Thành phố 2,5 triệu trẻ em, hơn 700.000 cháu diện... ngụ cư
Ngày 13/11, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND TPHCM phối hợp cùng Sở Y tế Thành phố, Hội Bảo vệ quyền trẻ em Thành phố tổ chức Hội nghị tham vấn, đối thoại về thực trạng hoạt động và cơ chế, chính sách đối với các cơ sở, tổ chức tham gia công tác bảo vệ, chăm sóc và hỗ trợ trẻ em trên địa bàn thành phố.

Phát biểu khai mạc, ông Cao Thanh Bình, Trưởng ban Ban Văn hóa - Xã hội HĐND Thành phố, mong muốn các đại biểu mạnh dạn chia sẻ những vấn đề còn khó khăn, những bất cập trong thực tiễn, kể cả những nội dung liên quan đến cơ chế quản lý và chính sách hiện hành đối với công tác bảo vệ, chăm sóc và hỗ trợ trẻ em.
Chia sẻ về khó khăn của đơn vị, Phó Giám đốc Trung tâm Công tác xã hội và Giáo dục dạy nghề thiếu niên thành phố Nguyễn Thị Thùy Dương đề cập đến công tác phối hợp với cán bộ cơ sở.
Theo bà, hiện Trung tâm được giao nhiệm vụ tiếp nhận thông tin phụ nữ, trẻ em cần hỗ trợ từ Tổng đài 111 của quốc gia và Tổng đài 1022 của thành phố.
Tuy nhiên, khi Trung tâm tiếp nhận, triển khai hỗ trợ các trường hợp phản ánh qua tổng đài, liên hệ cán bộ phụ trách ở cấp xã thì gặp nhiều trở ngại. Có người thấy số lạ không nghe máy, Có nơi cán bộ thay đổi vị trí công tác rất nhanh nên đầu mối vừa kết nối được đã thay đổi. Nơi thì cán bộ kiêm nhiệm quá nhiều việc nên ít thời gian dành cho công tác này. Nơi khác cán bộ phụ trách chưa am hiểu về công tác bảo vệ chăm sóc trẻ em…
Bà Dương cho biết: “Hoạt động của chúng tôi còn khá nhiều khó khăn, nhất là việc phối hợp can thiệp và hỗ trợ khẩn cấp cho phụ nữ và trẻ em”.

Đại diện cơ sở Thảo Đàn cũng phản ánh gặp khó khăn khi liên hệ làm việc với địa phương vì cán bộ phụ trách lĩnh vực này mới thay đổi, chưa nắm được địa bàn.
Đại diện một số lớp học có mặt tại hội nghị cũng phản ánh gặp khó khi làm giấy tờ tùy thân cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn theo quy chế phối hợp của thành phố do điều chỉnh địa giới hành chính, cán bộ phụ trách thay đổi…
Theo ông Phạm Hoàng Anh, Phó trường phòng Bảo vệ chăm sóc trẻ em và Bình đẳng giới, Sở Y tế TPHCM, nhân sự quản lý nhà nước về trẻ em trên địa bàn thành phố khá đầy đủ. Hiện có 4 công chức cấp thành phố và 168 công chức kiêm nhiệm ở cấp xã. Đội ngũ cộng tác viên dân số kiêm nhiệm công tác gia đình và trẻ em là gần 20.000 người tại các khu phố, ấp.
Tuy nhiên, sau hợp nhất, TPHCM có quy mô địa bàn rộng hơn với hơn 2,5 triệu trẻ em, trong đó có hơn 560 ngàn trẻ tạm trú và hơn 160 ngàn trẻ thực tế cư trú nhưng không đăng ký tạm trú. Đồng thời, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu rà soát, điều chỉnh phương thức quản lý và tổ chức thực hiện công tác bảo vệ trẻ em cho phù hợp với tình hình mới.
Phát triển mạng lưới dịch vụ bảo vệ trẻ em
Theo ông Phạm Hoàng Anh, một trẻ em bị bạo lực, xâm hại có thể đồng thời cần được bảo vệ khẩn cấp, khám và điều trị, hỗ trợ tâm lý, trợ giúp pháp lý, bảo đảm an toàn và phục hồi, hòa nhập.
Nếu thiếu đầu mối điều phối, quy trình chuyển gửi và trách nhiệm theo dõi, trẻ có thể phải tiếp cận nhiều đơn vị nhưng vẫn không nhận được sự hỗ trợ đầy đủ.
Đặc biệt, trong điều kiện địa bàn quản lý mở rộng và tổ chức bộ máy có sự thay đổi, nếu không xác định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành thì nguy cơ phân tán trách nhiệm, gián đoạn thông tin và dịch vụ đối với trẻ em có thể phát sinh.

“Từ thực tiễn đó, chúng tôi cho rằng cần chuyển trọng tâm từ quản lý từng cơ quan, từng cơ sở riêng lẻ sang quản lý và phát triển mạng lưới dịch vụ bảo vệ trẻ em”, ông Hoàng Anh đề xuất.
Trong mạng lưới này, Nhà nước giữ vai trò quản lý, điều phối và bảo đảm thực hiện chính sách; chính quyền cấp xã là đầu mối quan trọng trong phát hiện, tiếp nhận, đánh giá nguy cơ và tổ chức hỗ trợ tại địa bàn; các ngành cung cấp dịch vụ theo chức năng; các cơ sở ngoài công lập và tổ chức xã hội tham gia bằng năng lực chuyên môn và nguồn lực của mình.
Ông Phạm Đình Nghinh, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em TPHCM, đồng tình: “Cùng với những thay đổi về quy mô dân số, địa bàn và đặc điểm kinh tế - xã hội sau hợp nhất, nhu cầu hỗ trợ trẻ em ngày càng đa dạng, trong khi điều kiện hoạt động và khả năng cung cấp dịch vụ của các cơ sở, tổ chức còn chưa đồng đều”.

Ba vấn đề ông Phạm Đình Nghinh đề nghị chính quyền thành phố quan tâm là: Bảo đảm các chính sách thực sự đến được với mọi trẻ em đủ điều kiện thụ hưởng; có cơ chế hỗ trợ phù hợp để các cơ sở trợ giúp duy trì, nâng cao chất lượng hoạt động; tăng cường phối hợp và kết nối dịch vụ giữa các cơ quan, đơn vị, tổ chức.
Phát biểu tại hội nghị, ông Huỳnh Thanh Nhân, Phó Chủ tịch HĐND TPHCM, chỉ đạo các cơ quan quản lý nhà nước tăng cường phối hợp với các địa phương, tiếp tục quan tâm, giải quyết triệt để những vấn đề liên quan đến trẻ em; đặc biệt là tập trung rà soát và điều chỉnh quy chế phối hợp giữa Sở Y tế, Tư pháp, Công an thành phố và các địa phương.
Ngoài ra, ông đề nghị phải tăng cường hỗ trợ, kết nối giữa các cơ sở, tổ chức tham gia bảo vệ, chăm sóc và hỗ trợ trẻ em công lập và ngoài công lập; quan tâm tính ổn định, bền vững của các mô hình trợ giúp và nhân rộng các mô hình hoạt động hiệu quả…