Ý nghĩa lớn với việc dạy học
Thạc sĩ - nghiên cứu sinh Cao Tiến Thành, giảng viên Khoa Công nghệ thông tin Trường ĐH Ngoại ngữ - Tin học TP.HCM, bắt đầu công việc giảng dạy từ năm 2017 sau hơn 5 năm làm việc tại một số công ty, tập đoàn, trải qua các vị trí từ chuyên viên công nghệ thông tin đến trưởng nhóm IT.
Chia sẻ về ngã rẽ này, thạc sĩ Thành cho hay: "Đây cũng là lựa chọn được tôi định hướng từ sớm. Tôi muốn học lên cao hơn và giảng dạy ở bậc ĐH vì cảm thấy công việc này phù hợp với tính cách, đồng thời cho mình cơ hội tiếp tục học hỏi và chia sẻ kiến thức. Vì vậy, tôi chủ động sắp xếp để vừa đi làm, có thu nhập ổn định và tích lũy kinh nghiệm thực tế, vừa học nâng cao trình độ".

Nhìn lại quãng thời gian vừa học vừa làm, thạc sĩ Thành cho rằng những trải nghiệm trong doanh nghiệp có ý nghĩa rất lớn đối với lựa chọn nghề nghiệp của mình. Các vị trí công việc trong lĩnh vực IT tại các công ty, tập đoàn đã giúp thầy Thành nhận ra từ kiến thức đã học đến việc giải quyết một vấn đề thực tế còn có khoảng cách rất xa. "Tôi đã mang những trải nghiệm ấy vào lớp học, giúp sinh viên (SV) hiểu rõ hơn kiến thức sẽ được sử dụng như thế nào trong công việc sau này", thạc sĩ Cao Tiến Thành chia sẻ.
Những ngày đầu đứng lớp, điều thầy phải học nhiều nhất là cách chuyển kinh nghiệm và kiến thức của mình thành bài học phù hợp với SV. "Tôi dần nhận ra hiểu một vấn đề và giúp người khác hiểu được là hai việc rất khác nhau. Điều đó khiến tôi chú ý hơn đến cách đặt câu hỏi, lựa chọn ví dụ và lắng nghe phản hồi của người học. Chính quá trình học cách làm thầy ấy đã khiến tôi ngày càng gắn bó với nghề", thạc sĩ Thành bày tỏ.
10 năm với những thay đổi của vai trò người thầy
Thầy Thành kể lại khi mới bắt đầu vào nghề, máy chiếu, tài liệu điện tử và các nền tảng học tập trực tuyến đã hỗ trợ đắc lực cho công việc của giảng viên. Tuy nhiên, việc chuẩn bị bài giảng vẫn đòi hỏi nhiều công sức, từ tìm và đối chiếu tài liệu, lựa chọn ví dụ đến xây dựng bài tập, kiểm tra các tình huống thực hành.

"Gần 10 năm trôi qua, hiện nay, công nghệ, đặc biệt là AI có thể hỗ trợ nhiều khâu như gợi ý cấu trúc bài giảng, xây dựng tình huống, đề xuất các cách tiếp cận vấn đề.... Giảng viên có thêm điều kiện để phát triển học liệu và dành thời gian cho việc trao đổi, phản hồi với SV. Đồng thời, trách nhiệm kiểm chứng cũng lớn hơn: tài liệu do công cụ tạo ra cần được kiểm tra về độ chính xác, mức độ phù hợp và giá trị đối với mục tiêu của bài học", thạc sĩ Thành cho hay.
Thay đổi sâu sắc nhất, theo thạc sĩ Thành, nằm ở cách thiết kế hoạt động học và đánh giá mức độ hiểu của SV. Trong bối cảnh các em có thể nhận được một câu trả lời khá hoàn chỉnh chỉ sau một vài thao tác với AI, bài tập cần giúp người dạy nhìn thấy cả quá trình suy nghĩ. SV phải giải thích được vì sao chọn cách làm ấy, bằng chứng nào hỗ trợ kết luận và giải pháp sẽ có giới hạn gì khi điều kiện thay đổi.
Công việc của giảng viên ngày nay có thêm nhiều công cụ hỗ trợ, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực chuyên môn và cách tổ chức dạy học. Chính vì thế, thầy Thành nhìn nhận giảng viên phải liên tục học để lựa chọn công cụ phù hợp, đồng thời quan sát kỹ hơn cách SV học, dành thời gian và sự quan tâm cho từng lớp.
Việc sẵn sàng thừa nhận và tìm hiểu những điều chưa biết, là cách mà thạc sĩ Thành muốn SV thấy rằng người thầy cũng cần học mỗi ngày.
Trong gần 10 năm công tác, thạc sĩ - nghiên cứu sinh Cao Tiến Thành tham gia biên soạn đề cương chi tiết học phần, xây dựng bài giảng, tài liệu và bài tập thực hành trong lĩnh vực công nghệ thông tin. Về nghiên cứu, thầy tập trung vào mạng máy tính, an toàn thông tin và ứng dụng học máy, học sâu, với nhiều bài báo được công bố trong các tạp chí và kỷ yếu hội nghị quốc tế. Nhiều SV do thạc sĩ Thành hướng dẫn cũng đã có công bố tại những hội nghị quốc tế uy tín.
Học và giải quyết những bài toán thực tế
Thạc sĩ Cao Tiến Thành cho biết điều đầu tiên mong muốn ở SV là các em hãy rời lớp học với kiến thức nền tảng và sự tự tin để tiếp tục học, giải quyết những vấn đề mới trong thực tế. "Công nghệ thay đổi nhanh, tôi muốn trang bị cho các em khả năng hiểu bản chất, biết đặt câu hỏi, kiểm chứng thông tin và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình. Tôi chú trọng các bài tập tình huống, khuyến khích SV giải thích cách làm và điều chỉnh sau khi nhận phản hồi, biết cách tìm phương án thay thế khi yêu cầu thực tế khác đi. Tôi muốn các em hiểu rằng làm sai cũng là cơ hội học nếu biết tìm nguyên nhân và sửa chữa", thạc sĩ Thành chia sẻ. Thầy cũng mong lớp học là nơi SV có thể nói "em chưa hiểu" mà không ngại ngùng.

Sau 10 năm, điều khiến thạc sĩ Thành hạnh phúc nhất là được chứng kiến sự trưởng thành của SV và biết rằng mình đã có một phần đóng góp trong hành trình ấy. Nhiều em quay lại thăm thầy và dìu dắt SV khóa sau, khiến thạc sĩ Thành cảm nhận được niềm vui của nghề giáo: sự quan tâm mình từng dành cho các em đang được tiếp nối. "Điều đó nhắc tôi chăm chút hơn cho từng bài giảng và kiên nhẫn hơn với mỗi người học", thạc sĩ Thành xúc động nói.