Nhiều người trẻ vẫn tự tin mình còn khỏe nên vô tư thức khuya, chủ quan với những dấu hiệu mệt mỏi thoáng qua hay các chỉ số sức khỏe hơi nhỉnh nhẹ. Thế nhưng, các thống kê y khoa gần đây đang gióng lên hồi chuông cảnh báo rõ rệt về xu hướng trẻ hóa của nhồi máu cơ tim.
Theo thống kê Gánh nặng bệnh tật toàn cầu (GBD), mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 31,9 triệu ca mắc mới và 9 triệu ca tử vong do bệnh tim thiếu máu cục bộ, bao gồm nhồi máu cơ tim. Nghiên cứu công bố năm 2026 trên tạp chí Cardiovascular Revascularization Medicine cho thấy tỷ lệ mắc và tử vong do nhồi máu cơ tim cấp ở nhóm 18 đến 40 tuổi tại Mỹ đều gia tăng trong những năm gần đây.

Tại Việt Nam, báo cáo mới công bố tháng 11/2026 của Cục Thống kê cho thấy số ca tử vong do bệnh tim thiếu máu cục bộ, bao gồm nhồi máu cơ tim, tăng từ 6.935 ca năm 2021 lên 7.659 ca năm 2025. Đáng chú ý, nhồi máu cơ tim đang có dấu hiệu trẻ hóa. Theo Bệnh viện Nhân dân Gia Định, tỷ lệ bệnh nhân dưới 50 tuổi trong tổng số ca nhồi máu cơ tim tại bệnh viện đã tăng từ 10 đến 15% lên 38% trong đợt thống kê tháng 6/2026.
Vì sao sáng sớm mùa lạnh dễ kích hoạt nhồi máu cơ tim?
Theo Tiến sĩ Hồ Hy Điền (Hu Xitian), Trưởng khoa Tim mạch, Bệnh viện Nhân dân trực thuộc Đại học Y Hà Bắc (Trung Quốc), 10 phút ngay sau khi vừa thức dậy vào buổi sáng là khoảng thời gian cần đặc biệt chú ý tới trái tim. ởi đây là lúc dễ xảy ra các biến chứng tim mạch, nhất là nhồi máu cơ tim, nhất trong ngày.

Sau một đêm dài nghỉ ngơi và trao đổi chất, cơ thể mất nước nhẹ khiến máu đặc và lưu thông chậm hơn. Khi vừa tỉnh giấc, hệ thần kinh giao cảm lại bị kích thích đột ngột làm nhịp tim và huyết áp tăng lên.
Trời lạnh càng khiến gánh nặng lên trái tim nhân đôi. Bác sĩ Tiền Chính Bình (Qian Zhengping), Phó Giám đốc Bệnh viện Quản lý Sức khỏe Beitou (Đài Loan, Trung Quốc) cho biết nhiệt độ giảm làm mạch máu co lại, huyết áp mùa lạnh thường cao hơn mùa hè khoảng 5mmHg, đồng thời máu dễ đông hơn và tim phải làm việc vất vả hơn để bơm máu. Nghiên cứu của Hội Tim mạch học Mỹ (ACC) cũng chỉ ra hơn 50% cơn đau tim xảy ra vào mùa đông, còn nghiên cứu trên tạp chí Y học Anh ghi nhận khi nhiệt độ trung bình giảm 10 độ C, nguy cơ đau tim tăng 2% trong 28 ngày.
Trời lạnh, sáng ngủ lười còn hơn “phá tim” bằng 4 việc
Chính vì sáng sớm mùa lạnh là "giờ nhạy cảm" của hệ tim mạch, thay vì vội vàng lao ra khỏi chăn ngay khi chuông báo thức reo, việc nán lại trên giường vài phút để cơ thể thích nghi lại an toàn hơn hẳn. Các bác sĩ khuyến cáo nên tránh 4 thói quen dễ kích hoạt nhồi máu cơ tim ngay sau khi thức dậy:
1. Bật dậy quá nhanh khỏi giường
Nhiều người có thói quen nghe chuông báo thức là tung chăn bật dậy ngay để kịp giờ làm, giờ học. Tuy nhiên, thay đổi tư thế đột ngột từ nằm sang đứng khiến huyết áp dao động dữ dội trong khi máu sau một đêm đang đặc và chảy chậm, làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch và mạch máu não. Tốt nhất nên nằm thư giãn 3 đến 5 phút, cử động tay chân nhẹ nhàng rồi mới ngồi dậy từ từ.

2. Hút thuốc hoặc uống rượu để "làm ấm người"
Không ít người có thói quen rít một điếu thuốc hoặc nhấp chút rượu vào sáng sớm trời rét vì nghĩ sẽ giúp cơ thể ấm lên nhanh chóng. Thực tế, sau một đêm nghỉ ngơi, cơ thể hấp thụ chất độc nhanh và mạnh hơn. Nicotin cùng hàng nghìn hóa chất độc hại trong khói thuốc kết hợp với cồn trong rượu bia sẽ kích thích co thắt mạch máu, làm tổn thương thành mạch, rối loạn lưu thông máu và thúc đẩy hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn mạch vành.
3. Ra ngoài tập thể dục quá sớm hoặc quá sức
Tập thể dục thể thao thì tốt nhưng không phải thời điểm nào cũng vậy, nhất là vào mùa lạnh. Nhiệt độ sáng sớm xuống thấp rất dễ gây sốc nhiệt, co thắt mạch máu đột ngột, trong khi huyết áp buổi sáng vốn đang cao. Người trẻ có sẵn cao huyết áp, mỡ máu hay thiếu ngủ càng dễ gặp nguy hiểm nếu cố chạy bộ, tập nặng ngoài trời rét trước khi mặt trời lên.

4. Nổi nóng, cáu gắt ngay khi mở mắt
Sau một đêm, cơ thể mất nước nhẹ khiến máu ở trạng thái nhớt hơn bình thường. Nếu vừa thức dậy đã bực bội, cãi vã hay căng thẳng vì công việc, cảm xúc kích động mạnh sẽ làm hệ thần kinh giao cảm hưng phấn quá mức, khiến mạch máu co bóp dữ dội, đẩy nhịp tim cùng huyết áp tăng vọt và dễ dẫn tới thiếu máu cơ tim cấp.
Để bảo vệ trái tim trong những ngày trời lạnh, ngay khi thức dậy bạn nên mặc đủ ấm trước khi rời khỏi giường, uống một cốc nước ấm để làm loãng máu và ưu tiên bữa sáng thanh đạm, ít dầu mỡ, ít muối. Nếu có sẵn bệnh nền như cao huyết áp hay rối loạn mỡ máu, đừng chủ quan bỏ khám định kỳ hay tự ý bỏ thuốc chỉ vì thấy cơ thể còn trẻ khỏe.

5 dấu hiệu cảnh báo nhồi máu cơ tim
Nhồi máu cơ tim có thể khởi phát đột ngột, ngay cả với người trẻ đang khỏe mạnh, không có bệnh nền.
Bất cứ ai cũng cần đặc biệt cảnh giác với 5 dấu hiệu cảnh báo sau:
- Đau thắt ngực, cảm giác bị bóp nghẹt hoặc đè nặng ở giữa ngực.
- Đau lan ra vai, cánh tay, lưng, cổ hoặc hàm.
- Khó thở, hụt hơi dù không vận động mạnh.
- Vã mồ hôi lạnh, da tái nhợt bất thường.
- Buồn nôn, chóng mặt, choáng váng hoặc cảm giác sắp ngất.
Lưu ý: Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ, cần gọi cấp cứu 115 ngay. Không tự lái xe đến bệnh viện.