Chuyển tới nội dung chính
Sức khỏe & Y tế · Điểm tin đa nguồn

Hội chứng thiểu cơ

Hội chứng thiểu cơ khiến khối lượng, sức mạnh và chức năng cơ suy giảm, gây khó vận động, giảm khả năng tự chăm sóc, tăng nguy cơ té ngã khi lớn tuổi.

Hội chứng thiểu cơ
Ảnh minh họa bản tin · Nguồn: VnExpress (vnexpress.net)

Định nghĩa

Hội chứng thiểu cơ (Sarcopenia) là tình trạng suy giảm sức mạnh và khối lượng hoặc chất lượng cơ xương, thường liên quan đến quá trình lão hóa. Bệnh có thể khiến người mắc khó thực hiện những hoạt động quen thuộc như đứng lên khỏi ghế, leo cầu thang, mang đồ hoặc đi bộ. Khối lượng và sức mạnh cơ thường đạt mức cao ở tuổi trưởng thành trẻ, sau đó giảm dần. Tuy nhiên, mất cơ do tuổi tác không đồng nghĩa với mắc hội chứng thiểu cơ. Hội chứng này được xác định khi mức suy giảm cơ ảnh hưởng đáng kể đến sức mạnh và chức năng vận động, dựa trên các tiêu chí đánh giá chuyên môn. Theo WebMD, quá trình mất cơ có thể bắt đầu từ khoảng tuổi 30, nhưng tình trạng thiểu cơ ít gặp hơn trước tuổi 60. Mức độ suy giảm khác nhau tùy hoạt động thể chất, dinh dưỡng, tình trạng sức khỏe và đặc điểm của từng người.

Nguyên nhân

Giảm hoạt động thể chất trong ngày là một trong những nguyên nhân phổ biến gây thiểu cơ. Tuy nhiên, người có lối sống năng động vẫn có thể mắc tình trạng này, cho thấy bệnh còn liên quan đến nhiều yếu tố khác. Theo Healthline, dưới đây là những yếu tố có thể góp phần gây thiểu cơ: Các nguyên nhân và yếu tố có thể góp phần gây thiểu cơ gồm: Ít vận động: Cơ bắp không được sử dụng thường xuyên, lâu dần suy giảm khối lượng và sức mạnh. Suy giảm tế bào thần kinh: Số lượng tế bào thần kinh truyền tín hiệu từ não đến cơ giảm, ảnh hưởng đến khả năng điều khiển vận động. Thiếu vitamin D: Có thể ảnh hưởng đến chức năng và sức mạnh cơ. Thay đổi nồng độ hormone: Một số hormone liên quan đến duy trì và phát triển cơ suy giảm theo tuổi tác. Giảm khả năng chuyển hóa protein: Cơ thể giảm hiệu quả sử dụng protein để duy trì và tái tạo mô cơ. Ăn không đủ năng lượng và protein: Khẩu phần không đáp ứng nhu cầu khiến cơ thể khó duy trì khối lượng cơ.

Triệu chứng

Người mắc có thể nhận thấy sức mạnh và sức bền giảm dần, cơ thể dễ mỏi khi vận động hoặc khó thực hiện các hoạt động trước đây vốn không gây trở ngại. Một số biểu hiện thường gặp gồm: Yếu cơ, giảm sức nắm bàn tay. Đi bộ chậm hơn, nhanh mệt khi di chuyển. Khó đứng lên khỏi ghế hoặc giường. Leo cầu thang, mang túi đồ trở nên khó khăn. Giảm khả năng giữ thăng bằng, dễ té ngã. Khối cơ ở tay, chân có thể nhỏ đi rõ rệt. Các dấu hiệu này không đặc hiệu cho thiểu cơ và có thể xuất hiện trong nhiều vấn đề sức khỏe khác. Người có biểu hiện yếu cơ kéo dài, giảm khả năng vận động hoặc thường xuyên té ngã nên được khám để tìm nguyên nhân.

Chẩn đoán

Bác sĩ khai thác tiền sử bệnh, thăm khám thể chất và có thể sử dụng bảng câu hỏi SARC-F để sàng lọc nguy cơ thiểu cơ. Bảng hỏi đánh giá 5 yếu tố: S (Strength): Sức mạnh cơ, khả năng nâng hoặc mang vật nặng khoảng 4,5 kg. A (Assistance with walking): Khả năng đi lại mà không cần gậy, khung tập đi hoặc người hỗ trợ. R (Rise from a chair): Khả năng đứng lên khỏi ghế hoặc giường. C (Climb stairs): Khả năng leo cầu thang. F (Falls): Tiền sử té ngã trong năm qua và tần suất xảy ra. Tổng điểm SARC-F từ 0 đến 10. Điểm từ 4 trở lên cho thấy nguy cơ thiểu cơ, cần được đánh giá thêm. Đây là công cụ sàng lọc, không thay thế chẩn đoán của bác sĩ. Nếu có dấu hiệu nghi ngờ, người bệnh có thể được kiểm tra lực bóp tay, khả năng đứng lên khỏi ghế nhiều lần hoặc tốc độ đi bộ. Các phương pháp đo thành phần cơ thể như DXA (đo hấp thụ tia X năng lượng kép) hoặc phân tích trở kháng điện sinh học (BIA) giúp đánh giá khối lượng cơ.

Điều trị

Điều trị chủ yếu tập trung vào vận động, dinh dưỡng và kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng đến khối cơ. Tập luyện: Ưu tiên các bài tập kháng lực với tạ, dây đàn hồi hoặc trọng lượng cơ thể để tăng sức mạnh cơ. Có thể kết hợp đi bộ, đạp xe và bài tập thăng bằng. Người mới tập nên bắt đầu 1-2 buổi mỗi tuần, tăng dần cường độ theo thể trạng. Cải thiện dinh dưỡng: Bổ sung đủ protein từ cá, thịt nạc, trứng, sữa, đậu phụ và các loại đậu; đồng thời đảm bảo đủ năng lượng. Người thiếu vitamin D hoặc dưỡng chất khác có thể cần bổ sung theo hướng dẫn của bác sĩ. Theo dõi sức khỏe: Tái khám định kỳ để đánh giá sức mạnh, khối lượng cơ và khả năng vận động. Hiện chưa có thuốc được phê duyệt đặc hiệu để điều trị thiểu cơ. Testosterone và hormone tăng trưởng chưa được khuyến nghị sử dụng thường quy. Kết hợp tập kháng lực với chế độ ăn đầy đủ dưỡng chất có thể giúp cải thiện sức mạnh cơ, khả năng vận động và duy trì sinh hoạt độc lập.

Phòng ngừa

Không thể ngăn chặn hoàn toàn tình trạng suy giảm khối lượng và sức mạnh cơ theo tuổi tác, nhưng một số thói quen có thể giúp làm chậm quá trình này: Ăn uống đủ chất: Ưu tiên thực phẩm giàu protein như thịt, cá, trứng, sữa, các loại đậu và hạt. Duy trì vận động: Tập luyện thường xuyên, đặc biệt là các bài tập tăng sức mạnh cơ. Khám sức khỏe định kỳ: Theo dõi những thay đổi về sức mạnh và khả năng vận động để phát hiện sớm tình trạng suy giảm cơ, từ đó có biện pháp can thiệp phù hợp. Bảo Bảo (Tổng hợp)

Các bài viết của VnExpress có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Nguồn xuất bản gốc: VnExpress (vnexpress.net) N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Sức khỏe & Y tế

Xem tất cả →