Chuyển tới nội dung chính
Bất động sản · Điểm tin đa nguồn

Cuộc đua AI và nợ công gây sức ép lên thị trường bất động sản thế giới

(Dân trí) - Nghịch lý dòng tiền đang đẩy nhiều doanh nghiệp vào thế khó khi các ông lớn công nghệ và đầu tư công hút cạn nguồn vốn rẻ, biến việc đảo nợ thành cuộc chiến sinh tồn.

Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí 4 ngày trước Đọc bài gốc tại Dân Trí ↗

Giữa trung tâm Los Angeles (Mỹ), tòa tháp Beaudry cao 64 tầng sở hữu 785 căn hộ cao cấp, với giá thuê trung bình khoảng 4.200 USD/tháng. Tỷ lệ lấp đầy đạt tới 95%. Với giá trị đầu tư được ước tính khoảng 600 triệu USD, công trình này từng được xem là một tài sản đầy triển vọng trên thị trường bất động sản.

Thế nhưng, tập đoàn quản lý tài sản Brookfield của Canada vừa quyết định từ bỏ quyền sở hữu tòa nhà thay vì tìm cách tái cấp vốn cho khoản nợ 360 triệu USD gắn liền với công trình.

Câu chuyện tại Beaudry không còn là trường hợp cá biệt. Theo The Telegraph, đây là một dấu hiệu cho thấy thị trường tín dụng toàn cầu đang bước vào giai đoạn căng thẳng mới. Nguồn vốn vẫn hiện diện, nhưng ngày càng tập trung vào những doanh nghiệp và lĩnh vực được đánh giá có khả năng sinh lời, mức độ an toàn và năng lực trả nợ tốt hơn.

Cuộc đua AI và nợ công gây sức ép lên thị trường bất động sản thế giới  - 1
Tòa tháp Beaudry 64 tầng tại Los Angeles đạt tỷ lệ lấp đầy 95% nhưng vẫn bị chủ sở hữu bỏ rơi vì chi phí tái cấp vốn quá đắt đỏ (Ảnh: Credaily).

Cuộc đua giành giật từng đồng vốn

Larry Fink, người đứng đầu tập đoàn quản lý quỹ BlackRock, nhận định thị trường đang chứng kiến sự cạnh tranh ngày càng gay gắt để tiếp cận nguồn vốn.

Thời kỳ tiền rẻ kéo dài sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, được củng cố bởi các chính sách tiền tệ nới lỏng trong đại dịch Covid-19, đang dần khép lại. Áp lực lạm phát và những cú sốc năng lượng khiến các ngân hàng trung ương thận trọng hơn trong việc nới lỏng chính sách tiền tệ. Trong bối cảnh đó, hai nhóm chủ thể có nhu cầu huy động vốn ngày càng lớn là chính phủ các nước và các tập đoàn công nghệ đang chạy đua phát triển trí tuệ nhân tạo (AI).

Dữ liệu từ Viện Tài chính Quốc tế (IIF) cho thấy nợ chính phủ toàn cầu đã tăng thêm khoảng 40.000 tỷ USD kể từ sau đại dịch, lên khoảng 110.000 tỷ USD. Cùng lúc, làn sóng đầu tư vào AI tạo ra nhu cầu vốn khổng lồ. Theo Viện Brookings, tổng đầu tư vào các trung tâm dữ liệu, năng lượng và chip phục vụ AI tại Mỹ có thể đạt khoảng 10.300 tỷ USD trong giai đoạn 2025-2032. Đây là quy mô đầu tư được dự báo, bao gồm cả vốn tư nhân, chứ không phải khoản ngân sách do Chính phủ Mỹ trực tiếp chi trả.

Khi những tập đoàn như Microsoft hay Meta gia tăng huy động vốn để phát triển trung tâm dữ liệu và hạ tầng AI, các doanh nghiệp thuộc những lĩnh vực khác phải đối mặt với môi trường cạnh tranh vốn khốc liệt hơn. Những đơn vị có xếp hạng tín nhiệm tốt, triển vọng tăng trưởng rõ ràng thường có lợi thế trong việc tiếp cận các nhà đầu tư, trong khi doanh nghiệp có hiệu quả kinh doanh thấp và đòn bẩy tài chính cao phải chấp nhận chi phí vay đắt đỏ hơn.

Jamie Dimon, Tổng giám đốc JPMorgan Chase, cũng nhiều lần cảnh báo về tác động của tình trạng chính phủ vay nợ quy mô lớn đối với thị trường vốn. Khi nhu cầu tài trợ ngân sách tăng lên, chi phí huy động vốn của khu vực tư nhân có thể chịu thêm sức ép, đặc biệt trong bối cảnh các doanh nghiệp công nghệ cũng cần nguồn lực tài chính khổng lồ cho cuộc đua AI.

"Bức tường đáo hạn" đè nặng doanh nghiệp gánh nợ

Theo số liệu S&P Global Ratings được The Telegraph dẫn lại, các doanh nghiệp trên thế giới đang có tổng dư nợ khoảng 26.400 tỷ USD. Đáng chú ý, khoảng 13.000 tỷ USD trong số này cần được tái cấp vốn trong 5 năm tới.

Đây là thách thức lớn đối với những doanh nghiệp từng tận dụng thời kỳ lãi suất thấp để vay nợ. Khi các khoản vay và trái phiếu đến hạn, họ phải tìm nguồn vốn thay thế trong điều kiện chi phí tài chính cao hơn đáng kể. Những doanh nghiệp có dòng tiền yếu hoặc triển vọng kinh doanh không chắc chắn có nguy cơ phải thu hẹp hoạt động, bán tài sản hoặc tái cơ cấu nợ.

Hãng bán lẻ trực tuyến Ocado tại Anh là một ví dụ về sự gia tăng chi phí huy động vốn. Năm 2021, doanh nghiệp này phát hành trái phiếu trị giá 500 triệu bảng với lãi suất coupon 3,875%. Đến năm 2024, Ocado tiếp tục phát hành một lô trái phiếu trị giá 450 triệu bảng với lãi suất coupon lên tới 10,5%. Mức chênh lệch cho thấy điều kiện huy động vốn đã trở nên đắt đỏ hơn đáng kể. Áp lực tài chính cũng buộc doanh nghiệp phải chú trọng cắt giảm chi phí và cải thiện hiệu quả hoạt động.

Tại Anh, công ty cấp nước Thames Water đang đối mặt với cuộc khủng hoảng tài chính kéo dài khi khối nợ tăng từ khoảng 13 tỷ bảng năm 2020 lên khoảng 20 tỷ bảng vào năm 2026. Doanh nghiệp phải tìm kiếm các phương án tái cơ cấu nợ và huy động vốn mới nhằm duy trì hoạt động, trong bối cảnh khả năng thanh khoản ngày càng trở thành vấn đề cấp bách.

Khó khăn cũng lan sang lĩnh vực bất động sản. Landsec đã tạm gác kế hoạch tái phát triển trung tâm thương mại Lewisham Shopping Centre trị giá 1,5 tỷ bảng, trong khi British Land đình hoãn giai đoạn tiếp theo của dự án Canada Water tại London. Các quyết định này phản ánh sự kết hợp giữa chi phí xây dựng tăng cao, chi phí tài chính đắt đỏ, nhu cầu mua nhà suy yếu và những trở ngại trong quá trình triển khai dự án.

Theo ước tính của hãng tư vấn bất động sản Savills, ít nhất 42.000 căn nhà tại London đã bị loại khỏi hoặc có nguy cơ không được triển khai trong nguồn cung dự án nhà ở tương lai. Đây là những dự án bị đình hoãn hoặc không còn được kỳ vọng triển khai, chứ không đồng nghĩa toàn bộ số căn hộ này đã bước vào giai đoạn xây dựng rồi bị dừng lại.

Những diễn biến trên cho thấy chi phí vốn tăng không chỉ tác động đến các doanh nghiệp đang vay nợ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch đầu tư của toàn bộ nền kinh tế. Khi khả năng sinh lời không đủ bù đắp chi phí tài chính, ngay cả những dự án có quy mô lớn và được chuẩn bị trong nhiều năm cũng có thể phải tạm dừng.

Arif Husain, lãnh đạo bộ phận thu nhập cố định toàn cầu tại T. Rowe Price, cho rằng thời kỳ vốn rẻ từng giúp nhiều doanh nghiệp yếu kém tiếp tục tồn tại. Tuy nhiên, khi điều kiện tài chính thay đổi, sự khác biệt giữa những doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh thực chất và những đơn vị phụ thuộc quá nhiều vào đòn bẩy ngày càng bộc lộ rõ.

Cuộc đua AI và nợ công gây sức ép lên thị trường bất động sản thế giới  - 2
Hàng nghìn tỷ USD đáo hạn trong 5 năm tới đang đặt các doanh nghiệp lạm dụng đòn bẩy tài chính vào vòng xoáy áp lực lãi vay (Ảnh: Reuters).

Sàng lọc khắc nghiệt: Ai còn đủ sức trụ lại?

Nguồn cung vốn quốc tế còn chịu tác động từ xu hướng điều chỉnh phân bổ đầu tư của các quỹ tài sản quốc gia vùng Vịnh. Theo ước tính của BlackRock, khoảng 50-100 tỷ USD dòng vốn có thể được chuyển hướng từ các thị trường quốc tế về phục vụ những ưu tiên đầu tư trong nước.

Động thái này phản ánh nhu cầu ngày càng lớn của các quốc gia vùng Vịnh trong việc phát triển hạ tầng, đa dạng hóa nền kinh tế và triển khai các chương trình đầu tư dài hạn. Dù không đồng nghĩa với việc các quỹ này đồng loạt rút vốn khỏi thị trường quốc tế, sự thay đổi trong chiến lược phân bổ có thể khiến một số lĩnh vực và thị trường phải cạnh tranh quyết liệt hơn để thu hút nguồn tiền.

Sự phân hóa về khả năng tiếp cận vốn cũng thể hiện rõ tại Anh. Theo báo cáo Red Flag Alert quý III/2026 của công ty tái cấu trúc Begbies Traynor, số doanh nghiệp rơi vào tình trạng khó khăn tài chính đáng kể đã lên tới 738.144 đơn vị, mức cao kỷ lục. Trong số này, 44.033 doanh nghiệp thuộc nhóm khó khăn tài chính nghiêm trọng hơn.

Những con số trên cho thấy sức ép ngày càng lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp Anh, trong bối cảnh chi phí hoạt động, chi phí vay vốn và những bất ổn về triển vọng kinh doanh tiếp tục bào mòn khả năng tài chính.

Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp có lượng tiền mặt dồi dào, dòng tiền ổn định và xếp hạng tín nhiệm tốt vẫn có nhiều cơ hội tiếp cận thị trường vốn, dù phải chấp nhận mức chi phí cao hơn. Những đơn vị có đòn bẩy lớn, khả năng sinh lời thấp và phụ thuộc vào việc liên tục vay mới để thanh toán các khoản nợ cũ sẽ chịu sức ép lớn nhất.

Thị trường tài chính toàn cầu vì thế đang bước vào quá trình sàng lọc mạnh mẽ. Dòng vốn không còn được phân bổ dễ dàng cho mọi doanh nghiệp như trong thời kỳ tiền rẻ, mà ngày càng ưu tiên những chủ thể có nền tảng tài chính vững chắc hoặc triển vọng tăng trưởng đủ hấp dẫn để bù đắp rủi ro.

Khi chi phí vay vốn tăng và các khoản nợ cũ lần lượt đến hạn, năng lực tạo ra dòng tiền thực trở thành yếu tố quyết định khả năng tồn tại của doanh nghiệp. Câu chuyện tòa tháp Beaudry tại Los Angeles là một minh chứng đáng chú ý: Ngay cả một bất động sản có tỷ lệ lấp đầy cao cũng có thể trở thành gánh nặng tài chính nếu doanh thu không đủ bù đắp chi phí vốn và nghĩa vụ nợ.

Nguồn xuất bản gốc: Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Bất động sản

Xem tất cả →