Chuyển tới nội dung chính
Thời sự & Xã hội · Điểm tin đa nguồn

Nhật Bản hỗ trợ ASEAN xây dựng kho dự trữ xăng dầu khẩn cấp như thế nào?

Các thành viên thuộc Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) – được Nhật Bản hỗ trợ – sẽ xây dựng một hệ thống chia sẻ kho dự trữ sản phẩm xăng dầu trong trường hợp khẩn cấp (sớm nhất là vào năm 2027), với kỳ vọng sáng kiến này sẽ củng cố an ninh kinh tế của tất cả các bên tham gia.

Tuổi Trẻ (tuoitre.vn) · Tác giả: TUOI TRE ONLINE 1 giờ trước Đọc bài gốc tại Tuổi Trẻ ↗
- Ảnh 1.
Các nước Đông Nam Á cần một kế hoạch dự trữ năng lượng có phối hợp hơn. Trong ảnh: Nhà máy lọc dầu ở Penang, Malaysia. Ảnh: REUTERS

Kế hoạch thiết lập kho dự trữ xăng dầu chung này được công bố và thúc đẩy nhân dịp Hội nghị Cấp cao ASEAN và các hội nghị liên quan tại Manila (Philippines) vừa rồi.

Thông tin về kế hoạch lập kho dự trữ chung tại Indonesia và Thái Lan (dự kiến vận hành sớm nhất vào năm 2027) được Nikkei Asia loan báo vào ngày 12-11.

Ngày 14-11, các bên liên quan – bao gồm Tổng Công ty Thăm dò dầu khí quốc gia Philippines (PNOC-EC), PT Interport Mandiri Utama, công ty chuyên về logistics và kho bãi nhiên liệu của Indonesia, và công ty dầu khí Thái Lan The Shell Company of Thailand Limited – đã ký ý định thư ở Manila.

"Quyền mua trước"

Ngày 17-11, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi chính thức công bố hợp tác dự trữ dầu chung ở Hội nghị Cộng đồng phát thải zero châu Á (AZEC) ở Manila, đồng thời Philippines và Nhật Bản cũng ký bản ghi nhớ (MOU) song phương về dự trữ dầu mỏ.

Kế hoạch này về cơ bản sẽ xây dựng các cơ sở lưu trữ dầu diesel và xăng tại Indonesia và Thái Lan, từ đó Philippines có thể mua lại khi cần.

- Ảnh 2.
Dòng người xếp hàng chờ đổ xăng ở thành phố Quezon, vùng đô thị Manila, Philippines, ngày 9-3-2026, ngay sau khi cuộc chiến ở Iran nổ ra. Ảnh: REUTERS

Bối cảnh của nó là nhiều nước Đông Nam Á còn thiếu các kho dự trữ bài bản dẫn tới nền kinh tế dễ rơi vào bất ổn trong tình hình năng lượng đầy biến động hiện nay do các vấn đề địa chính trị quốc tế.

Hệ thống dự trữ dự kiến sẽ áp dụng cơ chế "quyền mua trước", mô hình đã được áp dụng tại Liên minh châu Âu và nhiều nơi khác, nhưng là lần đầu tiên với ASEAN.

Trong đó, các đơn vị vận hành bồn chứa vẫn có thể bán xăng dầu lưu trữ như bình thường trong điều kiện thông thường. Nhưng khi xảy ra tình huống khẩn cấp, các quốc gia và doanh nghiệp đã mua "quyền mua trước" sẽ được ưu tiên tiếp cận để mua một lượng nhiên liệu nhất định.

Viện Nghiên cứu Kinh tế ASEAN và Đông Á (ERIA) – tổ chức nghiên cứu quốc tế có trụ sở tại Indonesia do Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản dẫn đầu – là đơn vị tiên phong thúc đẩy hệ thống này.

Bản thân Nhật Bản cũng sử dụng các sản phẩm xăng dầu từ Đông Nam Á. Theo Nikkei, Lào và Đông Timor cũng đang cân nhắc tham gia và mục tiêu trong tương lai sẽ là thiết lập kho dự trữ chung cho toàn khối ASEAN, có thể mở rộng sang các mặt hàng khác như dầu thô.

Khoảng trống an ninh năng lượng

Khoảng 80% lượng dầu thô và các sản phẩm xăng dầu đi qua eo biển Hormuz được vận chuyển đến châu Á – Philippines chẳng hạn, phụ thuộc vào Trung Đông tới hơn 90% lượng dầu thô nhập khẩu.

- Ảnh 3.
Tàu chở dầu mang cờ Thái Lan Mayuree Naree bị tấn công ở eo biển Hormuz ngày 11-3-2026. Ảnh: REUTERS

Hồi tháng 3, Tổng thống nước này Ferdinand Marcos Jr. đã phải ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia về năng lượng sau khi cuộc chiến Iran nổ ra làm giá xăng dầu tăng vọt và nguồn cung bất chợt nghẽn dòng.

Các quốc gia thành viên của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), bao gồm Nhật Bản, bắt buộc phải duy trì lượng dầu dự trữ tương đương ít nhất 90 ngày nhập khẩu ròng.

Hiện chưa có quốc gia ASEAN nào là thành viên đầy đủ của IEA, và hầu như không nước nào đáp ứng được điều kiện đó. Ví dụ, nghiên cứu của ERIA cho thấy lượng xăng dầu dự trữ tại Philippines chỉ tương đương 15–30 ngày nhu cầu sử dụng, và ở Indonesia là 14–23 ngày.

Nâng cấp hệ thống dự trữ xăng dầu không chỉ có lợi cho các nước Đông Nam Á, mà cũng sẽ mang tới nhiều lợi ích cho đối tác Nhật Bản – vốn có hoạt động kinh tế sâu rộng với khối ASEAN, với kim ngạch thương mại hai chiều đạt 245 tỉ USD vào năm 2025.

Trong một diễn biến khác, nhiều Chính phủ ở Đông Nam Á đang ngày càng đẩy mạnh chính sách điện khí hóa và năng lượng tái tạo dài hạn sau cú sốc năng lượng vừa qua.

Theo Nikkei, 6 nền kinh tế lớn trong khu vực – Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam – đã ban hành 37 kế hoạch năng lượng tái tạo và điện khí hóa kể từ khi Mỹ và Israel phát động cuộc tấn công vào Iran cuối tháng 2-2026.

Một trong những chính sách nổi bật là kế hoạch đầy tham vọng của Indonesia nhằm xây dựng 100 gigawatt (GW) điện mặt trời trong 3 năm tới, khởi đầu bằng việc phát triển 14 nhà máy với tổng công suất 5,3 GW, do Tổng thống Prabowo Subianto khởi xướng vào tháng trước.

Nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á hiện mới có 1,5 GW công suất điện mặt trời được lắp đặt.

Trong khi đó, Thái Lan đã ban hành biểu giá điện xanh cho phép doanh nghiệp mua năng lượng tái tạo thông qua lưới điện quốc gia.

- Ảnh 4.
Nguồn xuất bản gốc: Tuổi Trẻ (tuoitre.vn) · Tác giả: TUOI TRE ONLINE N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Thời sự & Xã hội

Xem tất cả →