Khoảng 4h30, khi phố phường Hà Nội còn chìm trong giấc ngủ, căn bếp nhỏ của bà Nguyễn Thị Phượng (73 tuổi), chủ quán phở bò trong ngõ trên phố Hàng Bún, phường Ba Đình, đã đỏ lửa.

Những túi thịt bò tươi được mối quen trên phố Hòe Nhai giao tới. Bà Phượng nhanh tay kiểm tra nguyên liệu, chuẩn bị nồi nước dùng, sắp xếp các dụng cụ rồi bắt tay vào những công đoạn quen thuộc. Ở tuổi ngoài 70, bà vẫn thoăn thoắt thái thịt, quán xuyến hầu hết công việc trong bếp.
Quán bắt đầu bán từ 5h30. Có thời điểm, quán chưa tới giờ mở cửa, những vị khách quen đã lần lượt tìm đến.
Quán phở ở trung tâm Hà Nội giữ giá 15 năm không đổi, giá 25.000 đồng/bát (Video: Nguyễn Hà Nam - Việt Hà).
Đó là người có thói quen dậy sớm đi tập thể dục, người lao động tranh thủ ăn sáng trước giờ làm, tài xế xe ôm và cả những thực khách đã gắn bó với quán hàng chục năm.
"Cho tôi một bát nhiều bánh nhé!", một vị khách gọi.

Bà Phượng nhanh tay chần bánh phở, xếp thịt bò vào bát, thêm hành rồi chan nước dùng nóng hổi. Động tác của bà dứt khoát, thuần thục như đã lặp lại hàng nghìn lần trong suốt hơn 30 năm đứng bếp. Bát phở được đưa ra khi khói còn nghi ngút.
Giữa buổi sáng Hà Nội chuyển mùa, thực khách xuýt xoa thưởng thức món ăn nóng hổi, nhận xét hương vị vẫn giữ được nét truyền thống của phở bò.
Quán nằm sâu trong ngõ, tận dụng khoảng sân và lối đi trước nhà để kê bàn ghế dọc hai bên tường. Không gian không rộng, khách đến vào giờ cao điểm đôi khi phải chờ mới có chỗ ngồi. Nơi này cũng không có tên riêng hay biển hiệu cầu kỳ, chỉ treo tấm biển nhỏ ghi "Phở bò tái - chín 25k".

Thế nhưng, địa chỉ này vẫn có lượng khách ổn định. Điều khiến nhiều người chú ý là giữa khu vực trung tâm Hà Nội, nơi thực khách có thể phải trả mức giá cao hơn nhiều cho một bát phở, quán của bà Phượng vẫn duy trì giá 25.000 đồng.
Đằng sau mức giá bình dân ấy là câu chuyện về người phụ nữ đã gắn bó với nghề hơn ba thập kỷ. Bà Phượng tâm niệm: Có thể lãi ít hơn một chút để nhiều người vẫn có thể ăn được một bát phở nóng.
Giữ giá phở 25.000 đồng suốt nhiều năm
Chia sẻ với phóng viên Dân trí, bà Phượng cho biết bắt đầu bán phở vào những năm 1990-1991. Trước đó, bà từng làm việc trong cơ quan nhà nước. Sau khi nghỉ việc, bà chuyển sang bán hàng, tự tìm hiểu cách nấu phở rồi tích lũy kinh nghiệm qua từng ngày đứng bếp.
Không được ai truyền nghề hay học qua trường lớp chuyên nghiệp, bà tự mày mò từ khâu chọn nguyên liệu, sơ chế xương, ninh nước dùng đến cách nêm nếm gia vị. Những lần nấu chưa vừa miệng, bà lại điều chỉnh để tìm ra hương vị phù hợp.

Cứ như vậy, công thức riêng dần hình thành và được bà duy trì suốt nhiều năm. Những ngày đầu mở quán, một bát phở của bà có giá 3.000 đồng, thấp hơn mức khoảng 5.000 đồng ở một số hàng xung quanh.
Sau đó, giá bán được điều chỉnh tăng dần qua các mốc 5.000 đồng, 7.000 đồng, 10.000 đồng, 12.000 đồng rồi lên 25.000 đồng thì "đứng im".
Mức giá 25.000 đồng được bà duy trì gần 15 năm nay. Dù giá nguyên liệu và nhiều chi phí sinh hoạt đã thay đổi, bà vẫn không muốn tăng giá thêm.
"Chồng và người thân trong nhà từng khuyên tôi nên tăng giá, nhưng tôi vẫn giữ mức bình dân. Khách tới quán có nhiều người lao động, thu nhập không cao. Quán nằm trong ngõ không mất tiền thuê mặt bằng nên tôi lấy lãi mỏng một chút không sao để nhiều người cùng ăn được", bà cười.

Với bà Phượng, được nấu phở mỗi ngày còn là niềm vui tuổi già. Nhiều trẻ nhỏ hay người lao động nghèo tới quán, ăn bát phở 10.000 đồng hay 15.000 đồng, bà vẫn vui vẻ làm.
Thậm chí, với những người lang thang, cơ nhỡ hoặc cụ già đi xin ăn ghé quán, bà có thể mời một bát phở mà không lấy tiền. Với bà, việc bán hàng không chỉ là chuyện thu nhập mà còn là cách chia sẻ phần nào với những người có hoàn cảnh khó khăn.
Quán chỉ có phở tái - chín với bát tiêu chuẩn 25.000 đồng. Khách muốn ăn thêm thịt có thể gọi bát 30.000 đồng hay 50.000 đồng. Ai ăn khỏe muốn cho thêm bánh phở, bà không lấy thêm tiền.
Một mình bà ngồi bên quầy phở và nồi nước dùng thoăn thoắt thao tác. Phụ giúp bà có 2 nhân viên, trong đó có người cháu đã gắn bó với quán gần 20 năm qua.
Để chuẩn bị cho lượng khách mỗi sáng, bà phải tính toán nguyên liệu từ hôm trước. Theo chia sẻ, mỗi ngày quán tiêu thụ khoảng 45kg thịt chín, hôm đông khách có thể lên tới 50kg. Những ngày mưa gió, lượng bán giảm còn khoảng 40kg.
Riêng thịt bò tái sử dụng khoảng 5-7kg mỗi ngày. Phần thịt chín được khách lựa chọn nhiều hơn. Bí quyết tạo nên hương vị của quán nằm ở nồi nước dùng được chuẩn bị công phu.
Xương bò sau khi mua về được bà luộc sơ, đổ bỏ nước đầu rồi rửa sạch trước khi cho vào ninh. Theo kinh nghiệm của bà, xương cần được ninh liu riu đủ thời gian và nhiệt độ mới đạt độ ngọt mong muốn.

Quế, hồi, gừng, hành nướng cho vừa đủ để tạo mùi thơm tự nhiên nhưng không lấn át vị ngọt tự nhiên của xương và thịt. Mắm muối, gia vị đều nêm bằng kinh nghiệm, ước lượng theo tay.
Bà không xem cách nấu của mình là bí quyết cầu kỳ. Điều quan trọng, theo bà, là chọn được nguyên liệu tươi, làm sạch kỹ và kiên nhẫn với từng công đoạn.
Nước dùng phải giữ được vị ngọt thanh, không quá nồng mùi gia vị. Thịt bò chín mềm, bánh phở vừa đủ để thực khách có một bữa sáng trọn vẹn.
Khách gắn bó từ thời chủ quán chưa lấy chồng
Một trong những điều khiến bà Phượng vui nhất sau nhiều năm bán hàng là vẫn gặp lại những gương mặt quen thuộc. Có người đến ăn từ khi bà còn chưa lấy chồng, nay đã có gia đình, con cái trưởng thành nhưng vẫn giữ thói quen ghé quán.
“Mở quán còn phải có cái duyên với khách, có dễ đâu”, bà nói.

Cái duyên ấy giữ chân khách qua nhiều thế hệ. Phần lớn khách của quán là người dân quanh khu phố, người lao động, tài xế xe ôm, cùng không ít học sinh, sinh viên.
Ông Trần Quang Thành là một trong những thực khách như vậy. Ông cho biết đã ăn phở ở đây từ thời bà Phượng chưa lập gia đình. Khi ấy, một bát phở có giá khoảng 7.000 đồng.
Trải qua nhiều năm, giá bán tăng dần nhưng hương vị mà ông quen thuộc vẫn được duy trì.
Đến nay, ông vẫn thường xuyên ghé quán, gần như ngày nào cũng ăn, chủ yếu vào khoảng 9h sáng. Với ông, việc tìm đến đây không chỉ vì mức giá dễ chịu mà còn bởi đã quen với cách nấu và hương vị của bà chủ.
"Quen hương vị ở đây rồi. Đi nơi khác ăn bát phở 60.000-70.000 đồng cũng không thấy bằng", ông Thành chia sẻ.

Không chỉ khách quen, quán phở trong ngõ còn thu hút cả những thực khách ở xa. Chị Trần Ánh Ngọc cùng bạn đi từ khu vực Thanh Xuân, quãng đường hơn 15km lên Hàng Bún ăn sáng. Đây là lần đầu hai người đến quán và cả hai đều bất ngờ khi giữa trung tâm Hà Nội vẫn còn bát phở giá như vậy.
“Nước dùng rất ngon, giống hương vị phở ngày xưa. Bánh phở mềm, cảm giác tươi ngon mà các quán khác không có”, chị Ngọc nhận xét.
Theo chị, nhiều quán bây giờ mang “vị công nghiệp” hơn. Với chị, đây là chuyến đi xa nhưng xứng đáng và chắc chắn sẽ quay lại thêm những lần sau.
Hỏi bà có tính chuyện tăng giá trong thời gian tới không, bà Phượng lắc đầu, chẳng cần cân nhắc: “Cô cứ bán thế này thôi”. Năm nào quán cũng chỉ nghỉ từ ngày 28 Tết để bà chuẩn bị đón năm mới, rồi lại đỏ lửa từ 4h30 sáng như suốt hơn 30 năm qua.

Gần 15 năm, giá cả ngoài phố đã đổi thay nhiều lần, nhưng trong con ngõ nhỏ ấy, bát phở của bà Phượng vẫn đứng yên ở con số 25.000 đồng.
Với người phụ nữ 73 tuổi, giữ giá không chỉ là chuyện buôn bán. Đó còn là cách bà giữ những vị khách đã gắn bó với mình qua mấy chục năm, và giữ lại một hương vị phở Hà Nội xưa giữa lòng phố thị.