Cục Đường sắt Việt Nam vừa có văn bản gửi Sở Xây dựng Hà Nội, góp ý phương án quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Tổ hợp ga Ngọc Hồi.
Theo đó, cơ quan này đề nghị Hà Nội giữ quy mô khoảng 260ha, bố trí đầy đủ các khu chức năng phục vụ đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, bảo đảm khả năng kết nối, vận hành đồng bộ trong tương lai.
Đối với đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Cục Đường sắt Việt Nam cho rằng việc giữ nguyên các chức năng theo nghiên cứu quy hoạch tổng thể trước đây là phù hợp.
Tuy nhiên, phương án cần ưu tiên quỹ đất cho nhà ga, depot (khu bảo dưỡng, sửa chữa và tập kết tàu), đường kết nối, công trình bảo trì và cứu hộ.
Đáng chú ý, Cục đề nghị nghiên cứu tăng chiều rộng ke ga đường sắt tốc độ cao từ 12m lên 15m nhằm tạo thuận lợi cho hành khách, đồng thời dự phòng phương án tổ chức chạy tàu xuyên qua ga Ngọc Hồi về phía Bắc, thay vì chỉ giới hạn chức năng ga đầu cuối.

Một số vấn đề kỹ thuật trong phương án quy hoạch cũng được cơ quan này chỉ ra.
Cụ thể, tại vị trí tuyến đường sắt tốc độ cao vượt đường Vành đai 4, hồ sơ quy hoạch đề xuất cao độ đỉnh ray ở mức +34m nhưng chưa tính toán đầy đủ yêu cầu đối với kết cấu cầu vượt có khẩu độ lớn.
Theo Cục Đường sắt Việt Nam, cao độ đỉnh ray tại vị trí này cần đạt tối thiểu +36,5m để đáp ứng yêu cầu kỹ thuật. Do đó, phương án quy hoạch phải rà soát, điều chỉnh cao độ các khu chức năng đường sắt tốc độ cao trong tổ hợp ga.
Bên cạnh đó, đoạn dốc dẫn từ khu ga hành khách xuống depot đang được thiết kế với độ dốc 20‰, vượt giới hạn tối đa 6‰ trong ga.
Cơ quan này đề nghị tiếp tục tính toán, điều chỉnh phương án trắc dọc, vị trí điểm đổi dốc và các điều kiện kết nối. Đặc biệt, khu vực tập kết đoàn tàu tốc độ cao hiện mới bố trí khoảng 6-10 làn đỗ, trong khi nhu cầu khai thác dự kiến đến năm 2050 lên tới 30 đoàn tàu.
Theo tính toán được nêu trong hồ sơ góp ý, phương án hiện tại còn thiếu khoảng 14 làn đỗ tàu.
Trước thực tế này, Cục Đường sắt Việt Nam đề nghị tính toán lại quy mô depot, số lượng, chiều dài các đường đỗ và phương án tổ chức vận hành.
Việc bố trí quỹ đất dự phòng không chỉ đáp ứng nhu cầu vận tải đến năm 2050 mà còn phải tính đến khả năng mở rộng với tầm nhìn 100 năm.
Đối với hệ thống đường sắt quốc gia, Cục đề nghị tách riêng đường sắt khổ 1.000mm và 1.435mm, không bố trí đường sắt khổ lồng nhằm tránh phát sinh chi phí, phức tạp trong quản lý, vận hành và nguy cơ mất an toàn.
Với đường sắt đô thị, hồ sơ quy hoạch đang định hướng bố trí các tuyến và bãi đỗ tàu đi ngầm. Tuy nhiên, Cục Đường sắt Việt Nam lưu ý phương án này đòi hỏi yêu cầu kỹ thuật cao về thông gió, điều hòa, phòng cháy, chữa cháy và thoát nước, đồng thời có thể làm tăng đáng kể chi phí đầu tư.
Vì vậy, cơ quan này đề nghị nghiên cứu, so sánh hiệu quả kinh tế - kỹ thuật giữa các phương án đi ngầm, trên mặt đất và trên cao trước khi quyết định lựa chọn.
Liên quan đến phân kỳ đầu tư, Cục Đường sắt Việt Nam cho biết Hà Nội đang ưu tiên triển khai tuyến đường sắt đô thị số 1 và hai dự án đường sắt quốc gia theo lệnh khẩn cấp, trong khi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và quy hoạch Tổ hợp ga Ngọc Hồi vẫn đang được nghiên cứu.
Để tránh gián đoạn hoạt động vận tải trong giai đoạn chuyển tiếp, Cục đề nghị bố trí ga đường sắt quốc gia khổ 1.000mm tại Ngọc Hồi, bảo đảm năng lực, chức năng khai thác tương ứng với ga Hà Nội hiện hữu, đồng thời kết nối với tuyến Bắc Hồng - Văn Điển.
Ngoài ra, phương án quy hoạch cần bổ sung đánh giá năng lực thông hành của mạng lưới đường bộ kết nối, tổ chức tách biệt luồng phương tiện phục vụ hành khách với phương tiện kỹ thuật, hoàn thiện phương án thoát lũ và bố trí quỹ đất phục vụ bảo trì, cứu hộ.
Cục Đường sắt Việt Nam đề nghị Sở Xây dựng Hà Nội chỉ đạo đơn vị tư vấn khẩn trương rà soát, hoàn thiện hồ sơ quy hoạch, bảo đảm an toàn chạy tàu, tối ưu chi phí đầu tư và hiệu quả khai thác lâu dài.
Theo phương án quy hoạch đang được Hà Nội lấy ý kiến, Tổ hợp ga Ngọc Hồi được nghiên cứu trên diện tích khoảng 267ha tại xã Ngọc Hồi (Hà Nội).
Trong đó, khu vực ga chiếm khoảng 152ha, còn khu phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) có quy mô khoảng 115ha.
Tổ hợp ga Ngọc Hồi được định hướng trở thành đầu mối trung chuyển giữa đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đường sắt quốc gia và 5 tuyến metro số 1, 3, 6, 12 và 13. Các khu chức năng dự kiến bố trí theo nhiều tầng không gian, hướng tới hình thành đầu mối giao thông đường sắt lớn tại cửa ngõ phía Nam Thủ đô.