Nghiên cứu không lãng phí trong phòng thí nghiệm
Ai sẽ đặt bài toán cho nhà khoa học và căn cứ vào đâu để đánh giá lời giải? Đây là vấn đề PGS.TS Phạm Bảo Sơn - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên, đặt ra tại hội nghị chuyên đề về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Hưng yên năm 2026.

Tại hội nghị, việc làm thế nào để các đề tài nghiên cứu không bị lãng phí trong phòng thí nghiệm, mà phải giải quyết đúng các "điểm nghẽn" trong vận hành sản xuất và đóng góp đo lường được vào nền kinh tế là vấn đề được bàn luận sâu.
Theo PGS Sơn, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, Hưng Yên có thêm dư địa phát triển từ công nghiệp, nông nghiệp đến dịch vụ logistics và kinh tế biển.
Tuy nhiên, mở rộng quy mô sản xuất, tăng vốn đầu tư hay sử dụng thêm lao động đều có giới hạn. Muốn nâng năng suất, tỉnh phải xác định được khâu nào cần đổi công nghệ và doanh nghiệp nào có nhu cầu tiếp nhận.
“Chúng ta cần chuyển mạnh từ tư duy nghiên cứu theo khả năng sang nghiên cứu theo nhu cầu; từ nghiệm thu đề tài sang đánh giá hiệu quả ứng dụng; từ giới thiệu công nghệ sang kết nối chuyển giao và thương mại hóa sản phẩm”, PGS Sơn nói.

Theo cách tiếp cận này, doanh nghiệp tham gia ngay từ lúc xác định vấn đề cần nghiên cứu, cùng đầu tư và tiếp nhận kết quả. Viện nghiên cứu, trường đại học căn cứ vào yêu cầu sản xuất để phát triển giải pháp. Về phía tỉnh, nhiệm vụ là tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình hợp tác, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ và phát triển tài sản trí tuệ.
Tỉnh xác định ưu tiên hàng đầu là đưa công nghệ trực tiếp vào khối doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME). Công nghệ ứng dụng không nhất thiết phải quá phức tạp hay tốn kém, mà điều cốt lõi là phải phù hợp với nhu cầu thực tế, giúp nâng cao năng suất, hạ giá thành và tăng tỷ lệ nội địa hóa.
Mô hình "4 Nhà" và cơ chế "vốn mồi" khơi thông thương mại hóa
Để bài toán thương mại hóa công nghệ không dừng lại ở mặt lý thuyết, điểm đột phá được các đại biểu chỉ ra chính là việc tái định hình mối liên kết trong mô hình "4 Nhà" (Nhà nước - Nhà trường - Nhà khoa học - Doanh nghiệp).

Trong mô hình này, doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, chủ động đưa ra các "bài toán thực tiễn" và nhu cầu thị trường để giới khoa học giải quyết, thay vì thụ động tiếp nhận các nghiên cứu có sẵn.
PGS.TS Phạm Bảo Sơn nhấn mạnh các nhà khoa học không thể tự mình đưa sản phẩm ứng dụng ra thị trường; vai trò thương mại hóa và mở rộng quy mô bắt buộc phải có sự tham gia trực tiếp của doanh nghiệp.
Ở góc độ kết nối hệ sinh thái, TS. Đinh Việt Hòa - Chủ tịch Hiệp hội Khởi nghiệp Quốc gia khẳng định khởi nghiệp đổi mới sáng tạo không đơn thuần là thành lập doanh nghiệp mới, mà là quá trình đổi mới tư duy, công nghệ và phương thức tạo ra giá trị mới cho nền kinh tế.

Theo ông, để cạnh tranh trên toàn cầu, các sản phẩm địa phương bắt buộc phải được nâng cao hàm lượng chất xám. Hưng Yên có đầy đủ cơ sở để trở thành một "hub" (trung tâm) về khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.
Đặc biệt, TS Hòa đề xuất mở rộng mô hình liên kết bằng việc tích hợp thêm nhân tố "nhà quốc tế" nhằm tiếp cận thị trường toàn cầu 8 tỷ dân.
Về cơ chế chính sách, một mắt xích then chốt được lãnh đạo tỉnh Hưng Yên đưa ra là sử dụng nguồn lực nhà nước có trọng tâm làm "vốn mồi".
Nguồn vốn mồi này hỗ trợ thử nghiệm và chấp nhận chia sẻ rủi ro ban đầu trong hoạt động R&D cùng doanh nghiệp, từ đó kích hoạt và thu hút thêm các nguồn lực đầu tư lớn từ khối tư nhân và toàn xã hội.

Cụ thể hóa tinh thần đưa khoa học vào cuộc sống, Ban Tổ chức đã tiến hành vinh danh và trao giải Cuộc thi Khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới tỉnh Hưng Yên năm 2026.
Các dự án đạt giải trải rộng từ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong chăm sóc sức khỏe, công nghệ bảo vệ môi trường, nông nghiệp công nghệ cao đến chuyển đổi số giáo dục của học sinh, sinh viên, doanh nghiệp trẻ và hợp tác xã.
Ngay sau lễ trao giải, Chương trình hành động thúc đẩy khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2026 chính thức được kích hoạt nhằm tiếp tục hỗ trợ tư vấn hoàn thiện công nghệ, kết nối vốn và mở rộng thị trường cho các dự án tiềm năng.