Phiên đầu tuần 16/11, cổ phiếu PNJ của Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Phú Nhuận tiếp tục điều chỉnh. Thị giá hiện chỉ còn 14.650 đồng/cổ phiếu, đưa vốn hóa thị trường xuống dưới mức 9.000 tỷ đồng.
Với mức giá này, PNJ đang ở vùng thấp nhất trong 10 năm qua, người nhà Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT) Cao Thị Ngọc Dung cũng liên tục bị bán giải chấp cổ phiếu. Theo đó, hiện gia đình bà Dung chỉ còn nắm dưới 8% vốn tại PNJ.
PNJ từng là một trong những công ty bán lẻ tăng trưởng tốt, cổ phiếu xếp vào hàng giá cao trên thị trường với vốn hóa “vượt mặt” nhiều đại gia bán lẻ khác như Petrosetco (mã chứng khoán PET), Digiworld (mã chứng khoán DGW) và FPT Retail (mã chứng khoán FRT)...
Sau chuỗi ngày khủng hoảng từ vụ cựu giám đốc Công ty kiểm định PNJ (P-Lab) liên quan đường dây buôn lậu kim cương hồi tháng 7, PNJ đã đánh mất vị thế trên sàn chứng khoán.

Gia đình bà Cao Thị Ngọc Dung chỉ còn nắm dưới 8% vốn
Tuần qua, bà Trần Phương Ngọc Giao, con gái Chủ tịch HĐQT, vừa công bố việc bị công ty chứng khoán bán giải chấp gần 2,5 triệu cổ phiếu PNJ trong phiên 12/11. Đây là lần thứ ba bà Giao bị bán giải chấp cổ phiếu.
Trước đó, trong phiên 30/10, bà bị bán hơn 1,8 triệu cổ phiếu. Đến phiên 4/11, thêm hơn 2,3 triệu cổ phiếu tiếp tục bị bán bắt buộc. Sau ba đợt bị bán cổ phiếu, tỷ lệ nắm giữ của cổ đông này giảm từ 2,29% xuống còn 0,99% vốn điều lệ.
Bán giải chấp là việc công ty chứng khoán chủ động bán cổ phiếu trong tài khoản của nhà đầu tư khi giá trị tài sản bảo đảm giảm xuống dưới ngưỡng quy định, thường do giá cổ phiếu giảm. Biện pháp này nhằm thu hồi khoản tiền đã cho vay ký quỹ (margin) và đưa tỷ lệ an toàn của tài khoản về mức yêu cầu.
Gia đình bà Dung cũng chủ động bán ra cổ phiếu để thu xếp vốn cho PNJ vay (với lãi suất 10%/năm). Đơn cử, đầu tháng 10, ông Cao Ngọc Duy, em trai bà Dung, tiếp tục bán 9 triệu cổ phiếu PNJ trong hai phiên 1-2/10. Sau giao dịch, tỷ lệ sở hữu của ông Duy giảm từ 2,7% xuống 0,94% vốn...
Thống kê đến hiện tại, lượng cổ phiếu mà gia đình bà Dung nắm giữ còn gần 39 triệu đơn vị, chưa đến 8% vốn điều lệ PNJ. Trong đó, bà Cao Thị Ngọc Dung đang nắm hơn 15 triệu cổ phiếu, tương đương 2,93% vốn điều lệ. Theo sau là con gái lớn Trần Phương Ngọc Thảo, Phó chủ tịch HĐQT, nắm hơn 11 triệu đơn vị, tương ứng 2,15%. Như vậy, người nhà Chủ tịch PNJ không còn ai có tư cách là cổ đông lớn tại công ty.
Kinh doanh thua lỗ
Bức tranh kinh doanh cũng cho thấy công ty chịu ảnh hưởng nặng nề từ cú sốc kim cương. Quý III, công ty ghi nhận doanh thu thuần gần 6.995 tỷ đồng, giảm 14% so với cùng kỳ năm trước. PNJ lỗ sau thuế gần 258 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm ngoái lãi 496 tỷ đồng.
Bên cạnh sự cố liên quan đến kim cương, biến động bất thường của giá vàng, cùng với sự thay đổi của cơ cấu doanh thu và nhóm sản phẩm cũng gây áp lực lên lợi nhuận. Mặt khác, chi phí tài chính trong kỳ tăng 170% lên hơn 82 tỷ đồng, chủ yếu do chi phí lãi vay tăng.
Tính chung 9 tháng đầu năm, doanh thu thuần của PNJ đạt 32.703 tỷ đồng, tăng gần 29% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế chỉ đạt khoảng 470 tỷ đồng, giảm hơn 70% so với cùng kỳ năm trước.
Trong 9 tháng, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh của PNJ âm 883 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ dương 1.714 tỷ đồng.
Cổ đông PNJ đã thông qua phương án điều chỉnh kế hoạch kinh doanh năm 2026, với doanh thu 39.057 tỷ đồng, giảm 19% so với kế hoạch ban đầu. Lợi nhuận sau thuế chuyển từ mục tiêu lãi gần 2.829 tỷ đồng sang lỗ 6.271 tỷ đồng.
Đáng nói, tính đến ngày 30/9, giá trị hàng tồn kho trước dự phòng công ty đạt khoảng 18.855 tỷ đồng. Công ty đang trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho gần 2.229 tỷ, tương đương gần 12%. Phần lớn dự phòng giảm giá hàng tồn kho của PNJ tập trung ở nhóm trang sức kim cương và kim cương rời.
Các chuyên gia tại công ty chứng khoán nhấn mạnh lượng hàng tồn lớn sau làn sóng đổi trả sản phẩm có thể gây áp lực lên dòng tiền và khả năng quay vòng vốn của PNJ.
Tại phiên họp đại hội cổ đông bất thường mới đây, CEO Phan Quốc Công cũng thừa nhận việc thanh lý khối hàng tồn kho cần nhiều thời gian, khi nhóm kim cương chiếm hơn một nửa tổng giá trị, trong bối cảnh sức mua của thị trường vẫn thấp.
Chỉ riêng trong tháng 7, giá trị sản phẩm khách hàng mang bán lại đã lên tới gần 6.000 tỷ đồng. Ông Công thông tin mỗi tháng, công ty vẫn cần 100-150 tỷ đồng để tài trợ hoạt động, trong khi nhu cầu vốn sắp tới rất lớn.