Chuyển tới nội dung chính
Thế giới & Quốc tế · Điểm tin đa nguồn

Khi cơn sốt AI đảo chiều đột ngột

Sức hấp dẫn của AI dường như đang phai nhạt trong mắt nhà đầu tư, khi chứng khoán Mỹ đứng trước nguy cơ trải qua một trong những năm có thành tích kém nhất trong hai thập kỷ.

Khi cơn sốt AI đảo chiều đột ngột

Sức hấp dẫn của AI dường như đang phai nhạt trong mắt nhà đầu tư, khi chứng khoán Mỹ đứng trước nguy cơ trải qua một trong những năm có thành tích kém nhất trong hai thập kỷ.

Ảnh minh họa bản tin

Cơn sốt AI trên thị trường chứng khoán đang dần hạ nhiệt. Chứng khoán Mỹ có nguy cơ khép lại năm 2026 với một trong những kết quả tồi tệ nhất trong hai thập kỷ, trong khi AI – chủ đề từng khiến giới đầu tư phấn khích suốt thời gian dài – nay bất ngờ xuất hiện trong danh sách những rủi ro lớn cần theo dõi trong năm 2027.

Khó xác định chính xác điều gì đã khiến tâm lý thị trường đảo chiều, nhưng những dấu hiệu đầu tiên có thể bắt nguồn từ cú lao dốc của cổ phiếu chip nhớ tại các thị trường châu Á vào mùa hè vừa qua. Kể từ đó, ngày càng nhiều nhóm lợi ích quan trọng bắt đầu bày tỏ sự phản đối.

Các nhà đầu tư trái phiếu doanh nghiệp không còn muốn bị buộc phải rót vốn vào những khoản nợ công nghệ có chất lượng đáng ngờ. Người dân Mỹ ngày càng bất bình trước những trung tâm dữ liệu khổng lồ mọc lên ngay trong khu dân cư. Trong khi đó, các nhà quản lý quỹ cũng không hài lòng với những chuẩn mực quản trị doanh nghiệp có phần lỏng lẻo tại Nvidia.

Điều này có lẽ sẽ ít đáng ngại hơn nếu vốn hóa thị trường của Nvidia không chạm đỉnh khoảng 5.7 ngàn tỷ USD vào tháng 10/2026, lớn hơn gấp đôi tổng vốn hóa của toàn bộ 100 doanh nghiệp thuộc chỉ số FTSE 100 của Anh.

Ngay cả màn chào sàn đình đám của công ty AI Anthropic trong tuần này cũng không mang lại cảm giác về một chiến thắng vang dội. Thay vào đó, sự kiện này giống như màn trình diễn cuối cùng trước khi cuộc vui khép lại, ngoại trừ một nhóm nhỏ những người đang chứng kiến khối tài sản hàng tỷ USD của mình tăng lên. Những màn ra mắt thị trường đầy hưng phấn thường là dấu hiệu điển hình cho thấy một chu kỳ đang tiến gần đến đỉnh. Với mức định giá 1.5 ngàn tỷ USD ngay khi niêm yết, Anthropic dường như là một ví dụ điển hình.

Thị trường có thể đang bước sang một giai đoạn mới. Ông Vincent Mortier, Giám đốc đầu tư tại Amundi ở Paris, nhận định: “Thị trường đã quá tập trung vào chủ đề AI, nhưng trong năm 2027, trọng tâm sẽ thay đổi. Việc biến AI thành nguồn doanh thu thực tế sẽ không dễ dàng. Nhà đầu tư cũng sẽ khó chấp nhận những mức định giá cao hơn. Chúng tôi có phần thận trọng và ưu tiên những doanh nghiệp đang ứng dụng AI - trong lĩnh vực robot, dược phẩm và một số ngành công nghiệp ít hào nhoáng hơn”.

Những trục trặc liên quan đến AI trong năm 2026 đã góp phần tạo ra một số phiên giao dịch tồi tệ nhất của chứng khoán Mỹ trong năm. Gần đây nhất, Nasdaq Composite giảm hơn 5% sau ngày Anthropic chào sàn.

Hiện S&P 500 chỉ tăng khiêm tốn 1% trong năm 2026. Nếu không có cú bứt phá đáng kể trong vài tuần cuối năm, đây sẽ là một trong những năm có thành tích kém nhất của chỉ số trong vòng 20 năm qua. Chỉ có 6 năm ghi nhận mức tăng thấp hơn, trong đó một số năm trùng với những giai đoạn khủng hoảng thực sự.

Tất cả những diễn biến này tạo cảm giác khá xa lạ. Một trong những đặc điểm nổi bật của thị trường chứng khoán Mỹ kể từ đại dịch là khả năng chống chịu đáng kinh ngạc. Dù đối mặt với bất cứ điều gì - chiến tranh, thuế quan, rồi lại chiến tranh - thị trường phần lớn vẫn tiếp tục đi lên.

Tuy nhiên, chính cơn sốt giao dịch cổ phiếu AI đã góp phần lý giải hiện tượng này, và không chỉ vì cổ phiếu công nghệ đóng vai trò đầu tàu dẫn dắt toàn thị trường.

Một phần quan trọng của câu chuyện nằm ở khái niệm “đô la công nghệ” (technodollar) – phiên bản công nghệ cao mới của “đô la dầu mỏ” (petrodollar). Hãy nhìn lại mô hình kinh tế truyền thống: Dầu mỏ được định giá bằng đồng USD, còn nguồn thu từ xuất khẩu dầu chảy vào các quốc gia sản xuất, đặc biệt là khu vực Trung Đông. Những nước này sau đó dùng nguồn tiền thu được để mua trái phiếu Chính phủ Mỹ, một phần vì đây là thị trường trái phiếu lớn nhất và có tính thanh khoản cao nhất thế giới, trong khi không có thị trường nào khác đủ sâu rộng để hấp thụ những khoản tiền hàng tỷ USD đó.

Điều tương tự đang diễn ra với hoạt động thương mại chip, nhưng lần này là tại châu Á.

Các quốc gia xuất khẩu chip như Hàn Quốc và Đài Loan đang thu về lượng tiền khổng lồ từ những tập đoàn công nghệ siêu lớn của Mỹ, vốn đang xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô rộng lớn. Tuần này, Deutsche Bank cho biết kim ngạch xuất khẩu chất bán dẫn của Hàn Quốc đã tăng 200% trong năm nay. Thặng dư thương mại riêng từ mặt hàng chip của nước này đạt gần 250 tỷ USD.

Mallika Sachdeva, Chuyên gia của Deutsche Bank, viết rằng lần đầu tiên trong lịch sử, giá trị thương mại chip toàn cầu đã vượt tổng giá trị thương mại dầu mỏ và khí đốt.

Tuy nhiên, bà cho biết điểm khác biệt lần này là dòng tiền khổng lồ không được tái đầu tư vào trái phiếu mà chảy vào cổ phiếu Mỹ. Nguyên nhân có thể cũng giống như trường hợp của đô la dầu mỏ: Mỹ chiếm 64% vốn hóa thị trường chứng khoán toàn cầu, dựa trên tỷ trọng trong chỉ số MSCI All Country World Index. Không có thị trường nào khác đủ lớn và có tính thanh khoản đủ cao để hấp thụ hàng tỷ USD.

Do đó, làn sóng đầu tư khổng lồ vào hạ tầng AI - mà UBS ước tính đóng góp hơn một nửa mức tăng trưởng thương mại toàn cầu và toàn bộ mức tăng đầu tư của Mỹ - đang bơm tiền vào thị trường chứng khoán Mỹ. Dòng tiền này lại thúc đẩy mở rộng hạ tầng AI, rồi tiếp tục quay trở lại thị trường cổ phiếu Mỹ. Vòng tuần hoàn cứ thế tiếp diễn cho đến khi cuộc chơi dừng lại.

Sachdeva cảnh báo: “Có một yếu tố mang tính tuần hoàn mà chúng ta cần lưu tâm. Điều này có thể gây ra bất ổn trong các dòng vốn toàn cầu nếu nhu cầu bị đánh giá lại”.

Giới phân tích đang đặt câu hỏi liệu quá trình đánh giá lại đó có thực sự sắp diễn ra hay không. Điều này có thể chưa xảy ra ngay lập tức, nhưng nhiều khả năng xuất hiện trong khoảng một năm tới.

Trong bài thuyết trình tuần này, Jan Hatzius, nhà kinh tế trưởng của Goldman Sachs, cho biết ông “lạc quan về lợi ích kinh tế mà AI có thể mang lại”, nhưng đồng thời nhìn thấy “những rủi ro tiềm ẩn theo chiều hướng tiêu cực”.

Ông nói: “Một phần rủi ro xuất phát từ thực tế rằng chúng ta đang xây dựng một lượng tài sản vốn rất lớn. Rồi đến một thời điểm, quá trình xây dựng lượng tài sản đó sẽ hoàn tất, đầu tư không còn tăng trưởng và thậm chí có thể bắt đầu suy giảm. Chúng tôi không cho rằng điều đó sẽ xảy ra trong năm 2027, nhưng tất nhiên, vẫn còn những câu hỏi cần được giải đáp”.

Không cần phải là người bi quan cực đoan về AI mới có thể nhận ra những vết nứt đang dần xuất hiện. Mọi công nghệ mang tính đột phá và thực sự hấp dẫn đều trải qua những giai đoạn tương tự: Đổi mới, mở rộng thần tốc, tăng trưởng quá mức, sau đó là quá trình sàng lọc tỉnh táo để phân định kẻ thắng - người thua, trước khi công nghệ trở thành một sản phẩm phổ biến.

Với giới đầu tư, sức hấp dẫn kỳ diệu của AI dường như đang dần phai nhạt.

*Bài viết thể hiện quan điểm của Katie Martin trên Financial Times

FILI

- 09:44 21/11/2026

Nguồn xuất bản gốc: Vietstock (vietstock.vn) N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Thế giới & Quốc tế

Xem tất cả →