Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 94/2026/TT-BGDĐT quy định tiêu chuẩn, tiêu chí và việc đánh giá mức độ triển khai thực hiện Đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học".
Tại thông tư này, một trong những tiêu chí để trường phổ thông đạt mức độ 1 triển khai đề án là có ít nhất một lãnh đạo nhà trường có năng lực sử dụng tiếng Anh để làm việc trực tiếp với người nước ngoài. Để đạt mức độ 3 của Đề án, phải có ít nhất 2 lãnh đạo trường đáp ứng yêu cầu trên.

Thông tư 94/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực thi hành từ ngày 19/12 nhưng ngay từ khi được ban hành, yêu cầu về năng lực tiếng Anh khiến không ít lãnh đạo trường phổ thông tại Nghệ An băn khoăn, đặc biệt là đặt trong bối cảnh cơ hội làm việc trực tiếp với người nước ngoài.
Một vị lãnh đạo trường nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở thuộc xã biên giới tỉnh Nghệ An cho rằng việc đáp ứng yêu cầu về năng lực tiếng Anh không khó. Khi tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ 2, hiệu trưởng, hiệu phó cũng nên giao tiếp được bằng ngôn ngữ này.
Bản thân ông tự tin chỉ cần 6 tháng học có thể đáp ứng được yêu cầu về tiếng Anh giao tiếp với người nước ngoài, nhưng ở địa phương ông công tác, “học” không đi đôi với "hành".
Thực tế trong nhiều năm công tác ở vai trò quản lý trường học, ông gần như không có cơ hội cọ xát, giao tiếp với người nước ngoài.
“Quy định này chỉ phù hợp với trường trọng điểm ở các đô thị lớn, không phù hợp trên diện rộng, đặc biệt là ở địa bàn miền núi, nơi tập trung nhiều đồng bào dân tộc thiểu số”, ông nhận định.
Cùng quan điểm như vị cán bộ quản lý trường miền núi nói trên, ông Hồ Tuấn Anh, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Quỳnh Mai 2 (Nghệ An), cho rằng việc giao tiếp với người nước ngoài ở trường học nơi ông công tác không diễn ra thường xuyên, nếu như không muốn nói là không có.
Nếu có, với đội ngũ giáo viên tiếng Anh hiện tại và sự hỗ trợ của công nghệ, việc phiên dịch nội dung làm việc giữa lãnh đạo nhà trường và khách sẽ chính xác hơn.

Ông cho rằng yêu cầu về tiếng Anh của cán bộ quản lý trường cần có lộ trình lâu dài. Nếu đào tạo, lộ trình thế nào, hay sẽ tính đến phương án tìm người đủ tiêu chuẩn để bổ nhiệm cán bộ quản lý các trường học?.
Không chỉ ở biên giới, ven biển mà ngay ở vùng đô thị, cơ hội để lãnh đạo nhà trường giao tiếp trực tiếp với đối tác nước ngoài là không nhiều.
Một vị hiệu trưởng Trường THPT ở thành phố Vinh cũ cho rằng, ngoài việc ít có cơ hội giao tiếp với người nước ngoài tại trường, thực tế giữa “giao tiếp bằng tiếng Anh” và “đàm phán” với đối tác nước ngoài bằng ngoại ngữ này còn là một khoảng cách xa.
“Năng lực quản trị của lãnh đạo nhà trường không phụ thuộc vào tiếng Anh. Tôi cho rằng năng lực sử dụng tiếng Anh cần được khuyến khích thay vì đưa vào điều kiện, tiêu chuẩn cứng. Điều này vô hình trung gây áp lực cho lãnh đạo các trường”, vị hiệu trưởng này chia sẻ.
Ông cho rằng điều kiện về năng lực tiếng Anh này phù hợp với các trường đào tạo song ngữ, trường chuyên biệt hơn là triển khai ở tất cả trường học trong hệ thống giáo dục công lập.