Chuyển tới nội dung chính
Thời sự & Xã hội · Điểm tin đa nguồn

Phạt để sửa sai, không chỉ để thu tiền

Đề xuất cho phép người bị xử phạt vi phạm hành chính đến 5 triệu đồng được thực hiện công việc phục vụ cộng đồng thay cho nộp tiền phạt là hướng tiếp cận đáng ủng hộ.

Phạt để sửa sai, không chỉ để thu tiền
Ảnh minh họa bản tin · Nguồn: Thanh Niên (thanhnien.vn)

Bởi mục đích cuối cùng của xử phạt không phải là thu được bao nhiêu tiền, mà là giúp người vi phạm nhận thức sai phạm, sửa chữa hành vi và có trách nhiệm hơn với xã hội.

Một khoản phạt vài triệu đồng có thể không đáng kể với người có thu nhập cao nhưng lại là gánh nặng đối với công nhân, người lao động tự do hoặc những gia đình đang chật vật mưu sinh. Cùng một mức phạt nhưng tác động kinh tế lên mỗi người rất khác nhau. Nếu chỉ có một cách chấp hành bằng tiền, người khó khăn có thể lâm vào tình cảnh muốn thực hiện nghĩa vụ nhưng không đủ khả năng.

Pháp luật hiện hành đã có cơ chế hoãn, giảm, miễn tiền phạt trong những trường hợp đủ điều kiện nhưng các cơ chế này có phạm vi và điều kiện áp dụng nhất định. Việc bổ sung hình thức phục vụ cộng đồng sẽ tạo thêm một lựa chọn, vừa bảo đảm tính nghiêm minh, vừa thể hiện sự nhân văn trong thực thi pháp luật.

Điều quan trọng nhất là phải xác lập quyền lựa chọn thực chất của người bị xử phạt. Sau khi có quyết định xử phạt, người đủ điều kiện có thể lựa chọn nộp tiền hoặc tự nguyện thực hiện công việc phục vụ cộng đồng. Cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm giải thích rõ 2 phương thức, thời gian thực hiện và hậu quả pháp lý, thay vì tùy nghi quyết định ai phải nộp tiền, ai phải lao động.

Sự tự nguyện phải được bảo đảm từ khi đăng ký đến quá trình thực hiện. Người vi phạm cũng cần có quyền chuyển sang nộp tiền nếu không thể tiếp tục công việc, với cơ chế tính toán phần nghĩa vụ đã hoàn thành. Đồng thời, việc lựa chọn hình thức thay thế không được làm mất quyền khiếu nại, khởi kiện đối với quyết định xử phạt theo quy định pháp luật.

Công việc phục vụ cộng đồng cần được quy định cụ thể, phù hợp sức khỏe, độ tuổi và điều kiện của người thực hiện. Có thể là vệ sinh môi trường, chăm sóc cây xanh, hỗ trợ các hoạt động công cộng hoặc khắc phục những ảnh hưởng do hành vi vi phạm gây ra. Tuyệt đối không sử dụng người vi phạm làm công việc nguy hiểm, mang tính xúc phạm nhân phẩm hoặc phục vụ lợi ích riêng của bất kỳ tổ chức, cá nhân nào.

Cũng cần xác định minh bạch số giờ phục vụ tương ứng mức tiền phạt, giới hạn thời gian, trách nhiệm giám sát và cơ chế xác nhận hoàn thành. Lịch thực hiện nên linh hoạt, kể cả ngoài giờ hành chính, để người lao động không phải đánh đổi việc làm và thu nhập mới có thể chấp hành quyết định xử phạt. Chi phí tổ chức, giám sát cũng phải được tính toán, tránh phát sinh bộ máy tốn kém hơn giá trị xã hội mà chính sách mang lại.

Một vấn đề khác là không nên áp dụng máy móc chỉ dựa trên số tiền. Với những vi phạm có hậu quả nghiêm trọng hoặc cần thực hiện nghĩa vụ khắc phục riêng, phải có điều kiện loại trừ phù hợp. Lao động phục vụ cộng đồng cũng không thể thay thế nghĩa vụ bồi thường thiệt hại hay khắc phục hậu quả theo quy định.

Mức 5 triệu đồng có thể là giới hạn phù hợp để thí điểm nhưng không nên mặc nhiên xem đó là giới hạn lâu dài. Sau một thời gian thực hiện, nếu chứng minh được hiệu quả giáo dục, tính khả thi và khả năng kiểm soát, hoàn toàn có thể nghiên cứu nâng mức tiền phạt được lựa chọn hình thức thay thế, đồng thời mở rộng có chọn lọc những nhóm hành vi phù hợp.

Người không có điều kiện tài chính vẫn phải chịu trách nhiệm khi vi phạm pháp luật nhưng trách nhiệm ấy không nhất thiết chỉ được thực hiện bằng tiền. Một chính sách xử phạt tiến bộ cần tạo điều kiện để mọi người có khả năng chấp hành.

Nguồn xuất bản gốc: Thanh Niên (thanhnien.vn) N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Thời sự & Xã hội

Xem tất cả →