Đất lấn chiếm cũng được cấp sổ hồng
Trao đổi với Thanh Niên, Nguyễn Duy Thành, Phó chủ tịch Hiệp hội Quản lý Vận hành Nhà chung cư TP.HCM (HCMO) cho rằng, điểm đáng chú ý nhất của luật lần này là nỗ lực tháo gỡ các nút thắt kéo dài trong quản lý, sử dụng đất đai và khơi thông nguồn lực phát triển kinh tế.
Một trong những thay đổi tích cực là mở rộng diện được xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ hồng) đối với các trường hợp sử dụng đất ổn định nhưng chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý hoặc đã nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trước đây nhưng chưa hoàn tất thủ tục sang tên.
Cụ thể luật quy định cấp sổ hồng cho đất có nguồn gốc lấn, chiếm trước ngày 1.7.2014 mà việc sử dụng đất phù hợp với quy hoạch tại thời điểm cấp.

Sổ hồng cũng được cấp cho đất có nguồn gốc được giao không đúng thẩm quyền hoặc được giao quyền sử dụng đất không đúng quy định của pháp luật trước ngày 1.8.2024, theo quy định của Chính phủ.
Hộ gia đình, cá nhân được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, cấp sổ hồng mà đã sử dụng đất không đúng mục đích trước ngày 1.7.2014 và việc sử dụng đất phù hợp với quy hoạch tại thời điểm cấp cũng được cấp sổ.
Theo ông Nguyễn Duy Thành, chính sách này được kỳ vọng sẽ giải quyết hàng loạt trường hợp tồn đọng nhiều năm, giúp người dân yên tâm về quyền tài sản và hạn chế tranh chấp phát sinh, Nhà nước cũng thu được thuế và quản lý nhà đất dễ dàng hơn.
Tính tiền sử dụng đất bằng bảng giá và hệ số K
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM nói rằng, ông rất vui mừng khi nhiều bộ luật được thông qua với các chính sách ưu việt. Trong đó, tư duy bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất đã thay đổi rất nhiều. Thay vì bồi thường bằng tiền, bằng vật chất thì nay chính sách là kiến tạo nơi ở mới với đầy đủ cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội để tạo môi trường sống mới tốt hơn, tạo công ăn việc làm và ổn định cuộc sống cho người dân.
Trong bối cảnh Nhà nước đang thực hiện hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm trên khắp cả nước và hàng loạt các dự án đô thị hàng trăm, hàng ngàn hecta được triển khai đồng loạt, chính sách này sẽ góp phần thúc đẩy công tác bồi thường nhanh chóng hơn.
Bên cạnh đó, cơ chế giá đất tiếp tục là một trong những nội dung được thị trường quan tâm nhất. Theo luật mới, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K) sẽ được áp dụng theo cơ chế mới từ năm 2028.

Trong đó bảng giá đất, hệ số K do HĐND cấp tỉnh quyết định định kỳ 3 năm một lần, đồng thời được xem xét sửa đổi, bổ sung, điều chỉnh tăng hoặc giảm do yêu cầu quản lý nhà nước. Theo luật Đất đai năm 2024, bảng giá đất và hệ số K được ban hành, điều chỉnh hằng năm từ ngày 1.1.
Bảng giá đất được xây dựng theo loại đất, khu vực, vị trí. Hệ số K là tỷ lệ tăng, giảm giá đất của các loại đất khi có sự khác nhau về khu vực, vị trí, điều kiện hạ tầng, quy hoạch và yếu tố tương ứng khác đã quy định trong bảng giá đất.
Bảng giá đất và hệ số K được áp dụng trong 4 trường hợp: tính các khoản thu ngân sách nhà nước từ đất đai theo quy định của luật này; xác định giá khởi điểm để đấu giá quyền sử dụng đất; tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất; trường hợp khác. Đây cũng là một trong các căn cứ để xác định thuế, phí, lệ phí liên quan đến quản lý, sử dụng đất.

Đối với luật Nhà ở lần này, theo ông Lê Hoàng Châu, nhà ở cho thuê đã được quy định cụ thể, hình thành chiến lược nhà ở cho thuê giá phù hợp. Luật Nhà ở cũng đã tiếp thu ý kiến cho phép nhà ở xã hội sau 5 năm theo giá thị trường, không phải theo giá gốc ban đầu. Điểm mới nữa là đã xác định căn hộ nhà chung cư không cấm để cho thuê để ở hoặc cho thuê lưu trú. Điều này giúp thúc đẩy cho thuê lưu trú du lịch, giúp ngành du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.
Đối với luật Kinh doanh bất động sản bổ sung rất lớn các loại hợp đồng giao dịch bất động sản, làm rõ hơn về vấn đề. Bổ sung rõ hơn vấn đề chuyển nhượng hợp đồng, xử lý trường hợp bất động sản đang thế chấp và quy định cụ thể tiền đặt cọc. Trong đó chủ đầu tư không được nhận tiền đặt cọc với bất kỳ hình thức nào nếu chưa đủ điều kiện.
"Tinh thần lớn nhất của luật lần này là đưa đất đai thực sự trở thành nguồn lực phát triển. Tuy nhiên, hiệu quả cuối cùng sẽ phụ thuộc rất lớn vào các nghị định hướng dẫn và quá trình tổ chức thực hiện. Người dân và doanh nghiệp đang kỳ vọng những quy định mới sẽ được triển khai minh bạch, nhất quán và bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người sử dụng đất", ông Châu nói.