Cú sốc vốn hóa và khoảng trống của người mở đường
Tỷ phú Jensen Huang vừa tuyên bố từ chức Chủ tịch kiêm CEO Nvidia, khép lại 33 năm gắn bó với doanh nghiệp do chính mình đồng sáng lập. Quyết định rời vị trí diễn ra sau những lùm xùm liên quan đến đời tư của vị thuyền trưởng này.
Giám đốc tài chính (CFO) Colette Kress đã được chỉ định tạm thời tiếp quản ghế nóng trong thời gian hội đồng quản trị tìm kiếm người kế nhiệm chính thức.
Sự rời đi của ông Jensen Huang ngay lập tức tác động mạnh đến giá trị vốn hóa thị trường của Nvidia. Theo chuyên trang tài chính Moneywise, giá cổ phiếu hãng chip này đã giảm hơn 30% so với mức đỉnh thiết lập vào tháng 10, khiến khoảng 1.600 tỷ USD vốn hóa "bốc hơi". Cú trượt dốc phản ánh tâm lý hoang mang của giới đầu tư khi công ty chip giá trị bậc nhất thế giới bất ngờ mất đi linh hồn công nghệ của mình.

Theo South China Morning Post (SCMP), nhóm phân tích tại Goldman Sachs do ông James Schneider dẫn đầu nhận định đây là trường hợp hiếm hoi trong ngành công nghệ khi một nhà lãnh đạo có tầm nhìn chiến lược phải rời vị trí quá nhanh.
Ông Schneider nhấn mạnh ông Huang giữ vai trò không thể thay thế trong việc định hình văn hóa lẫn bản sắc của Nvidia. Dù sở hữu đội ngũ lãnh đạo bộ phận thiện chiến, Nvidia sẽ gặp nhiều khó khăn để duy trì sự linh hoạt và nhạy bén như trước nếu thiếu đi nhân vật định hướng trung tâm.
Tuy vậy, giới chuyên gia cho rằng Nvidia không hề bắt tay làm lại từ con số 0. Doanh nghiệp này hiện vẫn kiểm soát khoảng 80-90% thị phần bộ xử lý tăng tốc AI toàn cầu. Nền tảng công nghệ và hệ sinh thái phần mềm đồ sộ do ông Huang dày công xây dựng suốt 3 thập kỷ qua vẫn là bức tường thành vững chắc trước các đối thủ cạnh tranh.
Kịch bản Tim Cook và bài toán giữ nhịp sáng tạo
Để hình dung tương lai Nvidia, giới tài chính đang nhìn lại bài học điển hình từ Apple. Lịch sử “Táo khuyết” từng hai lần mất Steve Jobs với hai kết cục trái ngược. Năm 1985, khi hội đồng quản trị buộc ông Jobs rời đi, Apple đã trượt dài vào khủng hoảng và suýt phá sản trước khi ông quay lại cứu vãn vào năm 1997. Ngược lại, năm 2011, khi Steve Jobs từ chức vì bệnh hiểm nghèo và chuyển giao quyền lực cho Tim Cook, một trang sử mới đã mở ra.
Theo Moneywise, thời điểm Tim Cook tiếp quản, thị trường ngập tràn hoài nghi về việc liệu Apple có thể tiếp tục tạo ra những sản phẩm đột phá nếu thiếu Jobs. Trường Kinh doanh Wharton khi đó nhận định thách thức lớn nhất của Cook là phải định hình phong cách lãnh đạo riêng nhưng vẫn duy trì tính ổn định trong kinh doanh. Thậm chí, giới phân tích tại JPMorgan còn khuyến nghị nhà đầu tư chỉ nên nắm giữ cổ phiếu vì lo ngại rủi ro chuyển giao.
Thực tế đã chứng minh điều ngược lại. Tim Cook đã tối ưu hóa xuất sắc cỗ máy kiếm tiền: giữ vững vị thế iPhone, đồng thời mở rộng danh mục với Apple Watch, AirPods và xây dựng mảng dịch vụ (iCloud, App Store, Apple Music) đạt doanh thu kỷ lục 123,3 tỷ USD trong năm tài chính 2026. Ông cũng đa dạng hóa sản xuất ra ngoài Trung Quốc sang các thị trường như Ấn Độ. Kết quả là vốn hóa Apple nhảy vọt từ 350 tỷ USD lên hơn 5.000 tỷ USD, doanh thu tăng từ 108 tỷ USD lên 479 tỷ USD khi Cook nghỉ hưu vào năm 2026.
Áp dụng tiền lệ này vào Nvidia, ông Dylan Patel, CEO công ty nghiên cứu SemiAnalysis, nhận định trên SCMP rằng Nvidia hoàn toàn có thể đi theo con đường hậu 2011 của Apple. Theo kịch bản này, một nhà quản lý chuyên nghiệp sẽ tiếp quản vị trí CEO, chuyển dịch doanh nghiệp sang chiến lược thận trọng, tập trung tối ưu tài chính, mua lại cổ phiếu và chi trả cổ tức. Cổ đông sẽ hài lòng với sự an toàn, nhưng tốc độ bứt phá công nghệ có thể sẽ không còn duy trì được như thời kỳ đỉnh cao.
Nhà phân tích Kuo Ming-chi của TF International Securities cũng đánh giá cao khả năng quản lý chuỗi cung ứng và kiểm soát chi phí của những lãnh đạo như Tim Cook. Đây là những lĩnh vực Nvidia vẫn còn nhiều dư địa cải thiện.
Tuy nhiên, ông Kuo cho rằng Jensen Huang có thế mạnh riêng. Đó là khả năng kết hợp các công nghệ phức tạp để phát triển chip AI và hệ thống máy chủ, sau đó nhanh chóng đưa sản phẩm ra thị trường. Đây sẽ là thách thức lớn đối với bất kỳ ai kế nhiệm ông.

Làn sóng ủng hộ và thế khó của hội đồng quản trị
Quyết định chia tay Jensen Huang đang vấp phải làn sóng phản đối dữ dội từ giới đầu tư lẫn giới công nghệ. Theo Finance BigGo, tính đến ngày 15/11, chiến dịch kiến nghị trực tuyến mang tên "Stand with Jensen" (tạm dịch "Sát cánh cùng Jensen") kêu gọi phục chức cho cựu CEO đã vượt mốc 146.000 chữ ký. Đáng chú ý, danh sách ủng hộ gồm hơn 78.000 cổ đông, gần 7.300 nhân viên đương nhiệm và hơn 1.350 cựu nhân viên Nvidia.
Chiến dịch nhanh chóng nhận được sự hậu thuẫn từ hàng loạt tên tuổi quyền lực tại Thung lũng Silicon. CEO Tesla Elon Musk cùng các lãnh đạo như Tim Sweeney (Epic Games), Garry Tan (Y Combinator) và Aidan Gomez (Cohere) đều đã công khai ký tên ủng hộ. Tại châu Á, Chủ tịch Tập đoàn Mirae Asset Park Hyeon-joo cũng lên tiếng cho rằng việc bãi nhiệm ông Huang trước khi có kết luận điều tra độc lập là bước đi quá nóng vội.
Trước đó, theo The Times of India (TOI), người dẫn chương trình công nghệ Lex Fridman từng thẳng thắn gọi việc để ông Huang ra đi là một sai lầm đắt giá đối với ngành công nghệ toàn cầu. Ấn phẩm tài chính The Kobeissi Letter cũng chung quan điểm khi cho rằng hội đồng quản trị Nvidia đã hành động vội vàng thay vì kiên nhẫn tham vấn cổ đông và đánh giá thấu đáo các hệ quả dài hạn.
Bất chấp sức ép từ dư luận và đà biến động dữ dội của giá cổ phiếu, ban lãnh đạo Nvidia hiện vẫn giữ nguyên lập trường. Doanh nghiệp tiếp tục đặt niềm tin vào quyền CEO Colette Kress và chưa đưa ra bất kỳ tín hiệu nào về khả năng đưa ông Jensen Huang trở lại trước khi các cuộc điều tra ngã ngũ.