Đe dọa tính mạng người bệnh

Không ít người cho rằng tin tặc chỉ tấn công hệ thống máy tính để đánh cắp thông tin cá nhân, chiếm đoạt tài sản hoặc phục vụ mục đích chính trị. Tuy nhiên, khi nhắm vào bệnh viện, cơ sở chăm sóc sức khỏe và thiết bị y tế, các cuộc tấn công mạng có thể gây hậu quả trực tiếp đến sức khỏe, thậm chí đe dọa tính mạng người bệnh.
Một nghiên cứu của công ty an ninh mạng Censinet (Mỹ), khảo sát gần 600 bệnh viện và cơ sở chăm sóc sức khỏe tại nước này, cho thấy gần 1/4 đơn vị từng bị tấn công mạng trong 5 năm qua, chủ yếu bằng mã độc tống tiền.
Đáng chú ý, 22% tổ chức y tế tham gia khảo sát cho biết số ca tử vong tại cơ sở của họ tăng lên sau các vụ tấn công mạng. Nghiên cứu cũng ghi nhận những tác động nghiêm trọng của các cuộc tấn công này đối với hoạt động khám, chữa bệnh.
Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại châu Âu. Theo Cơ quan An ninh mạng Liên minh châu Âu (ENISA), giai đoạn 2021-2024, các bệnh viện và cơ sở y tế tại EU hứng chịu trung bình hơn 250 vụ tấn công mạng mỗi năm. Trong đó, hơn 54% vụ việc liên quan đến mã độc tống tiền.
Các cuộc tấn công có thể khiến hệ thống máy tính của bệnh viện tê liệt, làm gián đoạn việc tiếp nhận bệnh nhân, điều phối xe cứu thương và các hoạt động chuyên môn khác. Những thiết bị y tế hiện đại cần kết nối Internet cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng, khiến quá trình theo dõi và điều trị người bệnh gặp trở ngại.
Một số vụ tấn công mạng vào bệnh viện tại Anh, Đức và Mỹ được cho là đã góp phần dẫn đến những trường hợp tử vong, do hoạt động cấp cứu và điều trị bị gián đoạn. Đây là cảnh báo về những rủi ro nghiêm trọng khi hệ thống y tế phụ thuộc ngày càng nhiều vào hạ tầng công nghệ.
Tin tặc có thể tấn công máy tạo nhịp tim
Không chỉ bệnh viện và cơ sở chăm sóc sức khỏe, các thiết bị y tế cấy ghép như máy tạo nhịp tim và máy khử rung tim cũng có nguy cơ trở thành mục tiêu của tin tặc. Một báo cáo năm 2020 của Viện Hàn lâm Kỹ thuật Hoàng gia Anh (RAEng) cảnh báo những lỗ hổng bảo mật trên thiết bị này có thể bị khai thác, gây nguy hiểm cho người sử dụng.

Máy tạo nhịp tim và máy khử rung tim cấy ghép hiện đại thường có khả năng kết nối không dây với thiết bị bên ngoài, giúp bác sĩ theo dõi tình trạng và điều chỉnh hoạt động của thiết bị. Tuy nhiên, kết nối này cũng có thể tạo ra những lỗ hổng bảo mật nếu không được bảo vệ đúng cách.
Theo các chuyên gia RAEng, về lý thuyết, tin tặc có thể sử dụng thiết bị thu phát sóng để can thiệp vào tín hiệu liên lạc giữa thiết bị cấy ghép và hệ thống theo dõi bên ngoài.
Nếu khai thác thành công các lỗ hổng bảo mật, kẻ tấn công có thể tìm cách làm cạn pin, thay đổi thông số hoạt động hoặc can thiệp vào chức năng của thiết bị. Những hành vi này có nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí đe dọa tính mạng người bệnh.
Giáo sư Nick Jennings thuộc RAEng cảnh báo, thiết bị y tế cá nhân cũng có thể trở thành mục tiêu bị khai thác như những thiết bị kết nối mạng khác nếu không được bảo vệ đầy đủ.
Tuy nhiên, các chuyên gia của RAENG cũng trấn an rằng việc tin tặc tấn công vào các thiết bị tạo nhịp tim hoặc máy khử rung tim cấy ghép chỉ mang tính lý thuyết, chưa có trường hợp thực tế nào được ghi nhận.
Để thực hiện những vụ tấn công như vậy buộc tin tặc phải tiếp cận với nạn nhân ở cự ly gần để bắt sóng kết nối, khiến việc tấn công từ xa hoặc thông qua mạng Internet là điều không khả thi.
Dù vậy, cảnh báo của RAENG cũng buộc các nhà sản xuất thiết bị y tế cần phải đề cao cảnh giác và nâng cao bảo mật cho các thiết bị của mình nhằm bảo vệ tốt hơn cho bệnh nhân.
Tấn công siêu thị, gây khủng hoảng lương thực
Tối 2/11, hàng loạt chuỗi siêu thị tại ít nhất 7 quốc gia châu Âu bao gồm Bỉ, Estonia, Ireland, Phần Lan, Luxembourg, Hà Lan và Thụy Điển đã bị tin tặc tấn công, điều khiển nhiệt độ tủ lạnh và tủ đông tăng vọt lên 50 độ C, khiến tủ lạnh và toàn bộ thực phẩm lưu trữ bị hỏng.
Một vụ tấn công tương tự đã xảy ra tại Pháp vào tháng trước cũng khiến một lượng lớn lương thực tại hơn 700 siêu thị bị hư hỏng.

Ủy viên Nông nghiệp và Thực phẩm EU Christophe Hansen nhấn mạnh các cuộc tấn công mạng lặp đi lặp lại này là điều vô cùng đáng lo ngại. Ông coi đây là "hành động cố ý nhằm làm gián đoạn chuỗi cung ứng thực phẩm của châu Âu và làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng”.
Hiện chưa có cá nhân hay tổ chức nào đứng ra nhận trách nhiệm về những vụ tấn công mạng nhằm vào hệ thống siêu thị trên khắp châu Âu.
Những trường hợp kể trên cho thấy tin tặc không còn đơn thuần là những tên tội phạm mạng, tấn công vào hệ thống phần mềm vì mục đích chính trị hoặc tài chính, mà chúng hoàn toàn có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng tới sức khỏe, tính mạng con người, nhất là khi ngày càng nhiều thiết bị có khả năng kết nối Internet, cho phép tin tặc xâm nhập từ xa.