Ngày 12/11, UBND tỉnh Cà Mau phối hợp Đại học Quốc gia (ĐHQG) TPHCM tổ chức hội thảo "Nâng cao năng suất lao động trong các cơ quan hành chính nhà nước và đơn vị sự nghiệp tỉnh Cà Mau", với sự tham dự của lãnh đạo sở, ngành, chuyên gia đến từ các trường đại học.
Năng suất không đo bằng số văn bản ban hành
Tại hội thảo, ông Trần Bửu Nhân, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Cà Mau, cho biết kết quả đánh giá xếp loại năm 2025, số người hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên đạt tỷ lệ trên 97%, số người không hoàn thành nhiệm vụ chỉ chiếm dưới 0,5%.
Theo ông Nhân, những cán bộ rơi vào nhóm dưới 0,5% này hầu hết do vi phạm kỷ luật, không xem xét thực chất hiệu quả năng suất lao động nữa.

Ông Nhân cho rằng, nhìn tổng thể, năng suất lao động trong khu vực công của tỉnh vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, nhất là trong việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Một số tồn tại, hạn chế được ông Nhân đưa ra đó là hiệu quả thực thi công vụ chưa đồng đều, cơ cấu đội ngũ chưa hợp lý, chuyển đổi số chưa đồng bộ, cơ chế khuyến khích còn hạn chế,…
Nêu một trong những nguyên nhân hạn chế nêu trên, ông Nhân cho biết mỗi công chức phải đảm nhiệm nhiều lĩnh vực, nhiệm vụ mới nên bước đầu không kịp thích nghi dẫn đến giải quyết công việc chậm, chất lượng chưa cao.
Nói về một vị trí việc làm phụ trách nhiều lĩnh vực, ông Nhân đơn cử, cán bộ nông nghiệp mà phụ trách thêm đến 8 lĩnh vực khác nhau. Về nguyên lý, để đáp ứng yêu cầu, người phụ trách cần kiến thức chuyên môn của cả ngành, trong khi một công chức có nhiều lắm cũng chỉ 3-4 bằng đại học.
“Trước đây, mỗi lĩnh vực có vài người phụ trách, giờ chỉ một người làm. Một nhiệm vụ liên quan nhiều cấp nay chuyển hết về xã, chỉ còn một công chức đảm nhận. Trong khi đó, công chức cấp xã chưa có nhiều kinh nghiệm ở những vị trí, chuyên môn khác nhau nên công việc bước đầu rất khó khăn”, ông Nhân chia sẻ.
Phân tích về năng suất khu vực công, PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hòa, Trưởng Bộ môn Quản lý công, Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TPHCM, cho rằng có 3 trụ cột tạo nên năng suất gồm phân cấp, phân quyền và phối hợp.
Theo bà Hòa, giao nhiệm vụ nhưng không trao quyền quyết định sẽ khiến cấp dưới phải liên tục xin ý kiến. Ngược lại, trao quyền nhưng thiếu cơ chế phối hợp có thể dẫn đến tình trạng đùn đẩy trách nhiệm giữa các cơ quan, khiến hồ sơ của người dân phải chờ lâu hơn.
“Năng suất khu vực công không đo bằng số văn bản ban hành, mà đo bằng giá trị người dân nhận được như hồ sơ được giải quyết nhanh hơn, công trình được xây dựng sớm hơn”, bà Hòa nhấn mạnh.
Theo chuyên gia này, bên cạnh tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, chất lượng đội ngũ là yếu tố quyết định hiệu quả cải cách. Quy chế phối hợp hay nền tảng dữ liệu hiện đại cũng khó phát huy tác dụng nếu người vận hành không đủ năng lực thực thi.

Chuyển từ đào tạo bằng cấp sang đào tạo năng lực
TS Trương Thu Trang, Trưởng khoa Khoa học xã hội, Trường Đại học Bạc Liêu, cho rằng đào tạo, bồi dưỡng là giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực thực thi công vụ và năng suất lao động.
Theo bà Trang, công tác đào tạo cần chuyển mạnh từ chú trọng bằng cấp sang phát triển năng lực theo vị trí việc làm, trang bị những kỹ năng cốt lõi đáp ứng yêu cầu của nền hành chính số và xã hội số.
Đáng chú ý, hiệu quả đào tạo cần được đánh giá bằng khả năng vận dụng kiến thức vào công việc, chất lượng giải quyết hồ sơ, thủ tục hành chính và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp, thay vì chỉ căn cứ số chứng chỉ hoặc khóa học đã hoàn thành.
Kết quả đào tạo cũng cần gắn với quy hoạch, bổ nhiệm, sử dụng và đánh giá công chức, viên chức. Những người chủ động học tập, nâng cao năng lực và vận dụng hiệu quả kiến thức vào thực tiễn cần được ghi nhận, tạo điều kiện phát triển nghề nghiệp.