Lựa chọn giải pháp chống cháy bắt đầu từ yêu cầu công trình
Trong thiết kế và xây dựng, an toàn cháy là bài toán tổng hợp, liên quan đến tổ chức không gian, đặc điểm sử dụng, cấu kiện ngăn cháy và sự phối hợp giữa các hệ thống kỹ thuật.
Một bệnh viện cần chú trọng khả năng hỗ trợ sơ tán. Chung cư phải xem xét việc ngăn cháy giữa các khu vực chức năng, hành lang và lối thoát nạn. Trong khi đó, trung tâm thương mại, văn phòng, nhà máy lại có những yêu cầu riêng về quy mô không gian, mật độ sử dụng và hoạt động vận hành.
Trong podcast “Lửa và Lựa” của Saint-Gobain Việt Nam, ThS. Nguyễn Trung Kiên, Trưởng phòng Nghiên cứu Phòng chống cháy, Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng (IBST), nhấn mạnh hệ thống chữa cháy là một phần trong tổng thể các yếu tố bảo đảm an toàn, cần được xem xét cùng những giải pháp bảo vệ phù hợp.
Ở góc độ thiết kế, KTS Nguyễn Trường Linh - Phó tổng giám đốc Công ty Tư vấn Xây dựng Việt Nam (VNCC), cho rằng việc lựa chọn cấu kiện không chỉ phụ thuộc vào yêu cầu giới hạn chịu lửa. Kiến trúc sư còn phải cân nhắc tính chất không gian, khả năng thay đổi công năng, tải trọng và hiệu quả đầu tư của công trình.

Vật liệu chống cháy không đồng nghĩa với cấu kiện có giới hạn chịu lửa đáp ứng yêu cầu thiết kế. Hiệu quả chống cháy phải được xem xét trên toàn bộ hệ thống, từ vật liệu, hệ khung đến mối nối và liên kết. Đây là cơ sở để lựa chọn hệ giải pháp phù hợp thay vì chỉ căn cứ vào đặc tính của một sản phẩm riêng lẻ.
Kiểm soát thống nhất giải pháp chống cháy từ bản vẽ đến công trình
Lựa chọn đúng giải pháp trên hồ sơ thiết kế mới là bước đầu. Theo chia sẻ của KTS Nguyễn Trường Linh trong tập 3 của podcast, thay đổi vật liệu hoặc áp dụng phương án thi công không phù hợp có thể khiến kết quả thực tế khác với thiết kế ban đầu. Những điều chỉnh như thay đổi vật liệu hoàn thiện hoặc mở lỗ kỹ thuật đều cần được xem xét về ảnh hưởng đối với cấu kiện.
Cùng bàn về vấn đề này, KTS Bùi Ngọc Lâm - Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Tư vấn Archivina đưa ra ví dụ về hệ vách kính ngăn cháy. Theo ông, dù tấm kính đáp ứng yêu cầu chịu lửa, nếu khe hở hoặc các liên kết không được xử lý đúng, khói và lửa vẫn có thể lan qua.
Thực tế tại các dự án của Saint-Gobain cho thấy giải pháp cần được lựa chọn theo yêu cầu của từng hạng mục. Tại Lotte Mall Tây Hồ và Capital Place là các giải pháp vách thạch cao chống cháy; tại nhà máy Pandora là giải pháp ống gió và kính chống cháy Vetrotech.
Ở nhà máy LEGO, các giải pháp bao gồm hệ vách EI60, EI150, hệ trần EI45 và kính chống cháy EI60, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật khác nhau của từng hạng mục.
Các ví dụ này cho thấy việc lựa chọn giải pháp cần xem xét đồng thời yêu cầu chịu lửa và những tiêu chí sử dụng khác của từng hạng mục nhằm đánh giá về tác động đối với toàn hệ thống, thay vì thực hiện riêng lẻ.



Lựa chọn giải pháp tối ưu ngay từ giai đoạn thiết kế
Lựa chọn đúng giải pháp và kiểm soát tốt quá trình thi công còn có ý nghĩa đối với hiệu quả đầu tư. Trong tập 5 của podcast “Lửa và Lựa”, ông Nguyễn Chánh Phương, Phó Chủ tịch AA Corporation, nhìn nhận phòng cháy, chữa cháy là một phần trong quản trị rủi ro công trình. Theo ông, việc đưa tư vấn phòng cháy, chữa cháy tham gia từ sớm có thể giúp lựa chọn phương án phù hợp và hạn chế những thay đổi không cần thiết trong quá trình triển khai.
Với định hướng “Một điểm đến - Đa giải pháp”, Saint-Gobain kết nối các giải pháp cho vách, trần, ống gió, kính chống cháy cùng hơn 10 giải pháp khác nhau cho đa dạng khu vực và loại trong công trình, kết hợp với hoạt động đồng hành tư vấn ngay từ khâu ý tưởng của dự án được bắt đầu triển khai cho đến lúc thi công thực tế.

Từ xác định đúng yêu cầu, lựa chọn hệ giải pháp đến kiểm soát thi công, mỗi bước đều ảnh hưởng đến hiệu quả an toàn cháy và nguồn lực đầu tư. Phối hợp sớm giữa các bên và duy trì yêu cầu kỹ thuật trong suốt quá trình triển khai là cơ sở để hạn chế điều chỉnh phát sinh, kiểm soát tiến độ và tối ưu chi phí cho công trình.