Những thành tựu đáng ghi nhận
Trong giai đoạn 2021-2025, bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới là những nội dung quan trọng, được quan tâm triển khai gắn với các chương trình, chính sách phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, trong đó có Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.

Theo Báo cáo tổng kết Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025, công tác bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới đã được các cấp, các ngành, địa phương quan tâm triển khai, lồng ghép xuyên suốt quá trình thực hiện chương trình.
Nhiều mô hình địa phương an toàn cho phụ nữ và trẻ em, địa chỉ tin cậy trong cộng đồng tiếp tục được duy trì, nhân rộng. Các hoạt động tập huấn, truyền thông về giới được tổ chức tại cơ sở, đặc biệt ở các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Việc lồng ghép nội dung bình đẳng giới trong các tiêu chí, chỉ tiêu của chương trình góp phần bảo đảm cơ hội tham gia và thụ hưởng bình đẳng cho các nhóm đối tượng trong quá trình phát triển nông thôn.

Theo Báo cáo Khoảng cách giới toàn cầu năm 2025 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới, Việt Nam đã thu hẹp 71,3% khoảng cách giới tổng thể.
Báo cáo số 137 của Chính phủ cũng cho thấy tính đến năm 2025, cả nước có gần 7.000 mô hình, cơ sở cung cấp dịch vụ phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới. Trong đó, có 3.987 địa chỉ tin cậy - nhà tạm lánh tại cộng đồng; 122 mô hình thành phố, làng quê an toàn, thân thiện với phụ nữ và trẻ em gái; 2.817 mô hình khác về phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới…
Những kết quả này cho thấy bình đẳng giới, phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới ngày càng được quan tâm trong quá trình phát triển đất nước.

Nỗ lực triển khai trong giai đoạn mới
Sau khi Quốc hội quyết định tích hợp các chương trình mục tiêu quốc gia thành Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035 theo Nghị quyết số 46/2026/QH15 ngày 24/8/2026, bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới tiếp tục được xác định là một trong những nội dung quan trọng của chương trình mới.
Bước sang giai đoạn 2026-2030, yêu cầu này còn được cụ thể hóa trong Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới, ban hành kèm theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg.
Cụ thể, nội dung tiêu chí 6.5 “Đảm bảo bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới”, thuộc Tiêu chí số 6 “Giảm nghèo và an sinh xã hội”, là một trong những nội dung xã phải thực hiện để được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới giai đoạn 2026-2030.

Bộ Nội vụ cũng đã ban hành văn bản hướng dẫn các địa phương thực hiện, dựa trên chức năng, nhiệm vụ quản lý ngành, lĩnh vực được giao.
Theo hướng dẫn, một xã được xác định đạt nội dung tiêu chí “Đảm bảo bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới” khi tại thời điểm xét công nhận nông thôn mới đáp ứng các chỉ tiêu sau:
Thứ nhất, có cán bộ nữ trong Ban Thường vụ Đảng ủy hoặc ít nhất một nữ lãnh đạo cấp xã. Các chức danh lãnh đạo cấp xã gồm Bí thư Đảng ủy, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Hội đồng nhân dân và Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân. Tỷ lệ nữ trong quy hoạch cấp ủy và các chức danh lãnh đạo, quản lý cấp xã giai đoạn 2026-2030 đạt từ 25% trở lên.

Thứ hai, các mô hình phát triển kinh tế ở nông thôn như hợp tác xã, dự án giảm nghèo, mô hình liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm chủ lực... có ít nhất 40% phụ nữ tham gia.
Thứ ba, mỗi quý có ít nhất 4 tin, bài về bình đẳng giới trên hệ thống thông tin cơ sở; lịch đăng tải, phát sóng được lưu đầy đủ.
Thứ tư, có ít nhất một nơi tạm lánh hỗ trợ người bị bạo lực trên cơ sở giới, bạo lực gia đình ở cấp xã, do địa phương bố trí tại địa điểm phù hợp. Nơi tạm lánh có thể được bố trí tại trụ sở UBND cấp xã, bệnh viện, trạm y tế xã hoặc nhà người có uy tín trong cộng đồng.
Thứ năm, trên địa bàn không có trường hợp tảo hôn, cưỡng ép kết hôn.
Những yêu cầu mới đặt ra trách nhiệm lớn hơn cho chính quyền cơ sở trong tổ chức thực hiện, bố trí nguồn lực, theo dõi và đánh giá kết quả, nhằm thúc đẩy bình đẳng giới và nâng cao hiệu quả phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới tại địa phương.
Từ thực tế đó, báo Dân trí phối hợp với Vụ Công tác Thanh niên và Bình đẳng giới, Bộ Nội vụ, tổ chức tọa đàm với chủ đề "Thúc đẩy bình đẳng giới, phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030".

Tại tọa đàm, báo Dân trí sẽ cùng các nhà quản lý, chuyên gia sẽ nhìn nhận lại công tác thúc đẩy bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025; đồng thời phân tích những khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp thiết thực cho giai đoạn 2026-2030.