
Khởi kiện yêu cầu doanh nghiệp đóng đủ bảo hiểm xã hội
Ngày 2/11, Tòa án nhân dân khu vực 5 - TPHCM mở phiên tòa xét xử công khai vụ án dân sự công ích về “Yêu cầu thực hiện nghĩa vụ nộp tiền bảo hiểm” do Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 5 khởi kiện đối với Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Dầu khí B. (gọi tắt là Công ty B.).
Theo hồ sơ, Công ty B. để phát sinh tình trạng chậm đóng bảo hiểm xã hội kéo dài. Ngày 30/7/2024, Bảo hiểm xã hội TPHCM đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này. Sau khi xử phạt, cơ quan bảo hiểm xã hội tiếp tục nhiều lần đôn đốc, yêu cầu doanh nghiệp khắc phục vi phạm nhưng doanh nghiệp không giải quyết dứt điểm.
Từ hồ sơ do Bảo hiểm xã hội cơ sở Bình Thạnh (đơn vị quản lý thu bảo hiểm xã hội Công ty B.) cung cấp, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 5 đã làm việc với công ty này.
Qua xác minh, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 5 xác định việc doanh nghiệp chậm đóng không chỉ làm phát sinh khoản nợ đối với quỹ bảo hiểm mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến nhiều quyền lợi của người lao động. Bởi khi đơn vị chưa hoàn thành nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội thì việc giải quyết các chế độ của người lao động có thể gặp khó khăn.
Đặc biệt là với những người lao động đã nghỉ việc, việc doanh nghiệp chưa hoàn tất nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc ảnh hưởng đến quá trình chốt sổ, xác nhận thời gian tham gia để tiếp tục thực hiện các thủ tục hưởng chế độ theo quy định.

Trước tình hình trên, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 5 đã thực hiện các trình tự theo quy định, tiến hành khởi kiện Công ty B... đề nghị Tòa án buộc Công ty B. thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người lao động. Theo số liệu cập nhật đến hết ngày 31/10, tổng số tiền doanh nghiệp còn phải đóng là hơn 1,275 tỷ đồng.
Tại phiên tòa, Tòa án nhân dân khu vực 5 - TPHCM đã tuyên chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện, buộc Công ty B. nộp cho Bảo hiểm xã hội cơ sở Bình Thạnh hơn 1,275 tỷ đồng, tính đến hết ngày 31/10. Doanh nghiệp phải tiếp tục thanh toán khoản tiền phát sinh do chậm đóng từ ngày 1/11 cho đến khi hoàn thành nghĩa vụ theo quy định.
Tăng cường phối hợp liên ngành, tăng sức mạnh xử lý vi phạm
Vụ án khởi kiện Công ty B. không phải là vụ việc duy nhất mà Bảo hiểm xã hội cơ sở Bình Thạnh phối hợp Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 5 thực hiện trong năm nay. Bảo hiểm xã hội cơ sở Bình Thạnh đã chuyển nhiều hồ sơ sang viện kiểm sát, trong đó có 4-5 vụ việc doanh nghiệp nợ số tiền lớn đang được củng cố hồ sơ để tiến tới khởi kiện trong thời gian tới.
Không chỉ riêng Bảo hiểm xã hội cơ sở Bình Thạnh, các cơ quan bảo hiểm khác trên khắp địa bàn TPHCM đang ráo riết tiến hành hoạt động chuyển hồ sơ những doanh nghiệp chậm đóng bảo hiểm xã hội kéo dài sang viện kiểm sát để khởi kiện dân sự.
Trong tháng 9, Bảo hiểm xã hội cơ sở Hòa Hưng đã cung cấp hồ sơ, đề nghị Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 4 - TPHCM khởi kiện Công ty cổ phần P.P.S.V và Công ty TNHH T.
Ngày 29/9, Tòa án nhân dân khu vực 4 - TPHCM đã đưa vụ kiện ra xét xử và tuyên buộc 2 công ty trên phải nộp ngay toàn bộ số tiền bảo hiểm xã hội chưa thực hiện là gần 28 tỷ đồng (tính đến ngày 31/8/2026).
Trong tháng 10, trên cơ sở đề nghị từ Bảo hiểm xã hội cơ sở Tân Uyên, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 17 - TPHCM đã khởi kiện 2 doanh nghiệp là Công ty cổ phần Thực phẩm quốc tế P. và Công ty TNHH sản xuất thương mại Đ…

Theo Bảo hiểm xã hội TPHCM, đây là một trong những hoạt động phối hợp giữa cơ quan bảo hiểm xã hội với Viện Kiểm sát nhân dân TPHCM để triển khai thực hiện Nghị quyết 205/2025/QH15 của Quốc hội. Trong Nghị quyết số 205/2025/QH15, Quốc hội chỉ đạo thí điểm cơ chế Viện Kiểm sát nhân dân khu vực khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công.
Trong thời gian qua, Bảo hiểm xã hội TPHCM đã tăng cường trao đổi thông tin với Viện Kiểm sát nhân dân TPHCM về tình hình thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.
Những đơn vị có số tiền và thời gian chậm đóng, trốn đóng từ 3 tháng trở lên hoặc xâm phạm trực tiếp đến nhóm đối tượng dễ bị tổn thương theo Nghị quyết 205/2025/QH15 như: Phụ nữ đang mang thai hoặc nuôi con dưới 36 tháng tuổi chưa được giải quyết chế độ thai sản; người cao tuổi đủ điều kiện nhưng chưa được giải quyết hưu trí… được đưa vào diện phối hợp làm việc.
Thông qua các buổi làm việc, hai cơ quan phân tích, làm rõ nghĩa vụ pháp lý của người sử dụng lao động và yêu cầu đơn vị xây dựng phương án, khẩn trương khắc phục số tiền chậm đóng, trốn đóng.

Tính đến ngày 9/11, Bảo hiểm xã hội TPHCM đã phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân làm việc với 10.899 đơn vị chậm đóng số tiền hơn 2.722 tỷ đồng. Qua làm việc, các đơn vị đã khắc phục hơn 644 tỷ đồng.
Ngoài ra, Bảo hiểm xã hội TPHCM đã chuyển 152 hồ sơ sang Viện Kiểm sát nhân dân khu vực để xem xét khởi kiện. Trên cơ sở hồ sơ tiếp nhận, các Viện Kiểm sát nhân dân khu vực đã ban hành 18 quyết định khởi kiện vụ án dân sự. Cho đến nay, Tòa án đã xét xử 5 vụ án dân sự và ban hành bản án.
Theo Bảo hiểm xã hội TPHCM, kết quả này cho thấy sự quyết tâm của các cơ quan chức năng trong việc yêu cầu đơn vị sử dụng lao động thực hiện đúng nghĩa vụ pháp luật.
Không để ảnh hưởng quyền lợi người lao động
Từ thực tế trên, Bảo hiểm xã hội TPHCM đề nghị các đơn vị sử dụng lao động có hành vi chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm khẩn trương thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng, chủ động khắc phục số tiền vi phạm, không để kéo dài, ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động.
Đối với các trường hợp vi phạm, cơ quan bảo hiểm sẽ thực hiện kiểm tra, xử lý theo quy định tại Nghị định số 283/2026/NĐ-CP (quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng).
Bảo hiểm xã hội TPHCM cho biết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Viện Kiểm sát nhân dân khu vực rà soát các hồ sơ đã chuyển giao, kịp thời bổ sung tài liệu, chứng cứ và đôn đốc tiến độ xử lý từng vụ việc; tập trung vào các đơn vị chậm đóng kéo dài, số tiền lớn, cố tình không hợp tác, đặc biệt là những trường hợp ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động.
Đối với các vụ việc có dấu hiệu tội phạm, Bảo hiểm xã hội TPHCM sẽ củng cố hồ sơ, chuyển cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý theo quy định pháp luật và hướng dẫn của Bộ Công an tại Công văn số 5659/BCA-CSKT ngày 15/12/2025 về kiến nghị khởi tố các hành vi vi phạm quy định tại các Điều 214, 215 và 216 Bộ luật Hình sự.