Trả lời:
Thói quen cúi đầu sử dụng điện thoại trong thời gian dài có thể làm tăng tải trọng lên vùng cột sống cổ, khiến các cơ và dây chằng xung quanh phải hoạt động nhiều hơn để giữ đầu. Khi đầu nghiêng về phía trước, khoảng cách từ trọng tâm đầu đến trục cột sống cổ tăng lên, làm tăng mô men lực mà các cơ vùng cổ phải chống đỡ. Nếu duy trì tư thế này liên tục, các cơ dễ bị căng mỏi, gây đau vùng cổ, vai và gáy.
Tình trạng này thường gặp ở những người có thói quen vừa đi vừa xem điện thoại, cúi đầu đọc tin nhắn hoặc sử dụng thiết bị điện tử trong nhiều giờ mà ít thay đổi tư thế. Ngoài đau mỏi, người bệnh có thể cảm thấy cứng cổ, khó xoay đầu sang hai bên hoặc ngửa đầu ra sau sau một thời gian sử dụng điện thoại.
Tuy nhiên, không thể khẳng định cứ thường xuyên cúi đầu xem điện thoại là sẽ bị thoái hóa đốt sống cổ. Thoái hóa cột sống cổ là quá trình biến đổi cấu trúc của đĩa đệm, thân đốt sống và các khớp vùng cổ, thường tiến triển theo tuổi tác. Bên cạnh lão hóa tự nhiên, bệnh còn chịu ảnh hưởng của yếu tố di truyền, tiền sử chấn thương, đặc điểm cấu trúc cột sống và các tác động cơ học tích lũy.

Tư thế cúi đầu kéo dài có thể làm tăng áp lực lên các cấu trúc vùng cổ, góp phần gây đau mỏi hoặc làm nặng thêm triệu chứng ở người đã có bệnh lý nền, nhưng chưa đủ cơ sở để xem đây là nguyên nhân trực tiếp gây thoái hóa cột sống cổ.
Để phân biệt đau mỏi cơ học do tư thế với bệnh lý cột sống cổ, người bệnh cần được đánh giá thêm triệu chứng và thăm khám. Đau do căng cơ thường xuất hiện hoặc tăng lên sau khi duy trì một tư thế lâu, có thể cải thiện khi nghỉ ngơi, thay đổi tư thế và vận động nhẹ.
Trong khi đó, thoái hóa cột sống cổ có thể gây đau vùng cổ kéo dài, cứng cổ, hạn chế vận động. Nếu các cấu trúc thoái hóa gây chèn ép rễ thần kinh, người bệnh có thể đau lan từ cổ xuống vai, cánh tay, kèm tê bì, châm chích hoặc yếu cơ. Trường hợp chèn ép tủy sống cổ còn có thể gây vụng về bàn tay, khó cầm nắm đồ vật, đi lại mất thăng bằng.
Theo các triệu chứng bạn mô tả, đau cổ kéo dài ngay cả khi nghỉ ngơi không đồng nghĩa với thoái hóa đốt sống cổ, nhưng cũng không nên chủ quan. Bạn cần đi khám nếu triệu chứng xuất hiện thường xuyên hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt. Đặc biệt, khi đau cổ đi kèm tê yếu tay chân, giảm khả năng cầm nắm, đi lại khó khăn hoặc mất thăng bằng, người bệnh cần được đánh giá sớm để loại trừ tình trạng chèn ép thần kinh, tủy sống.
Bác sĩ khai thác tiền sử, kiểm tra tầm vận động, sức cơ, cảm giác và phản xạ. Tùy kết quả thăm khám, người bệnh có thể được chỉ định chụp X-quang hoặc cộng hưởng từ (MRI) để đánh giá cấu trúc xương, đĩa đệm và các tổn thương liên quan. Không phải trường hợp đau mỏi cổ nào cũng cần chụp MRI.
Để hạn chế đau mỏi, bạn nên thay đổi thói quen sử dụng điện thoại. Trước hết, bạn cần tránh vừa đi vừa nhìn màn hình, bởi ngoài việc khiến cổ phải duy trì tư thế cúi, thói quen này còn làm tăng nguy cơ vấp ngã, va chạm. Khi sử dụng điện thoại, bạn nên đưa màn hình lên gần tầm mắt, giữ đầu và cổ ở tư thế tự nhiên, hạn chế cúi gập cổ quá lâu. Người dùng cũng nên nghỉ giải lao, thay đổi tư thế thường xuyên, kết hợp vận động nhẹ vùng cổ, vai và lưng trên.
Duy trì hoạt động thể chất, tập luyện các nhóm cơ vùng cổ và vai đúng cách, điều chỉnh tư thế khi làm việc với máy tính và lựa chọn gối ngủ có độ cao phù hợp cũng góp phần giảm áp lực lên cột sống cổ. Bạn cũng không nên tự ý bẻ, vặn cổ hoặc xoa bóp mạnh khi chưa xác định nguyên nhân. Thăm khám sớm giúp tìm đúng vấn đề và có hướng điều trị phù hợp, thay vì chỉ xử lý triệu chứng tạm thời.
ThS.BS Nguyễn Thị Phương
Khoa Cơ Xương Khớp
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội