Chuyển tới nội dung chính
Du lịch · Điểm tin đa nguồn

Để văn hoá trở thành sức mạnh giúp du lịch Việt Nam cạnh tranh quốc tế

Để cạnh với nền du lịch các quốc gia khác, Việt Nam không thể chỉ dựa vào cảnh đẹp hay dịch vụ giá rẻ. Những giá trị văn hóa riêng đang mở ra hướng đi để du lịch Việt tạo khác biệt và nâng cao vị thế.

Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí 7 giờ trước Đọc bài gốc tại Dân Trí ↗

Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 năm nay được kỳ vọng trở thành ngày hội tôn vinh, lan tỏa những giá trị văn hóa dân tộc. Lần đầu tiên được tổ chức trên phạm vi toàn quốc, sự kiện mang đến nhiều hoạt động nghệ thuật, trải nghiệm, tạo cơ hội để người dân trực tiếp tham gia và thụ hưởng văn hóa.

Ngoài ý nghĩa tôn vinh và gìn giữ văn hóa ngày càng được nhìn nhận như một nguồn lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế, đặc biệt là ngành công nghiệp văn hóa.

Du lịch là một trong những lĩnh vực thể hiện rõ tiềm năng ấy, khi di sản, nghệ thuật và đời sống bản địa được chuyển hóa thành những trải nghiệm hấp dẫn, tạo lợi thế cạnh tranh cho Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Sản phẩm du lịch văn hoá ngày một đa dạng

Trong chuyến du lịch Việt Nam hồi tháng 10, Anna, nữ du khách đến từ Nga, chọn trải nghiệm chuyến tàu “Hà Nội 5 cửa ô” để khám phá Thủ đô và vùng đất Bắc Ninh theo một cách khác biệt.

Không gian toa tàu gợi nhớ Hà Nội xưa, trong khi bên ngoài cửa sổ là những góc phố, mái nhà và nhịp sống thường nhật của người dân. Xen giữa hành trình là các tiết mục quan họ, ca trù, chèo, xẩm mà lần đầu tiên Anna được thưởng thức.

"Chuyến tàu này không đơn thuần là phương tiện kết nối hai điểm đến mà còn là hành trình kết nối tôi với văn hóa truyền thống Việt Nam", nữ du khách chia sẻ.

Để văn hoá trở thành sức mạnh giúp du lịch Việt Nam cạnh tranh quốc tế - 1
Chuyến tàu "Hà Nội 5 cửa ô - The Hanoi Train" (Ảnh: Sunny VietNam).

Sau một năm khai thác, chuyến tàu “Hà Nội 5 cửa ô - The Hanoi Train”, với hành trình “Thăng Long - Kinh Bắc” đã thực hiện gần 400 chuyến, phục vụ gần 100.000 lượt khách. Trong đó, khách quốc tế chiếm khoảng 40%, chủ yếu đến từ Pháp, Australia, Trung Quốc và Hàn Quốc

Không riêng chuyến tàu “Hà Nội 5 cửa ô”, nhiều sản phẩm du lịch đang tạo sức hút bằng cách đưa những giá trị văn hóa Việt Nam đến gần hơn với du khách qua các hình thức trải nghiệm mới mẻ.

Khi màn đêm buông xuống, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hoàng thành Thăng Long hay Nhà tù Hỏa Lò mang một diện mạo khác. Công nghệ trình chiếu, nghệ thuật biểu diễn cùng những câu chuyện lịch sử được tái hiện sinh động đã biến các di tích quen thuộc thành những điểm hẹn văn hóa hấp dẫn.

Để văn hoá trở thành sức mạnh giúp du lịch Việt Nam cạnh tranh quốc tế - 2
Tour đêm Văn Miếu - Quốc Tử Giám thu hút sự quan tâm của du khách (Ảnh: Mạnh Quân).

Tại miền Trung, những năm qua, chương trình “Ký ức Hội An” vẫn duy trì sức hút. Đêm diễn tái hiện hơn 400 năm lịch sử của thương cảng cổ qua sự kết hợp giữa âm nhạc, nghệ thuật trình diễn, kiến trúc và công nghệ ánh sáng hiện đại.

Trong khi đó, TPHCM khai thác những câu chuyện lịch sử và dấu ấn đô thị thông qua các hành trình như “Biệt động Sài Gòn”, “Chợ Bình Tây - Chạm vào dấu xưa”, “Dấu ấn Tân Định” hay “Sài Gòn chào ngày mới”. Những tour du lịch mở ra cách tiếp cận gần gũi hơn với lịch sử, kiến trúc và đời sống văn hóa của thành phố.

Một hướng khai thác khác là đưa văn hóa vào trải nghiệm ẩm thực. Tại LoaLoa Show, trong khuôn viên Dinh Độc Lập (TPHCM), thực khách không chỉ thưởng thức những món ăn lấy cảm hứng từ ẩm thực vùng miền mà còn theo dõi các tiết mục nghệ thuật tái hiện lịch sử, tín ngưỡng và đời sống văn hóa Việt Nam.

Để văn hoá trở thành sức mạnh giúp du lịch Việt Nam cạnh tranh quốc tế - 3
Để văn hoá trở thành sức mạnh giúp du lịch Việt Nam cạnh tranh quốc tế - 4

Văn hoá là trải nghiệm du lịch “không thể sao chép”

Theo ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội, Giám đốc AZA Travel, nhu cầu khám phá văn hóa Việt Nam của khách quốc tế đang có sự thay đổi rõ rệt. Thay vì chỉ tham quan danh lam thắng cảnh, di tích nổi tiếng, ngày càng nhiều du khách muốn tìm hiểu và trực tiếp tham gia đời sống của người dân địa phương.

Xu hướng này đặc biệt rõ nét ở nhóm khách đến từ châu Âu, Bắc Mỹ và Australia.

“Du khách không còn chỉ muốn đến một ngôi làng cổ để ngắm những ngôi nhà hàng trăm năm tuổi, mà muốn bước vào những ngôi nhà ấy, trò chuyện với chủ nhà, tìm hiểu cách sinh hoạt của người dân. Họ không chỉ muốn thưởng thức một món ăn Việt Nam mà còn muốn đi chợ, lựa chọn nguyên liệu, tự tay chế biến và tìm hiểu câu chuyện văn hóa đằng sau món ăn đó”, ông Đạt chia sẻ.

Nắm bắt nhu cầu này, AZA Travel phát triển các chương trình khám phá làng cổ Đường Lâm (Hà Nội), đưa du khách hòa mình vào nhịp sống làng quê Bắc Bộ. Bên cạnh tham quan những ngôi nhà đá ong, khách có thể cùng người dân làm kẹo lạc, chè lam, ra đồng cấy lúa, nhổ lạc, bắt vịt theo mùa vụ hoặc ngồi xe trâu, xe bò kéo dạo quanh làng.

Để văn hoá trở thành sức mạnh giúp du lịch Việt Nam cạnh tranh quốc tế - 5
Ông Đạt chia sẻ với du khách về phong tục ngày Tết tại Làng cổ Đường Lâm, Hà Nội (Ảnh: Nhân vật cung cấp).

Không chỉ khách quốc tế, du khách Việt cũng ngày càng quan tâm đến những hành trình khám phá chiều sâu văn hóa bản địa, thay vì đơn thuần tham quan, chụp ảnh tại các điểm đến nổi tiếng.

Bà Nguyễn Phượng Huỳnh, Giám đốc Next Star Travel, cho biết xu hướng này thể hiện rõ ở các tour khám phá khu vực Hà Giang cũ, nay thuộc tỉnh Tuyên Quang. Nhiều du khách sẵn sàng chi trả cao hơn để tham gia những hành trình nhóm nhỏ, có thêm thời gian sống cùng người dân và tìm hiểu phong tục địa phương.

Chẳng hạn, khách có thể nghỉ trong những ngôi nhà truyền thống, trải nghiệm tắm lá thuốc của người Dao, thưởng thức bữa cơm do hậu duệ gia đình họ Vương chế biến ngay tại dinh thự và lắng nghe những câu chuyện lịch sử.

Một trải nghiệm khác là dùng bữa trưa trên thuyền, giữa dòng Nho Quế xanh biếc và những vách đá dựng đứng của hẻm Tu Sản.

Để văn hoá trở thành sức mạnh giúp du lịch Việt Nam cạnh tranh quốc tế - 6
Du khách trải nghiệm làm phở ngô ở Tuyên Quang (Ảnh: Next Star Travel).

Ông Phạm Hà, Chủ tịch sáng lập kiêm Tổng Giám đốc LuxGroup, cho rằng nếu chỉ bán một phòng nghỉ trên du thuyền tham quan vịnh Hạ Long - vịnh Lan Hạ, doanh nghiệp sẽ phải cạnh tranh bằng diện tích, tiện nghi và giá cả.

Nhưng khi đưa văn hóa vào sản phẩm, du khách không chỉ mua dịch vụ lưu trú mà còn được trải nghiệm những câu chuyện, giá trị lịch sử và nghệ thuật mang bản sắc riêng.

Trên du thuyền Heritage Bình Chuẩn, doanh nghiệp lựa chọn kể câu chuyện về doanh nhân hàng hải Bạch Thái Bưởi thông qua không gian kiến trúc Đông Dương, những tác phẩm hội họa của họa sĩ Phạm Lực và ẩm thực Việt Nam.

Theo ông Hà, một bức tranh nếu chỉ được treo lên để trang trí sẽ khó tạo ra giá trị khác biệt. Nhưng khi du khách được nghe kể về tác giả, bối cảnh sáng tác và câu chuyện đằng sau tác phẩm, họ sẽ có thêm cơ hội hiểu về lịch sử, nghệ thuật và con người Việt Nam.

Để văn hoá trở thành sức mạnh giúp du lịch Việt Nam cạnh tranh quốc tế - 7
Không gian trưng bày trên du thuyền Heritage Bình Chuẩn (Ảnh: LuxGroup).

Chính chiều sâu văn hóa ấy có thể mở ra cơ hội phát triển những sản phẩm chuyên biệt, từ hành trình dài ngày dành cho người yêu nghệ thuật, lịch sử, đến các chuyến đi thiết kế riêng hoặc sự kiện thuê trọn du thuyền.

“Các nước trong khu vực đều có thể xây khách sạn đẹp, mua tàu hiện đại và đào tạo dịch vụ theo chuẩn quốc tế. Điều Việt Nam có thể phát triển thành dấu ấn riêng là sự giao thoa giữa địa lý sông biển, lịch sử, nghệ thuật, ẩm thực và con người.

Lợi thế cạnh tranh khó sao chép nhất của du lịch nằm ở khả năng kết nối du khách với con người, câu chuyện và không gian văn hóa một cách phù hợp, giàu cảm xúc”, TS. Phạm Hà nhận định.

Chung nhận định, ông Tiến Đạt cũng cho rằng, văn hóa chính là một trong những lợi thế cạnh tranh quan trọng nhất, lâu dài nhất và khó sao chép nhất của du lịch Việt Nam.

"Tôi cho rằng Việt Nam không nên chỉ cạnh tranh du lịch bằng giá rẻ. Thay vào đó, chúng ta cần tập trung phát triển những sản phẩm có bản sắc, chiều sâu trải nghiệm và chất lượng dịch vụ cao, khiến du khách sẵn sàng chi trả nhiều hơn và có lý do quay trở lại", ông Đạt cho biết.

Để văn hoá trở thành sức mạnh giúp du lịch Việt Nam cạnh tranh quốc tế - 8
Sự thân thiện của người Việt Nam khiến nhiều khách nước ngoài ấn tượng ngay từ lần đầu tiên đến (Ảnh: Phan Vũ Trọng).

Để văn hoá trở thành sức mạnh cạnh tranh của du lịch Việt

Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam xác định văn hóa là nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực thúc đẩy phát triển đất nước. Nghị quyết nhấn mạnh phát triển công nghiệp văn hóa trên nền tảng văn hóa dân tộc, coi văn hóa không chỉ là nguồn lực tinh thần mà còn là nguồn lực vật chất, góp phần tạo ra giá trị kinh tế và nâng cao đời sống xã hội.

Một trong những mục tiêu được đặt ra là đến năm 2030, các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP.

Trong đó, du lịch văn hóa có vai trò kết nối di sản với thị trường, góp phần chuyển tiềm năng thành giá trị, tài nguyên thành sản phẩm, bản sắc thành sức mạnh mềm và lợi thế cạnh tranh quốc gia.

Đồng tình với định hướng phát triển văn hóa thành nguồn lực kinh tế, các doanh nghiệp du lịch cho rằng đây là cơ hội để Việt Nam khai thác hiệu quả hơn những giá trị bản sắc, tạo ra các sản phẩm khác biệt và nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

"Thông qua hoạt động du lịch, di sản không chỉ được giới thiệu, quảng bá mà còn có thể tạo ra nguồn thu, mở rộng sinh kế cho người dân và góp phần nuôi dưỡng các ngành công nghiệp văn hóa", ông Đạt nhận định.

Theo TS. Phạm Hà, việc phát triển du lịch gắn với di sản, nghệ thuật và đời sống bản địa không chỉ tạo ra những sản phẩm có bản sắc mà còn mở ra cơ hội nâng cao giá trị dịch vụ, xây dựng thương hiệu riêng cho du lịch Việt Nam.

Để văn hoá trở thành sức mạnh giúp du lịch Việt Nam cạnh tranh quốc tế - 9
Ông Phạm Hà, Chủ tịch sáng lập kiêm Tổng Giám đốc LuxGroup (Ảnh: Mạnh Quân).

Tuy nhiên, để những định hướng này đi vào thực tiễn, các chuyên gia cho rằng cần giải quyết khoảng cách giữa tiềm năng văn hóa và năng lực phát triển sản phẩm.

Ông Nguyễn Tiến Đạt thẳng thắn nhìn nhận, có tài nguyên văn hóa không đồng nghĩa với việc đã có sản phẩm du lịch và có sản phẩm du lịch cũng chưa chắc tạo ra hiệu quả kinh tế.

Theo ông, một trong những điểm nghẽn lớn nhất của du lịch Việt Nam là thiếu tư duy thiết kế sản phẩm theo nhu cầu thị trường. Không ít địa phương vẫn khai thác di sản theo hình thức tham quan, thuyết minh và mua sắm, chưa xây dựng được những trải nghiệm có khả năng tạo doanh thu và kéo dài thời gian lưu trú.

Bên cạnh đó, nhiều làng nghề, làng cổ còn hạn chế về hạ tầng, chất lượng dịch vụ và thiếu sự liên kết với doanh nghiệp lữ hành. Nghệ nhân có tay nghề nhưng chưa quen tổ chức hoạt động đón khách, còn doanh nghiệp gặp khó khăn khi tìm kiếm những sản phẩm văn hóa có lịch hoạt động ổn định, chất lượng đồng đều.

Theo ông Đạt, để tháo gỡ những điểm nghẽn này, doanh nghiệp lữ hành cần chủ động tham gia thiết kế sản phẩm, kết nối nghệ nhân và cộng đồng với thị trường, thay vì chỉ làm nhiệm vụ tổ chức vận chuyển, lưu trú và tham quan.

TS. Phạm Hà cho rằng, muốn tạo ra những sản phẩm văn hóa có chiều sâu, doanh nghiệp phải đầu tư lâu dài vào nghiên cứu, đào tạo hướng dẫn viên, xây dựng quan hệ với cộng đồng và nâng cao chất lượng phục vụ.

Để văn hoá trở thành sức mạnh giúp du lịch Việt Nam cạnh tranh quốc tế - 10
Buổi biểu diễn nghệ thuật truyền thống trên du thuyền (Ảnh: TS. Phạm Hà).

Bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, ông Hà đề xuất hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, khuyến khích sáng tạo, mở rộng hợp tác công tư và cải thiện hạ tầng phục vụ du lịch văn hóa , trong đó có hệ thống bến bãi cho các sản phẩm du lịch đường thủy.

Một yêu cầu quan trọng khác là bảo đảm người dân và những chủ thể gìn giữ di sản được tham gia, hưởng lợi từ quá trình phát triển du lịch. Theo ông Hà, văn hóa không nên bị biến thành phông nền phục vụ du khách chụp ảnh; nghệ sĩ, nghệ nhân và cộng đồng cần được tôn trọng như những chủ thể sáng tạo.

“Cảnh đẹp đưa du khách đến Việt Nam. Dịch vụ tốt khiến chuyến đi thuận lợi. Nhưng văn hóa và lòng hiếu khách mới có thể khiến Việt Nam ở lại trong ký ức của họ”, TS. Phạm Hà chia sẻ.

Nguồn xuất bản gốc: Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Du lịch

Xem tất cả →