Tuyến cao tốc dài 132 km, tốc độ tối đa 100 km/h, dự kiến khởi công vào quý IV/2027
Sáng 21/11, Quốc hội chính thức thông qua 3 nghị quyết về chủ trương đầu tư các dự án cao tốc, trong đó có dự án cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum.
Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, thực hiện Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Xây dựng đã khẩn trương phối hợp với các địa phương nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư các dự án.
Đây không chỉ là những tuyến đường đơn lẻ mà còn là các trục kết nối liên vùng, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng giao thông khu vực Trung Bộ và Tây Nguyên, thu hẹp khoảng cách giữa miền núi với miền xuôi, đồng thời củng cố quốc phòng, an ninh trên các địa bàn chiến lược.
Đánh giá về hiệu quả của các dự án, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho rằng, khi hoàn thành, các tuyến cao tốc không chỉ rút ngắn thời gian và khoảng cách địa lý mà còn mở ra cơ hội phát triển mới cho kinh tế cửa khẩu, thương mại biên giới, logistics, du lịch và tiêu thụ nông sản.
Riêng dự án cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum có chiều dài khoảng 132 km, quy mô 4 làn xe, tốc độ thiết kế 80-100 km/h. Điểm đầu tuyến kết nối với cao tốc Bắc - Nam phía Đông, điểm cuối giao với đường Hồ Chí Minh.
Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án là 48.283 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương bố trí 46.236 tỷ đồng, ngân sách địa phương 2.047 tỷ đồng. Dự án gồm hai dự án thành phần: xây lắp và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. UBND tỉnh Quảng Ngãi được đề xuất làm cơ quan chủ quản.
Theo kế hoạch, dự án dự kiến khởi công vào quý IV/2027, cơ bản hoàn thành năm 2030 và đưa vào khai thác năm 2031.

Trước đó, theo UBND tỉnh Quảng Ngãi, việc đầu tư cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum là cần thiết nhằm giải quyết điểm nghẽn hạ tầng giao thông kết nối hai khu vực Đông - Tây của tỉnh, đồng thời tạo không gian phát triển mới cho Quảng Ngãi, vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
Quảng Ngãi hiện là một trung tâm công nghiệp lớn, đồng thời giữ vai trò cửa ngõ giao thương đường biển quan trọng của khu vực. Tỉnh sở hữu Khu kinh tế Dung Quất, nơi tập trung các ngành công nghiệp lọc hóa dầu, luyện kim, cơ khí chế tạo và năng lượng. Cảng biển nước sâu Dung Quất cũng có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn, tạo lợi thế cho hoạt động logistics và xuất nhập khẩu hàng hóa.
Tuy nhiên, kết nối giao thông giữa khu vực phía Đông và phía Tây tỉnh vẫn còn những hạn chế. Quốc lộ 24 hiện là trục đường bộ chủ yếu kết nối Quảng Ngãi với khu vực Kon Tum và Tây Nguyên, phục vụ cả vận tải hàng hóa, hành khách liên vùng và nhu cầu đi lại của người dân.
Đặc biệt, khu vực đèo Vi Ô Lăk có địa hình phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở và mất an toàn giao thông trong mùa mưa. Những hạn chế này khiến Quốc lộ 24 khó đáp ứng yêu cầu về một hành lang vận tải liên vùng có tốc độ cao, năng lực lớn và ổn định, nhất là đối với xe tải trọng lớn và hoạt động vận chuyển hàng hóa từ Tây Nguyên ra cảng biển.
Rút ngắn 50-60% thời gian di chuyển, cao tốc mở hành lang kinh tế từ Tây Nguyên ra biển
Trước đó, ngày 1/10, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã có tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ về báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án cao tốc Quảng Ngãi – Kon Tum, nhằm cụ thể hóa chủ trương ưu tiên nguồn lực phát triển hạ tầng khu vực Bắc Tây Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ.
Theo đề xuất ban đầu của địa phương, tuyến cao tốc có tổng chiều dài hơn 136 km, đi qua địa bàn các xã Nguyễn Nghiêm, Ba Động, Ba Tơ, Ba Dinh, Ba Tô, Ba Vì, Ba Xa, Kon Plông, Măng Đen, Đăk Rve, Kon Braih, Đăk Hà và phường Đăk Cấm.
Điểm đầu dự kiến tại Km0+00, giao với cao tốc Bắc - Nam phía Đông thuộc xã Nguyễn Nghiêm; điểm cuối giao với tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Tây theo quy hoạch tại xã Đăk Hà.
Theo phương án đề xuất, tuyến được đầu tư hoàn chỉnh với quy mô 4 làn xe, bề rộng nền đường 24,75 m, tốc độ thiết kế 100 km/h. Riêng khoảng 66 km đi qua khu vực đèo Vi Ô Lăk và đèo Măng Đen có địa hình đồi núi hiểm trở, độ dốc cao và nhiều suối, khe cắt ngang, được đề xuất thiết kế với bề rộng nền đường 22 m, tốc độ 80 km/h.
Về hiệu quả kinh tế - xã hội, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Phúc Nhân nhận định, dù dự án có tác động nhất định đến rừng, đất đai và dân cư, các ảnh hưởng này có thể được nhận diện, giảm thiểu và kiểm soát thông qua lựa chọn phương án tuyến và giải pháp thực hiện phù hợp.

Ở chiều ngược lại, lợi ích dài hạn được kỳ vọng nằm ở khả năng kết nối hạ tầng liên vùng, hình thành trục giao thông từ khu vực Tây Nguyên, cửa khẩu quốc tế Bờ Y ra biển. Tuyến đường có thể tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, hỗ trợ ổn định dân cư tại khu vực miền núi, biên giới và góp phần củng cố quốc phòng, an ninh.
Theo đánh giá của địa phương, khi đi vào khai thác, cao tốc Quảng Ngãi – Kon Tum dự kiến giúp rút ngắn 50-60% thời gian di chuyển, tạo liên kết trực tiếp giữa hai khu vực kinh tế. Dọc hành lang Đông - Tây, tuyến đường được kỳ vọng mở ra không gian phát triển mới cho các cụm công nghiệp, trung tâm chế biến nông - lâm sản, trung tâm logistics và điểm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng.
Bên cạnh đó, cao tốc có thể góp phần phân bổ lại lực lượng lao động, giảm áp lực di dân tự do và tình trạng quá tải hạ tầng tại các đô thị lớn. Việc hình thành trục giao thông chất lượng cao cũng được kỳ vọng giúp phân luồng, giảm tải cho các tuyến quốc lộ hiện hữu, hạn chế tai nạn, tiết kiệm nhiên liệu và giảm phát thải khí nhà kính.
Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm nhấn mạnh, việc đầu tư và hoàn thành cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum là cần thiết để từng bước xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện đại, an toàn, hiệu quả, đồng thời tạo điều kiện phát triển liên kết vùng và không gian phát triển mới cho địa phương.