Điều kiện nghỉ hưu trước tuổi
Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định người lao động có thể nghỉ hưu trước 5-10 tuổi với một số trường hợp.
Đầu tiên, người lao động thuộc các đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 64 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, khi nghỉ việc và có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên, được hưởng lương hưu nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Được nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn tối đa 5 tuổi so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường nếu có tổng thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên khi: Làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ trưởng Bộ Nội vụ ban hành hoặc làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, bao gồm cả thời gian làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên trước ngày 1/1/2021.
- Được nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường nếu có từ đủ 15 năm trở lên làm công việc khai thác than trong hầm lò.
- Không quy định điều kiện về tuổi đối với người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp trong khi thực hiện nhiệm vụ được giao.
Đối với sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân; hạ sĩ quan, binh sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ công an nhân dân; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí và dân quân thường trực, khi nghỉ việc phải có từ đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và thuộc một trong các trường hợp:
- Có tuổi thấp hơn tối đa 5 tuổi so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác.
- Có tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường và có từ đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc khi làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm việc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
- Bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp trong khi thực hiện nhiệm vụ được giao.
Luật Nhà giáo quy định, nhà giáo trong cơ sở giáo dục mầm non nếu có nguyện vọng thì có thể nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện bình thường nhưng không quá 5 tuổi. Trường hợp có đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên thì không giảm tỷ lệ phần trăm hưởng lương hưu do việc nghỉ hưu trước tuổi.
Đối với trường hợp nghỉ hưu trước tuổi trên, tỷ lệ hưởng lương hưu được xác định theo thời gian đóng bảo hiểm xã hội và không bị giảm tỷ lệ do nghỉ hưu trước tuổi.

Tiếp đến, theo Điều 65 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động phải có từ đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trở lên.
Người lao động được hưởng lương hưu với mức thấp hơn nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Có tuổi thấp hơn tối đa 5 tuổi so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% đến dưới 81%.
- Có tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường và bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
- Có từ đủ 15 năm trở lên làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên.
Đối với người thuộc lực lượng vũ trang, cơ yếu và dân quân thường trực, phải có từ đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên và thuộc một trong các trường hợp: Có tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường hoặc có từ đủ 15 năm trở lên làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
Đối với người nghỉ hưu do suy giảm khả năng lao động theo Điều 65 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi thì giảm 2%.
Tuổi nghỉ hưu trong năm 2027
Tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường được điều chỉnh theo lộ trình cho đến khi đủ 62 tuổi đối với lao động nam vào năm 2028 và đủ 60 tuổi đối với lao động nữ vào năm 2035.

Kể từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường là đủ 60 tuổi 3 tháng đối với lao động nam và đủ 55 tuổi 4 tháng đối với lao động nữ; sau đó, cứ mỗi năm tăng thêm 3 tháng đối với lao động nam và 4 tháng đối với lao động nữ.
Như vậy, tuổi nghỉ hưu của người lao động nam năm 2027 là 61 tuổi 9 tháng, còn lao động nữ là 57 tuổi 4 tháng.
Cách tính lương hưu khi nghỉ hưu trước tuổi
Căn cứ Điều 66 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức lương hưu hằng tháng được xác định theo công thức: Lương hưu hằng tháng = Tỷ lệ hưởng lương hưu × Mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội.
Trong đó, lao động nữ đóng đủ 15 năm bảo hiểm xã hội thì hưởng 45%. Sau đó, cứ thêm mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội được tính thêm 2%. Mức tối đa bằng 75%.
Lao động nam đóng đủ 20 năm bảo hiểm xã hội được hưởng 45%. Sau đó, cứ thêm mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội được tính thêm 2%. Mức tối đa bằng 75%.
Lao động nam đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm được tính mức hưởng khởi điểm 40% cho 15 năm đầu. Sau đó, mỗi năm đóng thêm được cộng 1%.