Ngày 29/10, tại Quảng Ninh, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức hội thảo quốc tế “Dịch vụ tin cậy xuyên biên giới: Thiết lập hạ tầng tin cậy số trong thời đại AI”. Sự kiện nằm trong khuôn khổ Tuần lễ Số quốc tế Việt Nam năm 2026.
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long cho biết, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi cách thức quản lý, sản xuất, kinh doanh. Khi các giao dịch vượt ra ngoài biên giới quốc gia, việc xác minh và bảo đảm niềm tin giữa các bên trở thành yêu cầu quan trọng.
Kết nối kỹ thuật chưa đủ để tạo niềm tin
Theo Thứ trưởng Phạm Đức Long, các dịch vụ như chứng thực chữ ký số, cấp dấu thời gian và chứng thực thông điệp dữ liệu giúp xác minh chủ thể, bảo đảm tính xác thực, toàn vẹn của thông tin và khả năng kiểm chứng giao dịch điện tử.
Tuy nhiên, chữ ký số được chấp nhận tại một quốc gia chưa đương nhiên được công nhận ở quốc gia khác. Rào cản đến từ sự khác biệt về pháp luật, tiêu chuẩn kỹ thuật và cơ chế quản lý.

Thứ trưởng nhấn mạnh, kết nối kỹ thuật là điều kiện cần nhưng chưa đủ. Các bên còn cần cơ sở pháp lý và kỹ thuật để tin cậy kết quả xác minh của nhau, đồng thời xác định rõ trách nhiệm khi xảy ra sự cố.
Đối với Việt Nam, ông cho biết Luật Giao dịch điện tử năm 2023 và Nghị định số 23/2025/NĐ-CP là những cơ sở pháp lý quan trọng để phát triển chữ ký điện tử và dịch vụ tin cậy số.
Để thúc đẩy việc công nhận xuyên biên giới, Thứ trưởng đề nghị tập trung vào bốn định hướng: hoàn thiện hành lang pháp lý; tăng khả năng liên thông kỹ thuật và kiểm chứng; phát triển dịch vụ gắn với nhu cầu thực tế; chủ động hợp tác quốc tế và khu vực.
Việc triển khai cần bắt đầu từ những lĩnh vực có nhu cầu rõ ràng, có khả năng thực hiện và mang lại lợi ích thiết thực, sau đó từng bước mở rộng.
Xác thực nguồn gốc để ứng phó nội dung giả mạo bằng AI
Một vấn đề được đặt ra tại hội thảo là vai trò của dịch vụ tin cậy số trước sự phát triển của AI.
Theo Thứ trưởng Phạm Đức Long, AI có thể tạo lập, chỉnh sửa và phân phối văn bản, hình ảnh, âm thanh, video ngày càng giống thật. Điều này làm gia tăng thách thức về nội dung giả mạo và thông tin sai lệch.

Thay vì chỉ xử lý khi nội dung giả mạo đã xuất hiện, ông đề nghị chủ động xác thực nguồn gốc, ghi nhận quá trình tạo lập, chỉnh sửa và duy trì khả năng kiểm chứng tính toàn vẹn của nội dung số.
Chữ ký số, dấu thời gian, hạ tầng khóa công khai cùng các tiêu chuẩn xác thực nguồn gốc nội dung có thể hỗ trợ quá trình này.
Tuy nhiên, Thứ trưởng lưu ý, xác minh được nguồn gốc và tính toàn vẹn không đồng nghĩa với việc nội dung chắc chắn chính xác. Đây là cơ sở để tiếp tục kiểm chứng thông tin và xác định trách nhiệm của các bên liên quan.
Khi AI tham gia các giao dịch tự động, thẩm quyền, phạm vi ủy quyền và trách nhiệm đối với những giao dịch đó cũng cần được làm rõ.
Tại hội thảo, các chuyên gia trong nước và quốc tế chia sẻ kinh nghiệm về liên thông, công nhận chữ ký số xuyên biên giới, mô hình bên thứ ba tin cậy và giải pháp xác thực nguồn gốc nội dung số.
Thứ trưởng đề nghị Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia tổng hợp các khuyến nghị, kinh nghiệm để tham mưu giải pháp phù hợp, đồng thời thúc đẩy hợp tác thực chất giữa Việt Nam và các đối tác quốc tế.