
Sau khi đóng cửa nhà sách Cá Chép cuối cùng tại TP.HCM vào tháng 6-2026, ông Trần Đại Thắng bắt đầu hành trình "Sách đến mọi nhà" từ ngày 15-7, lái xe tải chở sách đi bán dạo khắp Việt Nam, đưa sách đến những nơi ít có hiệu sách và trực tiếp gặp gỡ độc giả.
Kể với Tuổi Trẻ, Giám đốc Công ty sách Đông A cho biết một trong những điều khiến ông tin rằng sự quan tâm dành cho sách sẽ không bao giờ mất đi là khi xe sách dừng chân tại Đồng Hới (tỉnh Quảng Trị) giữa trời mưa lớn, khiến cả người lẫn sách đều ướt, nhưng bạn đọc vẫn tìm đến.
"Hôm ấy trời mưa rất lớn, gió giật bay cả bạt. Mưa tạt vào quầy, người ướt, sách cũng ướt. Vậy mà người đọc vẫn đến", ông nhớ lại.
Theo ông Thắng, tình yêu sách ngày nay có thể khác với trước đây, khi người đọc có nhiều phương tiện tiếp cận thông tin và hình thức giải trí hơn, nhưng sự quan tâm dành cho sách vẫn còn rất lớn.
Mua sách dễ, nhưng làm sao để người ta muốn đọc?
Sau khi nhà sách Cá Chép cuối cùng tại đường Võ Văn Tần (TP.HCM) đóng cửa vào tháng 6-2026, ông Trần Đại Thắng bắt đầu hành trình "Sách đến mọi nhà" trên chiếc xe tải 6,5 tấn, đưa sách đến nhiều tỉnh, thành trên cả nước.
Với nhiều năm kinh nghiệm trong ngành xuất bản, phát hành sách, ông Thắng nhận xét việc mua sách hiện nay thuận tiện và dễ dàng hơn rất nhiều so với trước đây. Người đọc có nhiều lựa chọn về đầu sách, giá bán và kênh phân phối, và có thể mua sách trực tuyến chỉ với vài thao tác trên điện thoại.
"Vấn đề không còn nằm ở chỗ có sách hay không, mà là người ta có sẵn sàng dành tiền và thời gian cho sách hay không", ông Thắng nêu.
Qua những địa phương đã đi qua, ông Thắng nhận thấy nhiều trường học, nhà văn hóa, kể cả ở vùng sâu, vùng xa, đã có thư viện và tủ sách khá đầy đủ. Vấn đề theo đó không phải là cung cấp thật nhiều sách, nhưng là làm sao để những cuốn sách đủ hay, đủ hấp dẫn để khiến người ta muốn bước đến giá sách, cầm lên và bắt đầu đọc.

"Cảm giác đến một nhà sách để chọn sách vẫn rất khác với mua sách trên mạng. Mua online tiện, nhanh, chỉ vài thao tác là xong. Nhưng nó thiếu một thứ mà tôi nghĩ rất quan trọng: sự thư thả", ông Thắng chia sẻ.
Ở nhà sách, người đọc có thể dành thời gian đi giữa những giá sách, cầm một cuốn lên, lật vài trang rồi đặt xuống, trước khi tình cờ nhìn thấy một cuốn khác. Có khi bước vào mà chưa biết mình sẽ mua gì, nhưng cuối cùng lại mang về một cuốn sách hoàn toàn ngoài dự định.
Chính những phút thư thả lựa chọn ấy cũng là một phần của niềm vui đọc sách. Bởi đọc sách vốn không phải là việc nên vội vàng, mà cần một khoảng thời gian đủ chậm và tâm thế đủ thư thái để bước vào thế giới của cuốn sách.
"Khi người ta thực sự muốn đọc, thiếu tiền có thể đi mượn, thiếu sách có thể đi tìm. Còn khi chưa có nhu cầu ấy, có một thư viện đầy thì vẫn chỉ là cái nhà kho để sách", ông Thắng đúc kết.
Ngành sách vẫn có tiềm năng riêng
Nhớ lại thời gian vận hành Cá Chép, ông Thắng cho biết ông luôn trân quý những bạn trẻ đến nhà sách ngồi đọc hàng giờ, dù không mua gì. Bởi nếu chỉ cần một chỗ để đọc, các bạn hoàn toàn có thể ở nhà, nhưng vẫn chọn đến Cá Chép để xem sách, gặp gỡ bạn bè hoặc đơn giản là dành vài giờ giữa những cuốn sách yêu thích.
"Tôi nghĩ rằng mình làm ra không gian mà mọi người yêu quý, muốn tìm đến và muốn ở lại, thì bản thân điều đó đã có ý nghĩa rồi", ông Thắng chia sẻ.
Nhà sách Cá Chép đầu tiên ra đời năm 2013 trên đường Võ Văn Tần (TP.HCM), sau đó mở rộng thêm cơ sở trên đường Nguyễn Thị Minh Khai vào năm 2015 và Hà Nội vào năm 2017. Tuy nhiên trước những thay đổi của thị trường, cơ sở Hà Nội đóng cửa năm 2022, tiếp đến là Nguyễn Thị Minh Khai năm 2025 và cuối cùng là Võ Văn Tần vào tháng 6-2026.
Trong những chia sẻ trước đó, ông Thắng cho biết doanh thu của Cá Chép đã giảm xuống còn 1/3 so với giai đoạn kinh doanh tốt nhất, trong khi chi phí vận hành tăng lên mức 130% so với trước. Việc mua sách qua các nền tảng trực tuyến ngày càng thuận tiện, cùng với áp lực chi phí mặt bằng và nhân sự, khiến mô hình nhà sách có diện tích lớn như Cá Chép không còn phù hợp như trước.
Dù không thể tiếp tục duy trì hệ thống nhà sách, người sáng lập Cá Chép vẫn mong muốn những không gian đọc sách đẹp, được đầu tư bài bản có thể tiếp tục hiện diện trong đời sống đô thị.
Khi các nhà sách Cá Chép đóng cửa, ông nhận được rất nhiều chia sẻ từ những người trẻ từng gắn bó với nơi này. Có những người đã trưởng thành nhưng vẫn nhớ cảm giác ngày bé được cha mẹ đưa đến nhà sách, lang thang giữa những giá sách, chọn một cuốn rồi háo hức mang về nhà.
"Khi một nhà sách mất đi, người ta tiếc không chỉ một nơi mua sách, mà còn tiếc cả một phần ký ức của mình", ông Thắng nói thêm.
Từ kinh nghiệm vận hành Cá Chép, ông Thắng nhận định nhà sách không chỉ là nơi bán sách mà còn có thể trở thành không gian văn hóa, nơi độc giả gặp gỡ, tham gia các hoạt động liên quan đến sách và hình thành những kỷ niệm gắn với việc đọc.

Theo họa sĩ Thắng, tại Việt Nam cũng đang có nhiều bên muốn hỗ trợ đưa nhà sách vào các trung tâm thương mại lớn. Từ trải nghiệm với Cá Chép và hành trình "Sách đến mọi nhà", ông Thắng cho rằng Việt Nam vẫn cần những nhà sách có đầu sách hay được tuyển chọn kỹ, không gian đẹp, dễ chịu, kết hợp các hoạt động giới thiệu sách, giao lưu tác giả và trò chuyện với độc giả.
Nhà sách theo đó sẽ cần đưa sách đến gần người đọc hơn, không chỉ phục vụ những người vốn yêu sách mà còn thu hút cả những người chưa có thói quen đọc.
"Nếu làm được điều đó, nhà sách không chỉ bán được thêm một cuốn sách. Nó có thể tạo ra thêm một người đọc", ông Thắng chia sẻ.
Lịch trình "Sách đến mọi nhà" tháng 11 và 12-2026
Đăng tải trên trang cá nhân, ông Trần Đại Thắng cho biết trong hai tháng cuối năm 2026, hành trình "Sách đến mọi nhà" tiếp tục đi qua nhiều địa phương miền núi, biên giới phía Bắc.
Theo lịch trình được công bố, xe sách đến Lạng Sơn từ ngày 5 đến 8-11, Cao Bằng từ ngày 12 đến 15-11, Hà Giang từ ngày 19 đến 22-11 và Lào Cai từ ngày 26 đến 29-11.
Trong tháng 12, hành trình tiếp tục đến Lai Châu từ ngày 1 đến 3-12, Điện Biên từ ngày 6 đến 8-12, Sơn La từ ngày 10 đến 13-12, Yên Bái từ ngày 15 đến 17-12, Tuyên Quang từ ngày 18 đến 20-12, Bắc Kạn từ ngày 22 đến 24-12, Thái Nguyên từ ngày 25 đến 27-12 và Bắc Giang từ ngày 28 đến 30-12.
Điểm dừng cuối trong lịch trình là Bắc Ninh, từ ngày 31-12-2026 đến 3-1-2027.
