Vượt hơn 500km dự lễ giỗ anh trai liệt sĩ
Vượt hơn 500km từ xã Hải Quang, tỉnh Ninh Bình, sáng 17/11, ông Đinh Văn Yên (66 tuổi) có mặt ở xã Thượng Trạch, tỉnh Quảng Trị, để dự lễ giỗ lần thứ 54 của người anh trai Đinh Công Đính và các liệt sĩ hy sinh ở hang Tám Cô và đường 20 - Quyết Thắng.
Liệt sĩ Đính là một trong 13 chiến sĩ hy sinh ở hang Tám Cô (km16+500 trên đường 20 - Quyết Thắng, một phần của tuyến đường Trường Sơn huyết mạch chi viện cho chiến trường miền Nam) sau trận bom lịch sử đổ xuống năm 1972.

Thắp nén hương lên ngôi mộ chung ở hang Tám Cô, ông Yên đứng lặng hồi lâu. Trong không gian trầm mặc, ông hướng mắt về nơi người anh trai cùng đồng đội đã ngã xuống trong nỗi xúc động khó tả.
Theo ông Yên, liệt sĩ Đính là con thứ 4 trong gia đình có 6 anh chị em. Khi hy sinh, ông mới 19 tuổi. Cuối năm 1973, gia đình nhận được giấy báo tử của liệt sĩ Đính, nhưng chỉ biết ông hy sinh ở mặt trận phía Nam.

Mãi đến năm 1995, qua một số nguồn tin, gia đình nắm được liệt sĩ Đính từng tham gia chiến đấu và hy sinh trên tuyến đường 20 - Quyết Thắng, tỉnh Quảng Bình cũ, nay là Quảng Trị. Đến khi có kết quả xác minh từ cơ quan chức năng, thân nhân mới biết chính xác liệt sĩ Đính cùng 12 đồng đội khác mãi mãi nằm lại ở hang Tám Cô.
"Mỗi lần đến đây, tôi đều có cảm xúc rất khó tả, như được gần anh trai mình hơn. Khuôn viên di tích, ngôi mộ chung ở hang đá, nơi các anh, chị hy sinh nay được xây dựng khang trang, ấm cúng. Lễ giỗ được tổ chức chu đáo, di tích luôn có người hương khói, chăm lo thờ cúng. Đó là sự an ủi rất lớn với thân nhân như tôi", ông Yên chia sẻ.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Lê Chiêu Nguyên, Phó Giám đốc Trung tâm Du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng, tỉnh Quảng Trị, cho biết đơn vị được giao tổ chức lễ giỗ lần thứ 54 của các liệt sĩ hy sinh ở hang Tám Cô và đường 20 - Quyết Thắng.

Theo ông Nguyên, lễ giỗ năm nay diễn ra 8 ngày, từ 16 đến 24/11 (tức ngày 8 đến 16/10 âm lịch). Trong đó, ngày giỗ chính là 17/11, với các phần lễ như thỉnh chuông, cầu siêu, cúng cơm… Hoạt động cúng cơm cho các liệt sĩ tiếp tục được triển khai đến 23/11. Lễ giỗ kết thúc bằng lễ hoàn mãn vào ngày 24/11.
Địa chỉ tri ân giữa đại ngàn Trường Sơn
Những ngày này, Di tích hang Tám Cô và Đền tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ đường 20 - Quyết Thắng đón nhiều đoàn thân nhân, cựu thanh niên xung phong, người dân, du khách, các đơn vị và đoàn thể đến dâng hương, tri ân.
Mỗi người đến đây mang theo một nỗi niềm riêng, nhưng đều chung lòng thành kính, biết ơn những người đã hy sinh vì Tổ quốc. Có những cuộc hội ngộ sau nhiều năm, có những ký ức về đồng đội cũ được nhắc lại trong niềm xúc động.

Trong số những người tìm về chiến trường xưa dịp này có bà Nguyễn Thị Thanh, trú tại phường Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa. Năm 1971, bà là thanh niên xung phong, tham gia chiến đấu trên tuyến đường 20 - Quyết Thắng.
Những năm tháng tuổi trẻ, bà Thanh cùng đồng đội bám đường, giữ đường giữa mưa bom, bão đạn, bất chấp hiểm nguy để bảo đảm tuyến chi viện chiến trường luôn thông suốt. Trở lại nơi từng gắn bó, bà không khỏi bồi hồi khi nhớ về những người từng sát cánh bên mình, trong đó có những đồng đội mãi mãi nằm lại giữa đại ngàn Trường Sơn.
“Mỗi lần đến dâng hương ở hang Tám Cô và Đền tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ đường 20 - Quyết Thắng, trong tôi lại trào dâng niềm xúc động. Lần này trở lại, tôi cảm nhận rõ sự đổi thay của vùng đất từng chịu nhiều bom đạn. Cảnh vật đã khác xưa, nhưng ký ức về đồng đội vẫn luôn nguyên vẹn trong tôi”, bà Thanh chia sẻ.

Đường 20 - Quyết Thắng là một phần của tuyến đường Hồ Chí Minh huyền thoại (xưa gọi là đường Trường Sơn), nối hậu phương miền Bắc với tiền tuyến miền Nam.
Trong những năm tháng chiến tranh, đây là tuyến vận tải chiến lược, nơi nhiều cán bộ, chiến sĩ và thanh niên xung phong ngày đêm bám trụ, bảo đảm giao thông thông suốt để kịp thời chi viện sức người, sức của cho chiến trường. Sự hy sinh của các anh hùng, liệt sĩ đã góp phần làm nên Đại thắng mùa Xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.
Nằm tại km16+500 trên đường 20 - Quyết Thắng, hang Tám Cô là một trong những “tọa độ lửa” ác liệt giai đoạn 1971-1972.
Ngày 14/11/1972, khi các lực lượng đang làm nhiệm vụ, máy bay Mỹ ập đến đánh phá khu vực. Trận bom khiến 13 người đang trú trong hang hy sinh, gồm 8 thanh niên xung phong và 5 chiến sĩ pháo binh.
Năm 2013, hang Tám Cô được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, nơi đây không chỉ là địa chỉ tưởng niệm những người đã ngã xuống vì độc lập dân tộc mà còn trở thành điểm tựa tinh thần, nơi thân nhân và đồng đội tìm đến để tưởng nhớ những người đã ngã xuống.

Hang Tám Cô và Đền tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ đường 20 - Quyết Thắng trở thành địa chỉ tri ân được nhiều người lựa chọn trong những chuyến hành hương về nguồn, nhất là vào dịp lễ, Tết, ngày giỗ các liệt sĩ và 27/7.
Theo số liệu từ Trung tâm Du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng, từ đầu năm đến nay, hang Tám Cô và Đền tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ đường 20 - Quyết Thắng đón gần 40.000 lượt khách đến dâng hương, tri ân.
“Chúng tôi luôn chú trọng công tác đón tiếp, hướng dẫn và phục vụ du khách đến dâng hương. Đặc biệt, với thân nhân liệt sĩ, cựu thanh niên xung phong, đơn vị luôn quan tâm hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi để họ thực hiện nghi lễ tri ân, tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ”, Phó Giám đốc Trung tâm Du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng nói thêm.