Chuyển tới nội dung chính
Giá vàng, Hàng hóa & Thị trường · Điểm tin đa nguồn

Giá xăng giảm mạnh, bát phở vẫn 50.000-70.000 đồng: Làm sao hạ giá?

Giá xăng dầu giảm hàng nghìn đồng mỗi lít, giá điện cũng hạ 2%, nhưng nhiều hàng quán vẫn giữ nguyên giá bán. Chuyên gia lý giải nguyên nhân và các giải pháp kéo giảm mặt bằng giá.

Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí 3 ngày trước Đọc bài gốc tại Dân Trí ↗

Sáng cuối tuần, anh Nguyễn Lâm (phường Từ Liêm, Hà Nội) ghé quán phở quen trên phố Láng Hạ (Hà Nội), gọi món như thường lệ rồi thanh toán 60.000 đồng cho bữa sáng. Bát phở vẫn vậy, giá tiền cũng không đổi, dù thời gian gần đây, mỗi lần đổ xăng anh đều cảm nhận rõ mức chi phí nhiên liệu đã nhẹ đi.

Đó cũng là điều khiến nhiều người tiêu dùng băn khoăn: mỗi khi giá xăng dầu tăng, giá hàng hóa, dịch vụ thường nhanh chóng được điều chỉnh với lý do chi phí vận chuyển, nguyên liệu đi lên. Nhưng khi nhiên liệu hạ nhiệt, những tô phở, tô bún từng tăng giá trước đó lại ít khi giảm tương ứng, dù chi phí nhiên liệu đã giảm đáng kể.

Thực tế, sau nhiều kỳ điều hành giảm liên tiếp, giá xăng đã trở về mức hồi đầu năm. Giá điện bán lẻ bình quân cũng giảm 2% từ ngày 1/11. Riêng trong 4 kỳ điều hành từ đầu tháng 11 đến ngày 12/11, giá xăng E5 RON 92 giảm tổng cộng 6.630 đồng/lít, xăng E10 RON 95-III giảm 5.890 đồng/lít, còn dầu diesel giảm 3.420 đồng/lít.

Dù vậy, tại nhiều hàng quán ở Hà Nội, một bát phở vẫn có giá 50.000-70.000 đồng. Theo lý giải của các chủ quán, giá bán chưa thể giảm do chi phí nguyên liệu, nhân công và thuê mặt bằng vẫn ở mức cao.

Vì sao giá đồ ăn, thức uống chậm giảm theo giá xăng?

Trao đổi với phóng viên Dân trí về việc giá xăng dầu giảm trong khi nhiều hàng hóa, dịch vụ thiết yếu vẫn giữ giá, ông Nguyễn Đức Độ, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế - Tài chính, Học viện Tài chính, cho rằng độ trễ trong điều chỉnh giá một phần đến từ cách các cơ sở kinh doanh dự toán chi phí. Khi quyết định giá bán, họ thường tính toán chi phí cho nhiều tháng. Vì vậy, điều người bán quan tâm là mức giảm có thể duy trì trong bao lâu.

"Nếu đánh giá giá nhiên liệu chỉ giảm nhất thời, các cơ sở kinh doanh có thể tiếp tục giữ giá để theo dõi diễn biến đầu vào. Sau một thời gian, nếu thấy chi phí thực sự giảm và xu hướng này có khả năng kéo dài, họ mới có cơ sở để cân nhắc hạ giá bán. Khoảng thời gian chờ đợi đó là một phần lý do khiến giá dịch vụ phản ứng chậm hơn giá xăng dầu", vị chuyên gia nói.

Giá xăng giảm mạnh, bát phở vẫn 50.000-70.000 đồng: Làm sao hạ giá? - 1
Bát phở bò tái lăn của một quán phở nổi tiếng tại Hà Nội có giá 100.000 đồng (Ảnh: Toàn Vũ).

Ông Độ cũng đề cập đến tâm lý ngại thay đổi giá bán. Một cơ sở có thể giữ nguyên giá khi chi phí đầu vào giảm và tiếp tục giữ mức giá đó khi chi phí tăng trở lại. Trong khi giá xăng dầu có thể thay đổi nhanh qua từng kỳ điều hành, giá trên thực đơn thường được duy trì trong một thời gian dài hơn.

"Chẳng hạn như hôm nay bán bát phở 50.000 đồng, không thể nào tăng lên 55.000 đồng ngày mai lại giảm xuống 45.000 đồng ngày kia được", ông Độ nêu ví dụ.

Trong khi đó, ông Đỗ Duy Thanh, Giám đốc Công ty Tư vấn FnB Director, cho rằng chi phí nhiên liệu chỉ chiếm một phần trong tổng chi phí kinh doanh của các cơ sở dịch vụ ăn uống. Giá một bát phở hay ly cà phê còn chịu tác động từ giá nguyên liệu, tiền thuê mặt bằng, nhân công, điện nước và các khoản vận hành khác.

Trong nhiều trường hợp, các cơ sở kinh doanh đã chịu áp lực chi phí trong thời gian dài nhưng chưa tăng giá ngay. Chỉ khi những khoản đầu vào tiếp tục tăng, họ mới điều chỉnh giá bán để bù đắp. Vì vậy, ngay cả khi nhiên liệu hạ nhiệt, giá bán cũng chưa chắc giảm nếu các chi phí còn lại vẫn ở mức cao.

Theo đó, khả năng điều chỉnh giá còn phụ thuộc vào phân khúc khách hàng và mức độ cạnh tranh. Những hàng quán phục vụ nhóm khách phổ thông thường chịu sức ép lớn hơn về giá, trong khi các cơ sở có tệp khách hàng thu nhập cao có thể có nhiều dư địa điều chỉnh giá bán.

Giá xăng giảm mạnh, bát phở vẫn 50.000-70.000 đồng: Làm sao hạ giá? - 2
Từ đầu tháng đến nay, giá xăng trong nước đã giảm 5.890-6.630 đồng/lít (Ảnh: Nam Anh).

TS Lê Duy Bình, chuyên gia kinh tế, Giám đốc điều hành Economica Việt Nam, cho rằng cần nhìn nhận vấn đề một cách công bằng, bởi người tiêu dùng đã trực tiếp hưởng lợi khi giá xăng dầu giảm. Đây là mặt hàng thiết yếu, được sử dụng hằng ngày nên người dân có thể cảm nhận ngay lợi ích thông qua số tiền phải trả mỗi lần đổ nhiên liệu. Tương tự, nếu giá điện giảm, hóa đơn tiền điện của tháng tiếp theo cũng sẽ phản ánh sự thay đổi này.

Tuy nhiên, để mức giảm của xăng dầu và nguyên vật liệu đầu vào tác động đến toàn bộ mặt bằng giá hàng hóa, dịch vụ cần có độ trễ nhất định. Với các mặt hàng tiêu dùng, thực phẩm hay hàng hóa bán trong siêu thị, doanh nghiệp cần thời gian hấp thụ mức giảm chi phí trước khi cân nhắc điều chỉnh giá bán.

Theo ông Bình, ở một số lĩnh vực như taxi, vận tải hay hàng không, giá dịch vụ chưa giảm rõ rệt dù giá xăng dầu đã đi xuống. Nguyên nhân là doanh nghiệp từng phải chịu áp lực chi phí đầu vào cao trong thời gian dài, trong khi mức giảm hiện nay có thể chưa đủ lớn để tạo ra thay đổi rõ rệt trong giá bán.

"Bên cạnh đó, mỗi ngành hàng có chu kỳ điều chỉnh giá và độ trễ truyền dẫn chi phí khác nhau. Vì vậy, không thể kỳ vọng giá hàng hóa, dịch vụ đồng loạt giảm ngay sau khi giá xăng dầu đi xuống", ông nói.

Giải pháp nào để kéo giảm mặt bằng giá?

Về khả năng kéo giảm mặt bằng giá, ông Nguyễn Đức Độ cho rằng dư địa hỗ trợ của Nhà nước hiện không còn nhiều, khi các biện pháp hỗ trợ đã được triển khai. Trong khi đó, việc yêu cầu từng hộ kinh doanh điều chỉnh giá bán cũng khó thực hiện, bởi cơ quan quản lý không thể can thiệp trực tiếp vào quyết định kinh doanh của từng cơ sở.

Theo Phó Viện trưởng Viện Kinh tế - Tài chính, diễn biến giá xăng dầu từ nay đến cuối năm sẽ ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát lạm phát. Nếu giá nhiên liệu tiếp tục hạ nhiệt, mục tiêu kiểm soát lạm phát cả năm ở mức khoảng 4,5% sẽ khả thi hơn.

Trên thực tế, Chính phủ đang triển khai nhiều giải pháp theo hướng này nhằm hạn chế áp lực tăng giá và từng bước đưa lợi ích từ việc giảm chi phí đầu vào đến gần hơn với người tiêu dùng.

Một trong những giải pháp đáng chú ý là giảm chi phí năng lượng. Từ ngày 1/11, giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh giảm 2%, xuống còn 2.159,9 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế VAT). Cùng với đó, giá xăng dầu liên tục đi xuống qua các kỳ điều hành trong tháng 11.

Với các cơ sở dịch vụ ăn uống, việc giảm đồng thời giá điện và xăng dầu giúp tiết giảm trực tiếp chi phí bảo quản, chế biến cũng như vận chuyển nguyên liệu.

Bên cạnh đó, Chính phủ tiếp tục sử dụng chính sách thuế, phí để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng được áp dụng mức 0% đến hết ngày 31/3/2027. Các chính sách giảm nghĩa vụ thuế, phí được kỳ vọng góp phần hạn chế chi phí đầu vào, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và kiểm soát lạm phát.

Ở khâu quản lý thị trường, tại Công điện 70 ngày 15/10, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương theo dõi sát diễn biến cung cầu, giá cả các mặt hàng thiết yếu; chủ động phương án bảo đảm nguồn cung, điều tiết lưu thông, phân phối hàng hóa giữa các vùng, địa phương, không để xảy ra tình trạng thiếu hàng, gián đoạn nguồn cung hoặc tăng giá bất hợp lý.

Giá xăng giảm mạnh, bát phở vẫn 50.000-70.000 đồng: Làm sao hạ giá? - 3
Người dân ăn phở tại một cửa hàng ở Hà Nội (Ảnh: Toàn Vũ).

Chính phủ cũng yêu cầu tăng cường kiểm tra việc chấp hành quy định về giá, xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng thị trường và tăng giá bất hợp lý. Các doanh nghiệp phải thực hiện kê khai, niêm yết giá, công khai thông tin về giá theo quy định.

Về trách nhiệm quản lý giá, bà Nguyễn Thúy Hiền, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), cho biết theo Luật Giá, trách nhiệm quản lý giá hàng hóa, dịch vụ được phân công cho các bộ, ngành theo chức năng, nhiệm vụ.

Bộ Công Thương chỉ trực tiếp quản lý một số mặt hàng thuộc phạm vi phụ trách như xăng dầu, điện, khí, than và thép; nhiều hàng hóa, dịch vụ khác thuộc trách nhiệm của các cơ quan quản lý chuyên ngành.

Theo bà Hiền, trước phản ánh giá xăng dầu giảm nhưng nhiều hàng hóa, dịch vụ chưa điều chỉnh tương ứng, lãnh đạo Chính phủ đã yêu cầu các bộ, ngành tăng cường kiểm tra, giám sát và rà soát nguyên nhân.

Trong 6 tháng đầu năm, lực lượng quản lý thị trường đã thực hiện 1.202 cuộc kiểm tra việc niêm yết và bán theo giá niêm yết, chủ yếu trong lĩnh vực xăng dầu, xử phạt vi phạm hành chính hơn 1,3 tỷ đồng.

Doanh nghiệp cần chủ động giảm chi phí sản xuất

Theo TS Lê Duy Bình, việc giá xăng dầu và nguyên vật liệu giảm là cơ hội để doanh nghiệp tiết giảm chi phí sản xuất, qua đó nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế. Tác động này không chỉ giới hạn ở những ngành sử dụng xăng dầu trực tiếp làm đầu vào mà còn có thể lan tỏa sang các lĩnh vực khác. Chẳng hạn, giá dầu giảm có thể góp phần giảm chi phí sản xuất phân bón, từ đó tác động đến chi phí của ngành nông nghiệp.

"Để tận dụng cơ hội này, doanh nghiệp cần chủ động chuyển phần chi phí đầu vào tiết giảm được thành việc hạ giá thành sản phẩm, dịch vụ. Tuy nhiên, nâng cao năng lực cạnh tranh không thể chỉ dựa vào biến động giảm của giá nguyên, nhiên vật liệu. Doanh nghiệp cần tiếp tục cắt giảm các chi phí sản xuất khác, nâng cao năng suất, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới quy trình sản xuất", ông nói.

Về trung và dài hạn, ông Bình cho rằng doanh nghiệp cần chú trọng sản xuất sạch hơn, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và chuyển dịch sang năng lượng tái tạo để giảm phụ thuộc vào biến động giá nguyên, nhiên liệu thế giới. Dù quá trình đổi mới công nghệ và quy trình đòi hỏi nguồn lực lớn ban đầu, vị chuyên gia nhấn mạnh khoản đầu tư này sẽ được bù đắp bằng hiệu quả và năng lực cạnh tranh bền vững về sau.

Như vậy, việc giá xăng dầu giảm mới chỉ là một trong những điều kiện để hạ nhiệt mặt bằng giá. Để người tiêu dùng thực sự được hưởng lợi, chi phí điện, nhiên liệu, nguyên liệu và vận chuyển cần giảm ổn định, đồng thời sức ép cạnh tranh trên thị trường phải đủ lớn để các cơ sở kinh doanh có động lực điều chỉnh giá bán.

Nguồn xuất bản gốc: Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Giá vàng, Hàng hóa & Thị trường

Xem tất cả →