
Hôm 10/11, phái đoàn Mỹ, Nga và Ukraine đã gặp nhau tại Abu Dhabi (UAE) nhằm thảo luận các vấn đề tiến tới chấm dứt cuộc xung đột kéo dài gần 5 năm giữa Kiev và Moscow. Đây là cuộc đàm phán 3 bên đầu tiên trong vòng 9 tháng qua.
Tổng thống Donald Trump lạc quan về cuộc đàm phán này, tuyên bố các bên sắp đạt được thỏa thuận. Trong khi đó, giới chuyên gia tỏ ra thận trọng hơn, cho rằng các bên dường như vẫn còn khoảng cách rất xa về nhiều vấn đề cốt lõi, bao gồm khía cạnh lãnh thổ.
Mặc dù vậy, đàm phán lần này đã có những điểm khác biệt so với những lần trước đó.
Một thay đổi then chốt là chính quyền Tổng thống Trump dường như đang thử nghiệm cách tiếp cận mới bằng việc chuyển trọng tâm sang vấn đề NATO và trật tự an ninh rộng lớn hơn của châu Âu. Ý tưởng này được cho là phản ánh châm ngôn đàm phán: "Nếu bạn không thể giải quyết một vấn đề, hãy làm cho nó lớn hơn”.
Trong suốt một năm rưỡi qua, các cuộc hòa đàm Ukraine đã rơi vào bế tắc. Các yêu cầu của Nga về cơ bản vẫn không thay đổi, bao gồm việc Ukraine phải từ bỏ lãnh thổ phía đông, chấp nhận giới hạn quy mô quân đội cũng như quy mô nhận viện trợ từ các quốc gia châu Âu.
Những nỗ lực của Mỹ như nới lỏng các biện pháp trừng phạt và hứa hẹn các thỏa thuận kinh tế cũng không làm Moscow thay đổi lập trường.
Với hy vọng vượt qua trở ngại về vấn đề lãnh thổ, các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner dường như cố gắng mở rộng các cuộc đàm phán ra ngoài phạm vi này, bằng cách mở ra các cuộc thảo luận về những yêu cầu lâu đời của Nga đối với NATO ở châu Âu.
Trước các cuộc đàm phán tuần này, ông Kushner đã đăng tải các bài viết dài nói rằng họ đang tìm kiếm một "khuôn khổ bền vững cho an ninh châu Âu dài hạn".
Châu Âu không có đại diện tham gia cuộc đàm phán 3 bên Mỹ - Nga – Ukraine tại Abu Dhabi. Tuy nhiên, các đại diện của châu lục này đã họp trước với phái đoàn Mỹ và Ukraine để thống nhất quan điểm.
Trọng tâm đàm phán mới về an ninh châu Âu có khả năng sẽ khiến một số quốc gia châu Âu lo ngại.
Trước khi xung đột Ukraine nổ ra năm 2022, Nga đã đưa ra “tối hậu thư” yêu cầu NATO phải rút lực lượng về các ranh giới năm 1997, đồng nghĩa với việc rút khỏi các nước Đông Âu. Tuy nhiên, thời điểm đó, Mỹ và châu Âu đều không chấp nhận điều đó.
Việc thảo luận về các thỏa thuận an ninh châu Âu có lẽ là yếu tố thiết yếu cho bất kỳ thỏa thuận hòa bình dài hạn nào. Tuy nhiên, phương pháp tiếp cận có thể khiến các cuộc đàm phán thậm chí còn kéo dài và khó khăn hơn so với đàm phán về lãnh thổ Ukraine.
Sam Charap, một chuyên gia phân tích chính trị cấp cao tại tổ chức RAND, nhận định dù Nga có thể hài lòng khi vấn đề trật tự an ninh châu Âu đã được đưa lên bàn đàm phán, nhưng họ cũng biết rằng bất kỳ cuộc đàm phán nào về chủ đề đó nhiều khả năng sẽ kéo dài rất lâu.
"Chúng ta sẽ không thể có một thỏa thuận kiến trúc an ninh châu Âu mới song song với một lệnh ngừng bắn”, ông Sam nói.
Ông nhấn mạnh, khoảng dừng 9 tháng kể từ vòng đàm phán gần nhất đồng nghĩa với tiến trình đàm phán chưa có tiến triển đáng kể.
"Họ sẽ không thể đạt được một thỏa thuận tham vọng hơn mang tính đột phá khi mà chưa hề có cuộc trò chuyện nào trong suốt 9 tháng qua", ông nhận định.