Lượng vàng do các chính phủ, ngân hàng Trung ương và tổ chức quốc tế gửi tại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chi nhánh New York đã giảm thêm 13 tấn so với đáy 5 năm trước, xuống còn 5.725 tấn, theo số liệu từ Limpid Markets.
Khối lượng lưu ký hiện tại rơi về mức thấp nhất kể từ năm 1957. Dù số lượng sụt giảm lần này chỉ tương đương 0,2% tổng lượng lưu ký, sự kiện này đánh dấu mốc quan trọng trong xu hướng tái cơ cấu tài sản dự trữ quốc tế kéo dài suốt nửa thế kỷ qua.

Làn sóng rút vàng khỏi Mỹ chạm mốc lịch sử
Lượng vàng lưu ký của các đối tác ngoại tại Fed New York đã đi xuống mạnh mẽ kể từ sau năm 1971, thời điểm Mỹ chấm dứt chế độ chuyển đổi đồng USD sang vàng. Xu hướng này bắt đầu từ các đợt cơ cấu danh mục quy mô lớn, tiêu biểu là việc Ngân hàng Trung ương Đức (Bundesbank) hồi hương 300 tấn vàng trong giai đoạn 2014-2016. Khi đó, Đức đưa khối lượng lớn kim loại quý về nước nhằm sắp xếp lại mạng lưới dự trữ quốc gia.
Đến nay, nhiều ngân hàng Trung ương châu Âu tiếp tục đẩy nhanh tiến độ rút tài sản. Theo số liệu từ GoldSilver, Ngân hàng Trung ương Pháp đã đưa toàn bộ số vàng lưu ký tại New York về nước, hạ mức nắm giữ tại Mỹ về con số 0. Từ tháng 7/2025 đến tháng 1/2026, Pháp bán nốt 129 tấn vàng cuối cùng ký gửi ở Mỹ, sau đó mua lại các thỏi vàng mới tại những thị trường khác để chuyển thẳng về Paris.
Tương tự, Ngân hàng Trung ương Hà Lan (DNB) cũng rút 78 tấn vàng khỏi New York trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 8, giảm lượng vàng gửi tại đây xuống 113 tấn. DNB đồng thời chuyển dịch dòng vốn bằng cách nâng dự trữ vàng lưu ký tại London lên mức gần 1/3 tổng tài sản.
Không chỉ có vàng, các khoản đầu tư an toàn khác của các định chế ngoại gửi tại Mỹ cũng giảm dần. Lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ do các ngân hàng trung ương nước ngoài lưu ký tại Fed đã giảm 1/8 trong 3 năm qua. Cùng thời gian, lượng trái phiếu do các cơ quan chính phủ Mỹ phát hành cũng giảm tới 2/5.
Bài toán cân đối giữa an toàn và thanh khoản
Quyết định lựa chọn nơi lưu trữ vàng luôn đòi hỏi nhà điều hành phải cân đối giữa mức độ an toàn tuyệt đối và tính thanh khoản của tài sản. Việc cất giữ kim loại quý trong nước loại bỏ hoàn toàn các nguy cơ bị phong tỏa tài sản hoặc chịu rủi ro pháp lý từ đối tác nước ngoài. Tuy nhiên, gửi vàng tại các trung tâm tài chính lớn lại mang đến lợi thế vượt trội về tốc độ giao dịch và chuyển đổi tiền mặt.
DNB nêu rõ lý do tái phân bổ tài sản là nhằm cải thiện khả năng giao dịch và giúp hệ thống sẵn sàng ứng phó các biến động bất ngờ trên thị trường quốc tế. Trong trường hợp cần huy động nguồn lực tài chính khẩn cấp, việc đặt vàng ở các thị trường có thanh khoản sâu sẽ giúp quy trình bán hoặc thế chấp diễn ra thuận lợi hơn rất nhiều so với vàng nằm trong kho nội địa.
Chủ tịch Bundesbank Joachim Nagel từng nhận định rằng các khoản tiền gửi và chứng khoán ở nước ngoài về lý thuyết luôn tiềm ẩn rủi ro bị đóng băng tài sản. Ngược lại, vàng vật chất cất giữ tại quê nhà hoàn toàn không chịu tác động này. Dù vậy, Đức vẫn duy trì khoảng 1/3 dự trữ vàng tại New York để bảo đảm tính linh hoạt trong quản trị vốn.
Xu hướng chia nhỏ danh mục lưu ký trên toàn cầu
Để giải bài toán quản trị rủi ro tập trung, các ngân hàng Trung ương và nhà đầu tư lớn trên thế giới hiện nay áp dụng nguyên tắc "không bỏ toàn bộ trứng vào một giỏ" đối với cả địa điểm lưu trữ. Việc phân tán tài sản ra nhiều tọa độ địa lý giúp tối ưu hóa cả tính an toàn lẫn khả năng phản ứng của dòng tiền.
Minh chứng rõ nhất cho chiến lược này là mô hình của Đức. Bundesbank phân bổ dự trữ vàng tại 3 địa điểm: một phần lưu giữ ở Frankfurt nhằm bảo toàn chủ quyền tài sản, một phần đặt tại London để sẵn sàng giao dịch trên thị trường vàng vật chất lớn nhất thế giới, và phần còn lại gửi ở New York.
Tại Anh, Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) ở London ghi nhận lượng vàng lưu ký vượt 5.470 tấn, đạt mức cao nhất trong 13 năm. Con số này tăng 1/10 kể từ đầu năm 2025, cho thấy sức hút mạnh mẽ của một trung tâm thanh toán vàng toàn cầu.
Ở khu vực châu Á, Singapore nổi lên như một điểm lưu ký thay thế sáng giá nhờ hệ thống pháp lý hoàn thiện và độ ổn định kinh tế cao. Dữ liệu từ BullionVault cho biết khối lượng vàng của khách hàng cá nhân gửi tại Singapore đã tăng gần 10%, trong khi giá trị tăng đến 60% nhờ thị trường khởi sắc. Hiện lượng vàng BullionVault lưu ký tại Singapore đã cao gấp 3 lần New York. Mặc dù vậy, quy mô thị trường này vẫn khiêm tốn hơn nhiều so với Zurich và London do hạn chế về chiều sâu thanh khoản.
Diễn biến dòng vàng thế giới gần đây cho thấy, quản trị dự trữ vàng không chỉ là quyết định phân bổ bao nhiêu tài sản vào kim loại quý. Các quốc gia còn phải cân nhắc nên lưu trữ vàng ở đâu để bảo đảm an toàn, đồng thời thuận tiện giao dịch và ứng phó khi thị trường biến động.