Câu chuyện về một gia đình ở Hà Tĩnh nhiều năm gửi đơn đề nghị xác minh hài cốt liệt sĩ nhưng chưa được giải quyết dứt điểm được đại biểu Trần Đình Gia (đoàn Hà Tĩnh) nêu tại phiên thảo luận của Quốc hội sáng 11/11.

Nhiều năm gửi đơn, hồ sơ chuyển từ cơ quan này sang cơ quan khác
Theo đại biểu, vụ việc phát sinh từ năm 2019 liên quan đến trường hợp hai liệt sĩ trùng họ tên (một liệt sĩ quê Hà Tĩnh và một liệt sĩ quê Bắc Giang) cùng an táng tại nghĩa trang thuộc tỉnh Kiên Giang cũ (nay là An Giang), dẫn đến việc nhầm lẫn và cả hai gia đình cùng nhận một phần mộ.
Gia đình đã gửi đơn đến nhiều cơ quan nhưng liên tục nhận được văn bản trả lời là đơn đã được chuyển từ cơ quan này sang cơ quan khác. Đến năm 2023, vụ việc được phản ánh tới Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hà Tĩnh.
Sau khi tiếp nhận, Đoàn đại biểu Quốc hội Hà Tĩnh đã phối hợp với đoàn đại biểu Quốc hội các tỉnh Kiên Giang và Bắc Giang trước đây để tìm hướng giải quyết.
Tuy nhiên, dù các bên trao đổi nhiều văn bản, khi hồ sơ được chuyển đến những ngành chuyên môn, cảnh đùn đẩy trách nhiệm tiếp tục xảy ra.
"Chúng tôi trao đổi rất nhiều văn bản, nhưng khi chuyển đến các ngành chuyên môn thì các ngành thường đùn đẩy qua nhau và chuyển từ tỉnh này qua tỉnh khác nên không giải quyết được", ông Gia kể.
Bước ngoặt xuất hiện tại buổi tiếp công dân tháng 5/2026. Sau khi nhận được thông tin, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hà Tĩnh đã giao UBND tỉnh chủ trì đoàn công tác vào An Giang, phối hợp với các địa phương liên quan tổ chức cuộc họp, thống nhất phải giải quyết dứt điểm vụ việc trong đợt cao điểm 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Sau cuộc họp, UBND các tỉnh, sở ngành và đoàn đại biểu Quốc hội các địa phương liên quan cùng phối hợp xử lý.
Theo ông Gia, chỉ một tháng sau, phần mộ liệt sĩ đã được khai quật. Thân nhân hai gia đình cũng thống nhất sau khi giám định ADN xác định danh tính, hài cốt của liệt sĩ nào thì gia đình người đó sẽ đón nhận về chăm lo.
Đại biểu gửi lời cảm ơn đến các đoàn đại biểu Quốc hội và cơ quan chức năng địa phương đã phối hợp tháo gỡ vụ việc kéo dài nhiều năm.
Nhiều cơ quan có trách nhiệm nhưng không ai giải quyết đến cùng
Từ câu chuyện trên, ông Gia chỉ ra ba vấn đề trong giải quyết các vụ việc khiếu nại, kiến nghị, phản ánh phức tạp, liên quan nhiều cấp, ngành và địa phương.
Trước hết, thời gian giải quyết kéo dài khiến việc xác minh, thu thập thông tin và chứng cứ lịch sử gặp nhiều khó khăn.
Bên cạnh đó, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan chưa rõ ràng, đặc biệt trong việc xác định đơn vị chủ trì, đầu mối theo dõi và trách nhiệm của từng bên.
"Vì vậy, dù nhiều cơ quan cùng tham gia, cùng có trách nhiệm nhưng lại không cơ quan nào giải quyết đến cùng", đại biểu nhận xét.
Theo ông, nếu trách nhiệm chủ trì, phối hợp được phân định rõ ràng ngay từ đầu, vụ việc đã không kéo dài như vậy.
Hạn chế thứ ba là công tác theo dõi, đôn đốc và giám sát việc thực hiện kiến nghị chưa hiệu quả.
Ông Gia kể có thời điểm những người tham gia xử lý tưởng vụ việc đã được giải quyết, nhưng khi kiểm tra lại thì vẫn chưa có tiến triển do các bên mới dừng ở việc tiếp nhận và chuyển đơn.
"Chỉ đến khi người đứng đầu trực tiếp vào cuộc, giao trách nhiệm rõ ràng kèm mốc thời hạn kết thúc cụ thể thì vấn đề mới được giải quyết dứt điểm", đại biểu nhấn mạnh.
Đề nghị giám sát đến kết quả cuối cùng
Từ thực tiễn này, đại biểu Trần Đình Gia kiến nghị hoàn thiện cơ chế phối hợp trong tiếp nhận, xử lý và giám sát các vụ việc phức tạp, kéo dài, liên quan nhiều ngành, địa phương.
Theo ông, cần quy định hoặc hướng dẫn cụ thể cơ quan chủ trì, trách nhiệm phối hợp, thời hạn thực hiện và trách nhiệm người đứng đầu, khắc phục tình trạng chuyển đơn qua nhiều cơ quan mà không xác định rõ trách nhiệm giải quyết đến cùng.
Đại biểu cũng đề nghị tăng cường phối hợp với Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội để điều phối các cơ quan, địa phương cùng xử lý những vụ việc liên vùng, liên tỉnh phức tạp.
Đặc biệt, hoạt động giám sát không nên chỉ dừng ở yêu cầu báo cáo, giải trình mà cần theo dõi đến kết quả thực chất.
Ông Gia cho rằng việc chỉ thống kê số lượng đơn đã chuyển chưa phản ánh đầy đủ hiệu quả giải quyết, bởi điều người dân mong đợi là những kiến nghị được xem xét thấu đáo, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của họ được bảo đảm.