Trước trận chung kết Đường lên đỉnh Olympia 2026, chị Nguyễn Thúy Hà (sống ở Hà Nội) cùng con trai Đỗ Anh Minh chuẩn bị trang phục, lên sóng trong một chương trình trực tiếp.
Kết thúc buổi ghi hình, hai khách mời ở lại trường quay, trực tiếp theo dõi trận chung kết được nhiều người mong chờ. Trong lịch sử 26 năm của chương trình, chị Thúy Hà và Anh Minh là cặp mẹ con duy nhất cùng là thí sinh.
Chị Hà từng dự thi ở mùa Olympia đầu tiên, còn Minh trở thành thí sinh 25 năm sau. Lần này, cả hai mẹ con cùng theo dõi cuộc thi từ hàng ghế khán giả.

"Tôi cảm thấy tự hào khi hai mẹ con từng thi Olympia nhưng đó chỉ là sự trùng hợp thú vị. Cuộc thi là kỷ niệm đẹp, không phải là thành tích quá lớn lao", chị Hà chia sẻ với phóng viên Dân trí.
Kỷ niệm khi 2 mẹ con cùng là thí sinh
Lần đầu trực tiếp theo dõi trận chung kết năm tại trường quay, chị Hà ấn tượng với ánh sáng trường quay, công nghệ hiện đại và sự đầu tư nội dung cho các điểm cầu. Trong giây phút đó, người phụ nữ bồi hồi nhớ ký ức thi Đường lên đỉnh Olympia 26 năm trước.
Ngược dòng thời gian, năm 2000, chị Thúy Hà là học sinh Trường THPT Phú Xuyên A (Hà Nội). Bên cạnh thành tích học tập xuất sắc với 12 năm liên tiếp xếp loại giỏi, chị còn là cán bộ Đoàn năng nổ. Cô nữ sinh từng giành giải Nhì cấp quốc gia Cuộc thi Viết thư quốc tế UPU.

Thời điểm đó, Đường lên đỉnh Olympia gây tiếng vang từ số phát sóng đầu tiên. Học sinh bậc THPT trong cả nước đều mơ ước đặt chân đến trường quay S9, chinh phục đỉnh cao tri thức.
Nhận thấy kết quả học tập tốt, ban giám hiệu quyết định lựa chọn Thúy Hà dự thi, không qua vòng loại như nhiều trường hiện nay.
"Với nữ sinh đến từ trường huyện cách trung tâm Hà Nội khoảng 30km, cơ hội xuất hiện trên sóng truyền hình quốc gia là trải nghiệm "không tưởng". Tôi đến cuộc thi với tâm thế hoàn toàn thoải mái, không quá đặt nặng chuyện thành tích", chị nhớ lại.
Thời điểm đó, tài liệu ôn tập không có nhiều, tiếp cận Internet ở vùng quê còn hạn chế. Thúy Hà mượn những cuốn sách đố vui của bạn bè, bổ sung kiến thức trước ngày thi.
Không có cơ hội chuẩn bị chiến thuật bài bản, cô nữ sinh trường huyện bước vào cuộc thi với tâm thế thử sức, mong có thêm trải nghiệm đáng nhớ.
Theo chị Hà, những năm đầu tiên, quy trình ghi hình khá đơn giản. Thí sinh đến đài truyền hình từ buổi sáng, đăng ký, nhận đồng phục, nghe phổ biến luật chơi, trở lại trường quay lúc 18h để ghi hình.
Chuyến xe đưa đoàn cổ động viên từ Trường THPT Phú Xuyên A lên trụ sở VTV rộn ràng tiếng hát, tiếng trống cùng màn tập hô khẩu hiệu cổ vũ. Đến nay, bạn bè của chị vẫn nhắc lại kỷ niệm thú vị trong lần được lên sóng truyền hình.
Ở cuộc thi tuần, Thuý Hà giành được 100 điểm. Ở vòng thi tháng, chị dừng bước với 70 điểm.
"Tôi không có áp lực phải cạnh tranh giải thưởng. Dừng chân sau vòng thi tháng, tâm trạng tôi thoải mái, cảm thấy hạnh phúc với những gì mình đã thể hiện. Điều vui nhất là thầy cô, bạn bè có cơ hội được đến đài truyền hình cổ vũ", chị cho hay.
Trước đây, những thí sinh như chị Hà chủ yếu dựa vào kiến thức có sẵn. Hiện nay, nhiều em tham gia ôn luyện với các cựu thí sinh Olympia, xây dựng chuẩn bị chiến thuật thi đấu rất rõ ràng.
Thời còn là học sinh, chị Thúy Hà không tạo áp lực về thời gian học tập. Ở lớp, cô nữ sinh tập trung nắm chắc kiến thức, về nhà làm bài tập và sắp xếp giờ giấc sinh hoạt điều độ, không đến các lò luyện thi như các bạn bè khác.

Trong kỳ thi tuyển sinh Đại học năm 2000, nữ sinh đạt điểm tuyệt đối môn Toán và trúng tuyển vào Học viện Quan hệ quốc tế (nay là Học viện Ngoại giao). Sang năm thứ hai, chị tiếp tục đỗ Đại học Ngoại thương và theo học song song cả hai trường.
Sau khi kết hôn, chị Thúy Hà không có ý tưởng định hướng cho con trai thi Olympia. Việc tham dự chương trình đến từ quyết định cá nhân của Anh Minh.
Con trai yêu thích Olympia từ khi học THCS. Cả gia đình thường dành buổi trưa chủ nhật cùng xem chương trình và trả lời các câu hỏi.
Một lần trong lúc xem Đường lên đỉnh Olympia, Anh Minh nói: "Con sẽ tham gia chương trình này". Nghĩ con trai chỉ nói vui, chị không để tâm. Vợ chồng chỉ động viên con trai nỗ lực tìm hiểu các kiến thức cần thiết làm hành trang cho bản thân.
Năm lớp 11, vượt qua vòng tuyển chọn ở trường, nam sinh trở thành đại diện tham dự cuộc thi của VTV hồi năm 2025.
Ngày cả nhà và bạn bè trong lớp đến trường quay của VTV cổ vũ cho Anh Minh, chị Thúy Hà xúc động xen lẫn hồi hộp. Bước chân vào trường quay với hệ thống máy móc hiện đại, cựu thí sinh cố hồi tưởng lại những hình ảnh của mình năm xưa.
"Tôi được sống lại kỷ niệm thời học sinh, gặp một biên tập viên kỳ cựu của chương trình Đường lên đỉnh Olympia thời kỳ đầu. Sau nhiều năm, anh đã tham gia với vai trò tổ chức sản xuất, đạo diễn...", chị bày tỏ.

Chứng kiến con trai đứng trên sân khấu, chị Thúy Hà cảm nhận Anh Minh áp lực, mong muốn vượt qua thành tích của mẹ. Tuy nhiên, điều khiến người phụ nữ lo lắng nhất là cách Anh Minh đối mặt với kết quả về nhì sau phần thi cuối cùng.
"Con rất yêu thích Olympia và đặt nhiều kỳ vọng khi tham gia cuộc thi. Tôi sợ Anh Minh thất vọng, khó kiểm soát cảm xúc vì chỉ giành được 70 điểm, không lọt vào vòng thi tháng", chị nói.
Rời trường quay, vợ chồng nhanh chóng ổn định tâm lý cho con trai bằng những lời động viên nhẹ nhàng. Anh Minh bình tĩnh đón nhận kết quả, xem Đường lên đỉnh Olympia là kỷ niệm đẹp, trước khi tiếp tục theo đuổi những mục tiêu khác trên con đường học vấn.
Hành trình dạy, đồng hành cùng con
Thường ngày, vợ chồng chị Thuý Hà không áp lực chuyện học hành hay điểm số với các con. Niềm vui của Anh Minh và em trai trong quá trình học tập là điều quan trọng nhất.
Từ khi còn nhỏ, Anh Minh tự sắp xếp thời gian học. Hai anh em duy trì thói quen đi ngủ sớm từ 21h (22h vào mùa ôn thi cuối kỳ).
"Giáo viên thông báo con chưa hoàn thành bài tập, tôi nhắc một lần để cháu chủ động kiểm tra lại và xử lý. Nếu các cháu ngồi học quá lâu, bố mẹ sẽ nhắc nhở nghỉ ngơi, chơi thể thao, đánh đàn hoặc dành thời gian sinh hoạt cùng gia đình", chị nói.

Anh Minh vốn có tính cách hướng nội nên chị Hà quan tâm tìm môi trường học tập cho con. Người phụ nữ lựa chọn những nơi có thầy cô đón nhận ý kiến của học sinh, lớp học với quy mô vừa đủ - nơi các em có thể nói ra suy nghĩ của mình và được lắng nghe.
"Với một cậu bé vốn ít nói, cơ hội phát biểu trong lớp và làm việc cùng bạn bè là một phần rất quan trọng của việc tới trường", cựu thí sinh Olympia nói.
Ngoài ra, những cuộc thi và hoạt động tập thể giúp Anh Minh có cơ hội phát huy năng lực ngoài chương trình ở lớp. Trước mỗi hoạt động, chị Hà dành thời gian giải thích với con về những giá trị sẽ nhận được khi tham gia.
"Giải thưởng không phải đích đến quan trọng nhất. Tôi mong muốn là con có mục tiêu để nỗ lực, bồi đắp kiến thức, làm quen với những người bạn mới, dần vượt qua nỗi sợ thất bại”, chị Hà chia sẻ.
Nhìn lại những năm tháng học phổ thông của con trai, chị cảm thấy hài lòng khi nhìn thấy Anh Minh tự tin, chủ động tham gia các hoạt động và có thêm nhiều bạn bè. Qua mỗi lần trải nghiệm, cậu khám phá những khả năng, sở thích và lĩnh vực mà bản thân đam mê.
Bước vào đại học, chàng trai vẫn giữ tinh thần ấy, tiếp tục trải nghiệm và tìm hiểu trước khi lựa chọn chuyên ngành phù hợp với mình.

Hiện, Anh Minh là sinh viên năm nhất của một trường đại học tại TPHCM. Lần đầu sống xa gia đình, chàng trai không bỡ ngỡ, tự tin thích nghi với môi trường mới nhờ những trải nghiệm, kỹ năng tích lũy được từ nhiều năm trước.
"Anh Mình từng thích vẽ và muốn theo đuổi ngành kiến trúc. Bước vào đại học, cháu sẽ tìm hiểu kỹ hơn về sở thích và năng lực của mình trong giai đoạn học đại cương. Đặc biệt, lịch sử và khoa học môi trường là hai lĩnh vực đang được con trai tôi tìm hiểu, trước khi chính thức lựa chọn chuyên ngành", người mẹ chia sẻ.
Anh Minh bước vào đại học, cách hai mẹ con đồng hành cũng dần thay đổi. Trước đây, chị chủ động tìm kiếm một trường tốt, hoạt động hấp dẫn cho con có cơ hội trải nghiệm. Hiện tại, chàng trai có thể tự khám phá những điều khiến bản thân hứng thú, lựa chọn hướng đi phù hợp.
"Con trai đã thực hiện được ước mơ trở thành thí sinh Đường lên đỉnh Olympia. Thời điểm bây giờ, niềm vui của vợ chồng tôi là nhìn thấy con tự tin bước vào môi trường mới, chủ động khám phá lĩnh vực bản thân yêu thích và từng bước theo đuổi đam mê", chị Hà chia sẻ.