Đào tạo nghề hiệu quả giúp nâng cao thu nhập
Theo báo cáo Tổng kết Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025, việc thực hiện cơ cấu lại ngành nông nghiệp gắn với phát triển kinh tế nông thôn tiếp tục được các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, mang lại nhiều chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao giá trị gia tăng và thu nhập cho người dân nông thôn.
Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) được triển khai mạnh mẽ, có chiều sâu, trở thành điểm nhấn trong phát triển kinh tế nông thôn.
Phát triển ngành nghề nông thôn và làng nghề truyền thống tiếp tục được quan tâm, kết hợp với đào tạo nghề, chuyển giao kỹ thuật và xúc tiến tiêu thụ sản phẩm.

Hoạt động phát triển du lịch nông thôn có bước phát triển tích cực, gắn với bản sắc văn hóa và sản phẩm OCOP.
Hệ thống hợp tác xã, tổ hợp tác tiếp tục được củng cố và phát triển. Nhiều hợp tác xã chuyển đổi mô hình hoạt động phù hợp, tăng cường liên kết sản xuất - tiêu thụ theo chuỗi giá trị, ứng dụng công nghệ và phát triển sản phẩm đạt chuẩn OCOP.
Để có nguồn lực phục vụ các hoạt động trên, công tác đào tạo nghề, phát triển nguồn nhân lực ở khu vực nông thôn tiếp tục được triển khai một cách thiết thực, phù hợp với nhu cầu thực tế của địa phương và xu hướng phát triển thị trường lao động.
Nhiều tỉnh, thành đã chủ động rà soát, cập nhật danh mục nghề đào tạo, ưu tiên các lĩnh vực phục vụ trực tiếp cho cơ cấu lại ngành nông nghiệp và phát triển kinh tế nông thôn như: Kỹ thuật trồng trọt - chăn nuôi theo hướng hữu cơ, sơ chế - bảo quản nông sản, vận hành máy nông nghiệp, thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc và kinh tế số trong nông nghiệp.

Việc tổ chức đào tạo ngày càng gắn với thực tiễn sản xuất, nhiều lớp học được tổ chức ngay tại doanh nghiệp, tạo điều kiện cho học viên thực hành, nâng cao kỹ năng, sẵn sàng tham gia thị trường lao động tại địa phương.
Bên cạnh lực lượng lao động trẻ, chương trình đào tạo nghề cũng chú trọng mở rộng đối tượng đến nhóm lao động trung niên, góp phần đa dạng hóa sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn.
Phong trào khởi nghiệp nông nghiệp có nhiều chuyển biến tích cực, nhất là trong lực lượng thanh niên, lao động trẻ.
Nhiều mô hình khởi nghiệp đã ứng dụng hiệu quả công nghệ số và thương mại điện tử trong các khâu sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp.
Các mô hình này không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo, thu hút nhiều lao động trẻ quay về lập nghiệp tại quê hương.
Nhiều địa phương đã quan tâm xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp nông thôn thông qua việc tổ chức các cuộc thi khởi nghiệp sáng tạo, diễn đàn giao lưu kết nối, các chương trình ươm tạo và hỗ trợ tiếp cận tín dụng ưu đãi.
Qua đó, hình thành lực lượng chủ thể mới có kiến thức, kỹ năng và tư duy thị trường trong phát triển kinh tế nông thôn, góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động và nâng cao thu nhập bền vững cho người dân nông thôn.
Từ hiệu quả phát triển nguồn nhân lực trên, thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn được nâng cao đáng kể. Thu nhập bình quân năm 2024 đạt khoảng 54 triệu đồng/người/năm, tăng 1,3 lần so với năm 2020.
Nền tảng để xây dựng nông thôn mới
Theo ông Nguyễn Đại Tánh, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Tây Ninh, hoạt động đào tạo nghề, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực khu vực nông thôn có mối quan hệ chặt chẽ và là nền tảng để hoàn thành các tiêu chí khác trong Chương trình mục tiêu quốc gia Xây dựng Nông thôn mới.
Ông Tánh cho biết: “Trong giai đoạn 2021-2025, Tây Ninh đã tổ chức hàng trăm lớp đào tạo nghề cho hàng chục nghìn lao động nông thôn, góp phần duy trì tỷ lệ lao động có việc làm mới hoặc tiếp tục làm nghề cũ với năng suất, thu nhập cao hơn; góp phần nâng cao trình độ, kỹ năng nghề, tạo việc làm và cải thiện thu nhập cho người dân. Đặc biệt, việc gắn đào tạo với nhu cầu của thị trường lao động và khả năng tự tạo việc làm đã giúp công tác đào tạo nghề ngày càng thiết thực hơn”.
Kết quả, tỷ lệ lao động qua đào tạo trên địa bàn tỉnh Tây Ninh đã tăng từ 70% (năm 2020) lên 76,39% (đến năm 2025); trong đó, tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt 31,19%, vượt xa so với tiêu chí chung.
Từ kết quả đào tạo nghề tốt dẫn đến hiệu quả giải quyết việc làm sau đào tạo có nhiều thành tựu khả quan. Tỷ lệ lao động nông thôn có việc làm mới hoặc tiếp tục làm nghề cũ nhưng cho năng suất, thu nhập cao hơn đạt trên 80% sau khi hoàn thành các lớp đào tạo.
Lao động được trang bị kiến thức đã tự tin chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, gia tăng giá trị sản phẩm nông nghiệp và tham gia vào chuỗi cung ứng nông sản sạch, đạt chuẩn OCOP.

Ông Nguyễn Đại Tánh cho biết: “Nguồn nhân lực nông thôn chất lượng hơn đã trở thành động lực quan trọng giúp Tây Ninh hoàn thành chỉ tiêu trong Bộ tiêu chí xã Nông thôn mới, Nông thôn mới nâng cao. Thu nhập bình quân đầu người ở khu vực nông thôn của tỉnh cải thiện rõ rệt, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều bền vững”.
Từ hiệu quả thực tế trên, Chính phủ tiếp tục xác định đào tạo nghề, phát triển nguồn nhân lực, tạo việc làm bền vững là nhiệm vụ quan trọng trong quá trình xây dựng nông thôn mới.
Do đó, trong Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về Nông thôn mới giai đoạn 2026-2030, Chính phủ tiếp tục nâng cao hơn tiêu chí “Tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ” so với giai đoạn 2021-2025 (chỉ tiêu chung tăng từ 25% lên 27%).