Chuyển tới nội dung chính
Văn hóa & Giải trí · Điểm tin đa nguồn

'Nền giáo dục của người giàu'

Cuốn sách "Nền giáo dục của người giàu" chỉ ra sự chủ động, năng lực tự học suốt đời mới là "đôi cánh" giúp người trẻ bay xa.

* Bài bạn đọc viết cho chuyên mục 'Cuốn sách tôi yêu'

Chúng ta thường quen với một công thức an toàn được vạch sẵn suốt nhiều thế hệ: học thật giỏi, thi đỗ vào một ngôi trường danh tiếng, lấy tấm bằng đẹp, tìm một công việc ổn định và cứ thế đi theo quỹ đạo đã định. Suốt những năm tháng ngồi trên ghế nhà trường, nhiều người trẻ tin rằng chỉ cần hoàn thành tốt các bài kiểm tra, tích lũy thật nhiều điểm số và chứng chỉ là nắm chắc trong tay chiếc chìa khóa mở cánh cửa thành công. Thế nhưng, khi bước chân ra khỏi cánh cổng giảng đường để đối diện với thị trường lao động đầy biến động, không ít người bỗng thấy mình chới với trước những bài toán cuộc đời không hề có sẵn đáp án trong giáo trình.

Đó cũng là câu hỏi lớn mà tác giả, diễn giả người Mỹ Michael Ellsberg đặt ra trong cuốn sách Nền giáo dục của người giàu - Những bài học để thành công chỉ trường đời mới dạy. Ngay từ nhan đề, ấn phẩm dễ khiến người đọc lầm tưởng đây là một cẩm nang dạy cách kiếm tiền nhanh chóng hay phô trương lối sống thượng lưu. Nhưng càng lật giở từng trang, ta càng nhận ra chữ ''giàu'' mà tác giả hướng tới không dừng lại ở những con số trong tài khoản ngân hàng. Đó trước hết là sự giàu có về tư duy độc lập, trí tuệ thực tiễn và bản lĩnh tự làm chủ cuộc đời mình.

Michael Ellsberg mở đầu sách bằng câu hỏi mang tính gợi mở: "Tại sao trí tuệ thực tiễn luôn đánh bại trí tuệ hàn lâm?", chạm trúng vào khoảng trống lớn nhất giữa giảng đường và cuộc sống. Để đi tìm lời giải, ông trò chuyện với hàng chục nhân vật tự thân thành đạt thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, từ những doanh nhân khởi nghiệp từ hai bàn tay trắng, nghệ sĩ sáng tạo cho đến các nhà đổi mới trong lĩnh vực công nghệ và truyền thông. Điều khiến người đọc bất ngờ là rất nhiều người trong số họ không sở hữu những tấm bằng đại học danh giá, thậm chí có người từng rời giảng đường giữa chừng. Bệ phóng tạo nên thành tựu của họ không nằm ở bảng điểm xuất sắc thời đi học mà ở bảy nhóm kỹ năng thực chiến mà giáo dục truyền thống thường bỏ ngỏ.

Đọc cuốn sách, tôi bắt gặp nhiều lát cắt khiến những người làm nghề giáo và các bậc phụ huynh phải giật mình suy ngẫm. Trong nhà trường, học sinh thường được rèn luyện để tìm ra một đáp án đúng duy nhất cho những đề bài đã được đóng khung sẵn. Quy trình ấy giúp tạo nên sự chuẩn mực và kỷ luật nhưng vô tình cũng dễ khiến người học hình thành tâm lý chờ đợi sự hướng dẫn, ngại sai và sợ bước ra khỏi vùng an toàn. Ngoài đời thực, những thử thách quan trọng nhất lại hiếm khi xuất hiện dưới dạng một đề thi trắc nghiệm có sẵn bốn phương án lựa chọn. Cuộc đời luôn bắt đầu từ những tình huống mơ hồ, đòi hỏi con người phải tự đặt câu hỏi, tự mày mò thử nghiệm, chấp nhận vấp ngã và tự tìm lối ra.

Sách Nền giáo dục của người giàu - Những bài học để thành công chỉ trường đời mới dạy do Thảo Nguyên dịch. Ảnh: Alpha Books
Sách "Nền giáo dục của người giàu - Những bài học để thành công chỉ trường đời mới dạy" do Thảo Nguyên dịch. Ảnh: Alpha Books

Một trong những điểm nhấn đắt giá của cuốn sách nằm ở cách tác giả phân tích về ''cách tạo sự khác biệt mà không tốn quá nhiều công sức'' và nghệ thuật ''xây dựng thương hiệu của bạn''. Số đông thường được dạy phải nỗ lực chạy đua trên cùng một đường ray chật hẹp, cố gắng làm mọi thứ tốt hơn người khác một chút. Nhưng giữa một thế giới cạnh tranh khốc liệt, sự khác biệt bền vững không đến từ việc cố gắng làm hài lòng tất cả mà ở việc hiểu rõ thế mạnh cốt lõi của bản thân, dám bước đi trên con đường riêng và kiên trì mài giũa năng lực cá nhân thành giá trị không thể thay thế.

Michael Ellsberg còn dành một phần dung lượng để nói về một yếu tố sống còn mà trường học ít khi đưa vào chương trình giảng dạy chính khóa: cách tìm kiếm các cố vấn và người hướng dẫn tuyệt vời. Nhiều người trẻ bước vào đời với tâm thế đơn độc, loay hoay tự mò mẫm trong bóng tối, hay chỉ chú trọng trau dồi kiến thức sách vở mà quên mất rằng sự trưởng thành luôn cần những điểm tựa kết nối. Biết lắng nghe, học hỏi từ những người đi trước bằng thái độ cầu thị, chân thành và sẵn sàng trao đi giá trị trước khi nghĩ đến việc nhận lại chính là cách giúp mỗi cá nhân rút ngắn con đường thử - sai và mở rộng biên độ trưởng thành của mình.

Không dừng lại ở tư duy giao tiếp, sách còn đi thẳng vào những năng lực vận hành thực tế như tự học marketing, tự học kinh doanh và đầu tư cho thành công. Điểm thú vị là tác giả luôn gắn liền hai chữ "tự học" vào từng kỹ năng ấy. Bởi lẽ, đi học có thể kết thúc vào ngày nhận bằng tốt nghiệp, nhưng việc học thực sự chỉ mới bắt đầu khi ta bước vào đời. Dù sau này làm bất kỳ nghề gì như kỹ sư, nhà giáo, bác sĩ cho đến người làm nghệ thuật, mỗi người đều cần biết cách trình bày ý tưởng để thuyết phục người khác, biết quản trị nguồn lực cá nhân và biến tri thức thành giá trị hữu ích cho cộng đồng.

Ở phần cuối, cuộc đối thoại giữa ''tư duy làm chủ đối lập với tư duy làm thuê'' mang đến một góc nhìn tỉnh táo và sâu sắc về thái độ sống. Làm chủ ở đây không nhất thiết phải là mở một doanh nghiệp lớn hay đứng đầu một tổ chức. Đó là tâm thế làm chủ công việc, thời gian và tự chịu trách nhiệm với mọi lựa chọn của chính mình, thay vì thụ động chờ đợi sự phân công hay đổ lỗi cho hoàn cảnh. Khi một người mang trong mình tư duy làm chủ, dù ở bất kỳ vị trí nào, họ cũng luôn chủ động tìm kiếm giải pháp, dám dấn thân thử sức và không ngừng làm mới bản thân trước những biến động của thời cuộc.

Dĩ nhiên, Nền giáo dục của người giàu không phải là lời cổ xúy cho việc xem nhẹ trường lớp hay phủ nhận giá trị của bằng cấp. Trái lại, cuốn sách giống như một chiếc gương soi chiếu để chúng ta nhìn rõ hơn những mảnh ghép còn thiếu trong hành trang của thế hệ trẻ hôm nay. Trí tuệ hàn lâm từ nhà trường vẫn là nền móng và bệ phóng cần thiết. Nhưng chính trí tuệ thực tiễn, sự chủ động bước ra khỏi vùng an toàn và năng lực tự học suốt đời mới là đôi cánh giúp người trẻ bay xa.

Là một người gắn bó bục giảng, tôi thường tự hỏi điều gì sẽ ở lại lâu nhất với học trò sau khi các em rời xa mái trường. Có lẽ không chỉ là những công thức hay con số trong trang vở, mà là niềm tin rằng các em có khả năng tự học hỏi, tìm tòi và tự đứng dậy sau mỗi lần vấp ngã. Thay vì chỉ hỏi con hôm nay được mấy điểm, có lẽ người lớn - từ thầy cô đến cha mẹ - nên hỏi con hôm nay đã đặt được câu hỏi gì hay, đã tự giải quyết được vấn đề gì mới, hay rút ra được bài học gì từ một trải nghiệm chưa trọn vẹn.

Khép lại cuốn sách của Michael Ellsberg, điều đọng lại sâu sắc nhất không phải là khát vọng làm giàu bằng mọi giá mà là tinh thần tự chịu trách nhiệm với tương lai. Trường học có thể trao cho ta một tấm vé khởi hành, gia đình có thể tiếp thêm cho ta nguồn động viên ấm áp, nhưng chính những bài học tự rèn luyện giữa trường đời mới quyết định ta sẽ đi được bao xa và trở thành phiên bản trưởng thành như thế nào.

Độc giả mọi độ tuổi có thể gửi bài viết (không giới hạn số lượng) về email [email protected], tên mail là: "Bai cam nhan Cuon sach toi yeu".

Mỗi bài có độ dài tối đa 1.500 từ, là sáng tác mới, chưa từng đăng tải trên các phương tiện truyền thông hoặc mạng xã hội. Sách được bạn đọc giới thiệu phải là ấn phẩm không vi phạm pháp luật Việt Nam, do nhà xuất bản cấp phép phát hành, không thuộc diện bị đình chỉ phát hành, thu hồi, cấm lưu hành. Bài viết nêu rõ tên sách, tác giả, dịch giả, nhà xuất bản, năm xuất bản.

Khuyến khích những bài viết có hình ảnh đi kèm (ảnh sách hoặc hình ảnh độc giả cùng sách). Ngoài bài viết, độc giả có thể gửi cảm nhận bằng hình thức podcast hoặc video.

Nguồn xuất bản gốc: VnExpress (vnexpress.net) N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Văn hóa & Giải trí

Xem tất cả →