Bản Văng Môn, xã biên giới Tam Thái (Nghệ An) những ngày giữa tháng 11 trở nên sôi động với hoạt động bắt cá tập thể trên suối Chà Lạp, chuẩn bị cho Ngày hội Đại đoàn kết 18/11. Đây là nét văn hóa độc đáo, thể hiện tinh thần đoàn kết và ý thức bảo vệ nguồn lợi thủy sản của cộng đồng.
Tiếng nói cười rộn ràng, tiếng reo hò vang vọng cả một khúc suối Chà Lạp khi người dân bản Văng Môn, từ người già đến thanh niên, phụ nữ, cùng nhau lội xuống nước bắt cá. Dù lấm bùn, ai nấy đều hào hứng, người vây cá, người cầm ngư cụ, người thu gom, tạo nên một không khí lao động tập thể đầy phấn khởi.

Điều đặc biệt là nguồn cá trên suối Chà Lạp không thuộc sở hữu riêng của bất kỳ gia đình nào. Bà con bản Văng Môn đã thống nhất quy ước bảo vệ nguồn lợi thủy sản, chỉ tổ chức đánh bắt tập thể vào một số dịp đặc biệt trong năm, như Ngày hội Đại đoàn kết hoặc Tết Nguyên đán.
Ông Hà Văn Nghệ, Trưởng bản Văng Môn, cho biết bản có 81 hộ với 335 nhân khẩu. Đoạn suối Chà Lạp dài 1km chảy qua bản được cộng đồng bảo vệ nghiêm ngặt. Theo quy ước lâu đời, người dân không tự ý xuống suối đánh bắt quanh năm. Cá được sinh trưởng tự nhiên, không thả nuôi hay cho ăn. Bà con cùng giám sát, nhắc nhở nhau tuân thủ quy định chung để giữ nguồn lợi lâu dài.

Vào những dịp đặc biệt, bản sẽ họp bàn, vận động các hộ chuẩn bị ngư cụ, thống nhất thời điểm rồi cùng ra suối. Việc đánh bắt vì thế trở thành một sinh hoạt chung, mang đậm tính cộng đồng.
Trong ngày 13/11, dù trời lạnh và có mưa, người dân bản Văng Môn đã đánh bắt được hơn 30kg cá tự nhiên. Số cá này sau đó được mang về làm sạch, chế biến thành các món ăn truyền thống, phục vụ Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc của bản. Các gia đình cùng góp sức, chuẩn bị thực phẩm, sắp xếp mâm cơm trong không khí tất bật, vui tươi và đầm ấm.

Ông Hà Văn Nghệ chia sẻ: “Với người lớn tuổi, đây là cơ hội truyền lại kinh nghiệm và ý thức giữ gìn nguồn cá. Với lớp trẻ, việc cùng xuống suối giúp họ hiểu hơn quy ước của bản, trách nhiệm bảo vệ môi trường và tinh thần sẻ chia”.
Ông Lương Phi Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Tam Thái, đánh giá cao hoạt động bắt cá tập thể này. Ông cho rằng hoạt động không chỉ tạo không khí vui tươi trước ngày hội, mà còn giúp người dân gặp gỡ, giao lưu, tăng cường tình đoàn kết.
“Chính quyền địa phương luôn khuyến khích các bản duy trì những hoạt động văn hóa cộng đồng phù hợp, góp phần gìn giữ bản sắc và xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, ông Thanh nhấn mạnh.