Anthropic vừa chính thức chào sàn Nasdaq với đợt IPO lớn nhất lịch sử có thể giúp hàng nghìn nhân viên hiện tại và cựu nhân viên của công ty trở thành triệu phú USD...

Ngày thứ Năm (19/11), cổ phiếu của Anthropic, với mã ANT, đã tăng 17% trong phiên giao dịch đầu tiên trên sàn Nasdaq và đóng cửa ở mức 97,17 USD. Trước đó, cổ phiếu này mở cửa ở mức 111,5 USD, cao hơn 34% so với giá chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) 83 USD.
Theo hãng tin CNBC, Anthropic - công ty phát triển mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Claude - đã huy động được 81,3 tỷ USD trong đợt IPO lớn nhất lịch sử, vượt qua đợt chào sàn của SpaceX hồi tháng 6.
Ngày 18/11, Anthropic chào bán 980 triệu cổ phiếu với mức giá cao hơn khoảng giá mục tiêu ban đầu, vốn định giá công ty tối đa 1,4 nghìn tỷ USD. Bản cáo bạch cho thấy doanh thu 9 tháng đầu năm của Anthropic đạt 33,24 tỷ USD, tăng 1.200% so với cùng kỳ năm ngoái.
Phiên giao dịch đầu tiên cũng ghi nhận khối lượng kỷ lục, với hơn 846 triệu cổ phiếu được chuyển nhượng, so với 522 triệu cổ phiếu trong ngày chào sàn của SpaceX. Khi đóng cửa, vốn hóa pha loãng hoàn toàn của Anthropic đạt khoảng 1,8 nghìn tỷ USD, đưa công ty lên vị trí thứ 7 trong nhóm công ty Mỹ có giá trị vốn hóa nhất, sau Apple, Microsoft, Nvidia, Alphabet, Amazon và SpaceX.
HÀNG NGHÌN NHÂN VIÊN CÓ THỂ TRỞ THÀNH TRIỆU PHÚ
Theo hãng tin Reuters, đợt IPO của Anthropic có thể giúp hàng nghìn nhân viên và cựu nhân viên trở thành triệu phú USD, đồng thời là một trong những sự kiện tạo ra khối tài sản lớn nhất cho người lao động trong lịch sử Thung lũng Silicon. Người hưởng lợi không chỉ có các nhà nghiên cứu, kỹ sư mà còn gồm cả nhân viên hành chính được nhận cổ phần công ty từ khi Anthropic còn là công ty khởi nghiệp.
Hồ sơ IPO cho biết tổng giá trị cổ phần mà Anthropic cấp cho nhân viên, nhưng không nêu mỗi người được hưởng bao nhiêu. Vì vậy, các ước tính từ bên ngoài có sự chênh lệch lớn.
Theo ước tính của Hill, nền tảng giao dịch cổ phần doanh nghiệp tư nhân có trụ sở tại San Francisco, sau IPO sẽ có 598 nhân viên không thuộc nhóm sáng lập nắm giữ lượng cổ phần trị giá tối thiểu 100 triệu USD mỗi người.
Trong khi đó, công ty nghiên cứu thị trường tư nhân Sacra ước tính khoảng 2.800 nhân viên hiện tại và cựu nhân viên, mỗi người có thể sở hữu ít nhất 1 triệu USD cổ phần đã đủ điều kiện sở hữu, chưa trừ thuế. Sacra tính theo mức định giá 1,35 nghìn tỷ USD, tức giá trị ở giữa khoảng giá chào bán ban đầu.
Dù các ước tính chênh lệch nhau, giá trị cổ phần mà nhân viên có thể sở hữu là rất lớn. Theo công bố của Anthropic, tính đến ngày 30/9, những người nắm quyền chọn mua cổ phiếu của công ty đang có khoản lãi trên sổ sách lên tới 119 tỷ USD. Giá thực hiện bình quân của các quyền chọn này là 2,91 USD một cổ phiếu. Trong tổng số trên, khoảng 73 tỷ USD thuộc phần quyền chọn mà người nắm giữ đã đủ điều kiện sở hữu nhờ thời gian làm việc, nên có thể thực hiện ngay.
“Viễn cảnh cổ phần tăng giá đến mức thay đổi cuộc đời là điều nhiều người nỗ lực hướng tới. Không có gì tuyệt hơn thế”, ông Andrew Benson, CEO của Hill, nhận định với Reuters.
Về khả năng bán cổ phiếu, nhân viên không thuộc nhóm sáng lập chỉ được bán tối đa 10% lượng cổ phần nắm giữ trong ngày giao dịch đầu tiên, và tối đa 35% nữa sau khi Anthropic công bố kết quả kinh doanh năm tài khóa 2026.
CỔ PHẦN DÀNH CHO MỌI VỊ TRÍ NHÂN SỰ
Những nhân viên gia nhập từ khi Anthropic được thành lập cách đây 5 năm, kể cả ở vị trí hành chính hay mới vào nghề, có thể đang sở hữu số cổ phần đủ để thay đổi cuộc sống nhờ nắm giữ các quyền chọn mua cổ phiếu có giá thực hiện là dưới 1 USD.
Theo hồ sơ IPO, tính đến cuối năm 2023, các quyền chọn mua cổ phiếu Anthropic được cấp cho nhân viên năm đó mà người nhận vẫn nắm giữ có giá thực hiện bình quân là 0,52 USD. Sang năm 2024, Anthropic cho biết đã cấp quyền chọn cho nhân viên với giá thực hiện bình quân là 1,3 USD.
“Một số trường hợp sau đợt IPO của SpaceX cho thấy các quyền chọn ở mức giá này thường đủ để nhân viên ở cấp thấp trong công ty thu về khoản lợi khá lớn khi công ty lên sàn”, ông Marcelo Ballve, Trưởng bộ phận nghiên cứu của Sacra, nhận định.
Tại SpaceX, công ty được thành lập năm 2002 và chào sàn hồi tháng 6 trong đợt IPO kỷ lục thời điểm đó, nhiều nhân viên trở thành triệu phú là những người đã gắn bó hơn một thập kỷ. Ông Benson cho rằng nhân viên vào Anthropic từ sớm ở vị trí rất thấp có thể đạt kết quả tài chính tốt hơn so với người gia nhập ở vị trí cấp cao ngay trước thềm IPO.
Kể từ khi thành lập vào năm 2021, số lượng nhân sự của Anthropic đã tăng từ khoảng 940 người cuối năm 2024 lên khoảng 5.300 người tính đến ngày 30/9/2026. Trong quá trình mở rộng nhanh chóng này, công ty đã dùng cổ phần làm công cụ then chốt để thu hút nhân sự.
Một tin tuyển dụng của Anthropic hồi tháng 5/2024 cho thấy lợi ích từ cổ phần không chỉ dành cho các nhân viên bộ phận nghiên cứu và kỹ sư. Tin này tìm người cho vị trí nhân viên kinh doanh hành chính, phụ trách sắp xếp lịch làm việc cho các lãnh đạo công ty, điều phối hội nghị và xử lý đề nghị thanh toán chi phí, với mức lương 140.000-190.000 USD mỗi năm. Anthropic nêu rõ cổ phần sẽ là “một thành phần quan trọng trong tổng thu nhập” của vị trí này.
Ở cấp lãnh đạo, Giám đốc Tài chính Krishna Rao được cấp 14 triệu quyền chọn mua cổ phiếu vào năm 2024, cũng với giá thực hiện 1,3 USD. Tính theo giá cổ phiếu trong khung giá IPO, số quyền chọn này trị giá khoảng 1 tỷ USD, chưa trừ chi phí thực hiện quyền và thuế.
Ở cấp cao nhất, các nhà đồng sáng lập hưởng lợi lớn hơn nhiều. Theo Bloomberg Billionaires Index, đợt IPO vừa qua đã đẩy tổng tài sản của 7 người, gồm Dario Amodei, Daniela Amodei, Tom Brown, Jack Clark, Jared Kaplan, Sam McCandlish và Christopher Olah, lên 166 tỷ USD, tính theo giá đóng cửa 97,17 USD một cổ phiếu ngày 19/11.
Tài sản của mỗi người ước tính khoảng 24 tỷ USD. Nhóm này lần đầu trở thành tỷ phú cách đây chưa đầy 2 năm, khi Anthropic huy động 3,5 tỷ USD ở mức định giá 61,5 tỷ USD. Lúc đó mỗi người sở hữu hơn 1,2 tỷ USD.
Bên cạnh nhân viên, các quỹ đầu tư sớm vào Anthropic cũng hưởng lợi lớn. Ông Matt Murphy, đối tác của quỹ đầu tư mạo hiểm Menlo Ventures, cho biết tổng vị thế của quỹ này tại Anthropic là khoảng 25 tỷ USD, đồng thời nhận định đây là khoản lợi nhuận lớn nhất trong lịch sử của Menlo Ventures.
Theo ông Ballve, việc cấp cổ phần cho cả nhân viên vị trí hành chính, hỗ trợ và mới vào nghề không hiếm ở những công ty khởi nghiệp được các quỹ đầu tư mạo hiểm rót vốn. Tuy nhiên, khi quy mô lớn dần và mức lương trở nên cạnh tranh hơn, nhiều công ty đã ngừng cấp cổ phần cho các vị trí này ngay từ lúc tuyển dụng và thay vào đó chuyển sang cấp theo hiệu suất và thâm niên.
Ông Ballve dự báo sau khi niêm yết, Anthropic nhiều khả năng sẽ chỉ cấp cổ phần ngay từ đầu cho những nhân tài hàng đầu.