Hậu quả của việc lạm dụng kháng sinh khi bị bệnh mũi xoang
Theo ThS.BSCKII Lê Nhật Vinh, Phụ trách khoa Liên Chuyên khoa, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn (TPHCM), viêm mũi xoang là tình trạng viêm tại niêm mạc mũi và các xoang cạnh mũi, thường gây các triệu chứng như nghẹt mũi, chảy nhiều dịch mũi, đau/nặng vùng mặt, có khi gây giảm khứu giác.
Phần lớn trường hợp viêm mũi xoang cấp liên quan đến nhiễm virus đường hô hấp, chỉ một tỷ lệ nhỏ nguyên nhân do nhiễm khuẩn. Trong khi đó, kháng sinh chỉ có tác dụng đối với vi khuẩn, không thể tiêu diệt virus. Vì vậy, không nên mặc định cứ xuất hiện triệu chứng viêm xoang là phải dùng kháng sinh mới đỡ bệnh.
Thực tế, không ít người có thói quen tự mua kháng sinh khi có triệu chứng của viêm mũi xoang hay thấy nghẹt mũi, chảy dịch. Tuy nhiên, việc lạm dụng thuốc có thể gây ra nhiều tác hại.

BS Vinh phân tích, việc tự ý mua và sử dụng kháng sinh khi chưa xác định đúng nguyên nhân không những khiến triệu chứng không cải thiện, mà còn làm gia tăng nguy cơ kháng kháng sinh. Khi vi khuẩn phát triển khả năng kháng thuốc, những đợt nhiễm khuẩn về sau có thể trở nên khó điều trị hơn, đòi hỏi phải thay đổi phác đồ điều trị phức tạp hơn.
Bên cạnh đó, kháng sinh có thể gây một số tác dụng phụ như buồn nôn, tiêu chảy, dị ứng hoặc làm xáo trộn hệ vi sinh đường ruột. Việc liên tục tự mua thuốc khi tái phát bệnh còn có thể gây chậm phát hiện những bệnh lý khác, như viêm mũi dị ứng, polyp mũi hoặc bất thường về cấu trúc tại xoang mũi.
Khi nào người viêm mũi xoang cần dùng kháng sinh?
BS Vinh chia sẻ, việc nghi ngờ viêm mũi xoang cấp do vi khuẩn thường xảy ra trong 3 trường hợp.
Thứ nhất, triệu chứng kéo dài từ 10 ngày trở lên mà không cải thiện. Thứ hai, sốt cao từ 39°C kèm chảy dịch mủ mũi, đau nhức vùng mặt liên tục ít nhất 3-4 ngày từ đầu giai đoạn bệnh. Thứ ba, bệnh đột ngột nặng hơn sau giai đoạn thuyên giảm (sốt trở lại, đau đầu và tăng tiết dịch mũi nhiều hơn).
Tuy nhiên, những dấu hiệu trên chỉ gợi ý khả năng nhiễm khuẩn, không đồng nghĩa người bệnh bắt buộc phải dùng kháng sinh.
Để xác định hướng điều trị, bác sĩ cần thăm khám trực tiếp và có thể chỉ định nội soi tai mũi họng, chụp CT mũi xoang hoặc lấy mẫu dịch nuôi cấy vi khuẩn để xác định nguyên nhân. Từ đó, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, bao gồm chỉ định kháng sinh.

Lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp
Với những trường hợp viêm mũi xoang mức độ nhẹ, không có dấu hiệu nhiễm khuẩn cần điều trị bằng kháng sinh, BS Vinh chia sẻ, người bệnh có thể rửa mũi bằng dung dịch nước muối, sử dụng thuốc uống và thuốc xịt mũi chống viêm theo hướng dẫn của bác sĩ.
Trường hợp cần sử dụng kháng sinh, người bệnh phải thăm khám và tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ điều trị, từ liều dùng và thời gian sử dụng. Không nên tự ý ngừng thuốc hoặc tăng liều, đặc biệt là việc sử dụng lại đơn thuốc cũ khi bệnh tái phát.
Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, người bệnh viêm mũi xoang được các bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng thăm khám, đánh giá chuyên sâu nhằm xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp với từng tình trạng.
Bệnh viện có hệ thống nội soi tai mũi họng Olympus Visera Elite II OTV-S200, hệ thống CT Incisive 128 lát cắt cùng các phương tiện chẩn đoán hiện đại khác, hỗ trợ bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng viêm, phát hiện polyp hoặc những bất thường tại mũi xoang.

Đối với các trường hợp viêm xoang mạn tính, tái phát nhiều lần hoặc không đáp ứng điều trị nội khoa, các bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng của bệnh viện sẽ thực hiện phẫu thuật nội soi mũi xoang ứng dụng hệ thống định vị Navigation và thiết bị Microdebrider, giúp xử trí tổn thương chính xác, an toàn, bảo tồn tối đa các mô lành xung quanh và cải thiện dẫn lưu xoang.
ThS.BSCKII Lê Nhật Vinh khuyến nghị, người bệnh nên lựa chọn thăm khám tại các bệnh viện uy tín có chuyên khoa Tai Mũi Họng nếu triệu chứng kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc không cải thiện sau điều trị.
"Nếu có các dấu hiệu như sưng quanh mắt, nhìn mờ, đau đầu dữ dội hoặc rối loạn ý thức, cần được kiểm tra y tế khẩn cấp để loại trừ biến chứng nguy hiểm như áp xe ổ mắt, áp xe não, viêm màng não khi nhiễm trùng xoang lan sang vùng mắt hoặc nội sọ", ThS.BSCKII Lê Nhật Vinh nhấn mạnh.
Nếu đang nghẹt mũi, chảy dịch mũi hoặc đau nhức vùng mặt, bạn có thể tham khảo công cụ đánh giá triệu chứng mũi xoang của Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn tại https://benhviennamsaigon.com/danh-gia-trieu-chung-mui-xoang/
Liên hệ hotline 18006767 (nhánh 2) để được tư vấn và hỗ trợ đặt lịch thăm khám.