Nội dung được đề cập tại hội nghị tổng kết phát triển ngành tôm nước lợ ngày 21/11 tại Cà Mau.
Theo tổng hợp báo cáo của 22 tỉnh, thành phố có nuôi tôm nước lợ, năm 2026, diện tích thả nuôi cả nước đạt hơn 759.500 ha, gồm hơn 637.400 ha tôm sú và 122.100 ha tôm thẻ chân trắng. Sản lượng ước đạt khoảng 1,47 triệu tấn, tăng gần 5% so với năm trước. Trong đó, tôm sú đạt khoảng 450.000 tấn, tôm thẻ chân trắng khoảng 1,02 triệu tấn.
Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục là vùng nuôi tôm trọng điểm, với diện tích khoảng 711.000 ha, chiếm gần 94% cả nước; sản lượng gần 1,3 triệu tấn, tương đương gần 88%. Trong đó, tôm sú đạt khoảng 433.000 tấn, tôm thẻ chân trắng gần 860.000 tấn.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), kim ngạch xuất khẩu tôm trong 10 tháng năm 2026 đạt khoảng 4,22 tỷ USD, tăng gần 9% so với cùng kỳ. Tôm thẻ chân trắng đóng góp khoảng 2,62 tỷ USD, tôm hùm xanh đạt 915 triệu USD, tôm sú đạt 407,2 triệu USD. Trung Quốc và Hong Kong là thị trường lớn nhất với 1,42 tỷ USD, tiếp đến là Mỹ đạt hơn 563 triệu USD, Nhật Bản hơn 503 triệu USD, EU khoảng 461 triệu USD và Australia hơn 241 triệu USD.
Cả nước hiện có 488 cơ sở chế biến tôm đủ điều kiện xuất khẩu trong tổng số 877 cơ sở chế biến thủy sản xuất khẩu, với công suất thiết kế khoảng 1,4 triệu tấn mỗi năm. Nhu cầu tôm giống khoảng 150-160 tỷ con mỗi năm, trong khi năng lực sản xuất giống thương phẩm đạt 144-168 tỷ con.
Tuy nhiên, ngành vẫn đối mặt nhiều hạn chế như sản xuất nhỏ lẻ, hạ tầng vùng nuôi chưa đồng bộ; chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc con giống chưa được kiểm soát thống nhất. Dữ liệu quan trắc môi trường, dịch bệnh và sản xuất chưa kết nối hiệu quả; liên kết giữa người nuôi, hợp tác xã và doanh nghiệp thiếu bền vững. Đến hết năm 2025, chỉ khoảng 24,5% cơ sở nuôi tôm thuộc diện phải đăng ký được cấp mã số.
Cục Thủy sản và kiểm ngư cũng chỉ ra, sản lượng tăng chưa đồng nghĩa lợi nhuận và thu nhập của người nuôi được cải thiện tương ứng. Hiệu quả kinh tế còn phụ thuộc vào giá bán, chi phí sản xuất, tỷ lệ nuôi thành công và tổng sản lượng thương phẩm. Khả năng tổ chức, quản trị toàn chuỗi, từ con giống, môi trường nuôi đến thu mua, chế biến và tiêu thụ, là một trong những vấn đề cần được cải thiện.

Năm 2027, ngành đặt mục tiêu diện tích nuôi tôm nước lợ đạt 755.000 ha, gồm 630.000 ha tôm sú và 125.000 ha tôm thẻ chân trắng. Sản lượng phấn đấu đạt 1,5 triệu tấn, trong đó tôm sú 450.000 tấn, tôm thẻ chân trắng 1,05 triệu tấn. Kim ngạch xuất khẩu dự kiến đạt 4,6-4,7 tỷ USD.
Theo VASEP, năm 2027, thị trường tôm thế giới được dự báo có nguồn cung dồi dào từ Ecuador và Ấn Độ, khiến cạnh tranh về giá gia tăng. Nhu cầu tiêu thụ phân hóa theo từng thị trường và phân khúc; dòng chảy thương mại chịu tác động từ chính sách thuế, rào cản nhập khẩu. Trong khi đó, sản phẩm chế biến sâu, tiện lợi và phân khúc cao cấp ngày càng quan trọng, còn chi phí sản xuất, truy xuất nguồn gốc và tính bền vững trở thành những yếu tố quyết định sức cạnh tranh.