các yếu tố nguy cơ đi kèm. Người mắc rối loạn nhịp tim đồng thời bị tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh mạch vành, suy tim, béo phì hoặc ngưng thở khi ngủ có thể đối mặt với nguy cơ biến chứng cao hơn. Vì vậy, kiểm soát tốt bệnh nền có vai trò quan trọng trong cải thiện tiên lượng lâu dài.
Để bảo vệ sức khỏe tim mạch, mỗi người nên duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống cân đối, tập luyện thể lực phù hợp, ngủ đủ giấc, hạn chế rượu bia, không hút thuốc lá và tránh lạm dụng caffeine, nước tăng lực hoặc các chất kích thích. Người có bệnh tim mạch nên kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết, mỡ máu và tuân thủ lịch tái khám.
Khi xuất hiện hồi hộp, đánh trống ngực kéo dài, mệt bất thường, chóng mặt hoặc hụt hơi, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân. Nếu có biểu hiện ngất, đau ngực dữ dội, khó thở cấp tính hoặc tim đập nhanh kèm choáng váng, người bệnh cần được đưa đi cấp cứu.
ThS.BS Ân Tuấn Đạt
Trung tâm Tim mạch
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội