Thông tin được ông Trương Kim Quân, Phó phòng Di sản Văn hóa (Sở Văn hóa và Thể thao TP HCM), cho biết tại họp báo kinh tế - xã hội chiều 12/11, khi đề cập phương án cải tạo, chỉnh trang Công viên văn hóa Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng.

Theo ông Quân, công viên có ý nghĩa lịch sử, văn hóa, gắn với quá trình chiến đấu và hy sinh của cán bộ, chiến sĩ trong kháng chiến chống Mỹ. Thành phố định hướng giữ nguyên các hố đã khai quật, không san lấp hoặc làm thay đổi hiện trạng.
Phương án bước đầu là gia cố khu vực xung quanh, lắp vách kính cường lực phía trên để bảo vệ, hạn chế tác động từ môi trường bên ngoài. Không gian này sẽ được thiết kế để người dân có thể tham quan, dâng hương, tưởng niệm các liệt sĩ.
Sở Văn hóa và Thể thao đang phối hợp Bộ Tư lệnh TP HCM thu thập hồ sơ về quá trình chiến đấu, hy sinh của các chiến sĩ và công tác tìm kiếm, khai quật, quy tập hài cốt tại khu vực. Các đơn vị cũng đề nghị cung cấp sơ đồ, bản đồ, hình ảnh và lời kể nhân chứng để đánh giá giá trị lịch sử, xây dựng hồ sơ khoa học di tích.
Trên cơ sở nghiên cứu, ngành văn hóa dự kiến đề xuất khoanh vùng bảo vệ khu vực hố chôn tập thể, giữ gìn các yếu tố lịch sử và bảo đảm phù hợp quy hoạch chung của công viên.
Sở Quy hoạch - Kiến trúc đang nghiên cứu quy hoạch Công viên văn hóa Lê Thị Riêng, trong đó có nội dung bảo tồn khu vực này. Sau khi quy hoạch hoàn thiện, Sở Văn hóa và Thể thao sẽ lập hồ sơ khoa học, trình Hội đồng thẩm định chuyên môn cấp thành phố xem xét, trước khi tham mưu cấp có thẩm quyền quyết định xếp hạng di tích.

Ngoài các hố chôn tập thể, công viên còn có nhiều công trình tưởng niệm, ghi công liệt sĩ và nhân vật lịch sử. Các sở, ngành sẽ rà soát, đánh giá giá trị từng công trình để đề xuất bảo tồn, chỉnh trang hoặc bố trí phù hợp. Thành phố định hướng kết nối không gian tưởng niệm với khu sinh hoạt văn hóa công cộng, bảo đảm cảnh quan hài hòa, trang nghiêm.
Công viên Lê Thị Riêng rộng khoảng 8 ha, nằm giữa các tuyến đường Cách Mạng Tháng 8, Bắc Hải và Trường Sơn. Trước đây, nơi này là nghĩa trang Đô Thành, còn gọi là nghĩa trang Chí Hòa, rộng khoảng 30 ha. Sau khi hoàn tất giải tỏa và quy tập hài cốt, công viên được xây dựng, đưa vào hoạt động ngày 19/3/1988.
Sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, nghĩa trang Đô Thành từng là nơi chôn cất tập thể nhiều chiến sĩ hy sinh. Công tác tìm kiếm hài cốt tại đây được triển khai sau khi nhóm nghiên cứu cung cấp ảnh tư liệu ghi lại cảnh chôn cất, kết hợp lời kể nhân chứng, bản đồ và kết quả khảo sát địa vật lý.
Từ đầu tháng 7 đến nay, lực lượng chức năng đã tìm kiếm, quy tập 1.017 hài cốt liệt sĩ tại công viên. Tháng 10, TP HCM tổ chức truy điệu, an táng 731 hài cốt tìm thấy trong giai đoạn một. Hiện công tác tìm kiếm bước sang giai đoạn hai, mở rộng khai quật, khảo sát tại nhiều vị trí khác.