Chuyển tới nội dung chính
Bất động sản · Điểm tin đa nguồn

Có nên giao cho chủ đầu tư quản lý?

Trước những tranh chấp, bất ổn xảy ra tại các chung cư liên quan đến quỹ bảo trì chung cư 2%, câu hỏi đặt ra là liệu có nên để ban quản trị các chung cư nắm nguồn tiền hàng trăm tỉ đồng hay giao cho chủ đầu tư quản lý dưới sự giám sát chặt chẽ của cư dân và cơ quan chức năng?

Mã cổ phiếu liên quan:

"Nắm người có tóc"

Trao đổi với Thanh Niên, luật sư Trần Minh Cường, Giám đốc Công ty Luật TNHH TMC Lawyers, cho rằng thực tế cho thấy ban quản trị (BQT) chung cư được thành lập nhằm đại diện cho quyền lợi của cư dân, giám sát việc quản lý, vận hành tòa nhà chứ không phải một tổ chức tài chính chuyên nghiệp. Tuy nhiên, khi được trao quyền quản lý nguồn tiền quá lớn, trong khi cơ chế kiểm soát, giám sát còn nhiều bất cập, rất dễ phát sinh tình trạng lạm quyền, thiếu minh bạch, thậm chí lợi dụng chức vụ để trục lợi. Không ít chung cư đã xảy ra tình trạng đấu đá, tranh giành vị trí trong BQT, gây mất đoàn kết nội bộ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống cư dân.

Có nên giao cho chủ đầu tư quản lý?- Ảnh 1.
Nhiều đề xuất nên giao cho chủ đầu tư quản lý quỹ bảo trì với sự giám sát của BQT, cư dân, chính quyền địa phương và ngân hàng

Trong bối cảnh đó, giao quỹ bảo trì cho chủ đầu tư quản lý là một hướng đi đáng cân nhắc. Bởi xét về năng lực tổ chức, chủ đầu tư là doanh nghiệp có tư cách pháp nhân, bộ máy kế toán, tài chính và hệ thống quản trị chuyên nghiệp. Họ cũng là đơn vị trực tiếp xây dựng công trình, nắm rõ kết cấu, hệ thống kỹ thuật, tuổi thọ thiết bị và nhu cầu bảo trì, bảo dưỡng tòa nhà. Nếu chung cư có sự cố, hư hại, có thể "nắm người có tóc". Ngoài ra, việc giao cho chủ đầu tư quản lý có thể giúp công tác bảo trì được thực hiện bài bản, có kế hoạch dài hạn, thay vì phụ thuộc vào sự thay đổi nhân sự BQT qua từng nhiệm kỳ.

Tuy nhiên, giao cho chủ đầu tư quản lý không đồng nghĩa với việc trao toàn quyền quyết định, sử dụng nguồn tiền này. Quỹ bảo trì là tài sản chung của các chủ sở hữu căn hộ, vì vậy phải được quản lý trong tài khoản riêng, tách biệt hoàn toàn với dòng tiền kinh doanh của doanh nghiệp. Mọi khoản chi phải có kế hoạch, dự toán, được cư dân thông qua theo quy định, công khai chứng từ và chịu sự kiểm toán độc lập. Đặc biệt, cần có cơ chế phong tỏa, kiểm soát dòng tiền để ngăn chặn nguy cơ chủ đầu tư chiếm dụng hoặc sử dụng sai mục đích.

Thậm chí, có thể nghiên cứu mô hình chủ đầu tư chịu trách nhiệm tổ chức quản lý chuyên nghiệp, BQT đại diện cư dân thực hiện chức năng giám sát, còn ngân hàng đóng vai trò kiểm soát việc giải ngân. Khi đó, quyền quản lý, quyền quyết định và quyền giám sát được phân định rõ ràng, tránh tình trạng một nhóm người vừa nắm tiền, vừa quyết định chi tiêu, vừa tự giám sát chính mình.

"Điều quan trọng nhất không phải là chuyển quyền nắm giữ hàng trăm tỉ đồng từ BQT sang chủ đầu tư, mà là thiết lập một cơ chế quản lý minh bạch, chuyên nghiệp và có trách nhiệm giải trình. Nếu làm được điều này, quỹ bảo trì 2% mới thực sự phục vụ mục tiêu duy nhất là duy trì chất lượng, sự an toàn và giá trị lâu dài của chung cư, thay vì trở thành nguồn cơn của những tranh chấp, bất ổn kéo dài", luật sư Trần Minh Cường nhận định.

Thành lập ban kiểm soát

Thận trọng hơn, ông Nguyễn Tiến Dũng, Chủ tịch Hiệp hội Quản lý vận hành nhà chung cư TP.HCM, nói rằng đề xuất chuyển quỹ bảo trì trở lại cho chủ đầu tư quản lý cần được nghiên cứu, đánh giá thận trọng cả về cơ sở pháp lý lẫn tính khả thi. Chủ đầu tư có thể có những lợi thế nhất định về năng lực tổ chức, quản lý và am hiểu công trình. Tuy nhiên, không phải chủ đầu tư nào cũng có đủ năng lực và thực hiện tốt trách nhiệm của mình, đặc biệt là các doanh nghiệp chỉ làm có 1, 2 dự án, bàn giao nhà xong họ cũng giảm thiểu tối đa bộ máy.

Vấn đề quan trọng nhất không phải là ai nắm giữ quỹ, mà là cơ chế quản lý, giám sát và kiểm soát việc sử dụng quỹ như thế nào. Trong cơ chế này tốt nhất nên có chủ đầu tư tham gia với tư cách là người tạo ra sản phẩm và có trách nhiệm với sản phẩm của mình. Có sự kiểm soát chặt chẽ và giám sát của cư dân, chủ đầu tư, đại diện chính quyền đối với việc sử dụng kinh phí bảo trì, lựa chọn nhà thầu thi công, bảo trì, nghiệm thu và thanh toán. Đối với những chung cư có quỹ bảo trì lớn, có thể nghiên cứu bổ sung cơ chế kiểm toán độc lập định kỳ và kiểm soát giao dịch qua ngân hàng nhằm hạn chế nguy cơ lạm dụng, thất thoát.

"Hiện nay cũng chưa thể khẳng định rằng BQT quản lý sẽ tốt hơn hay chủ đầu tư tốt hơn, minh bạch hơn, vì chủ đầu tư sẽ còn phụ thuộc vào quy mô doanh nghiệp, làm bao nhiêu dự án, độ uy tín và liệu có còn duy trì bộ máy hoạt động sau khi bàn giao và hoàn tất nghĩa vụ đối với dự án hay không. Tốt nhất quỹ bảo trì phải có sự giám sát và đồng thuận của bên thứ 3 là chủ đầu tư hoặc đại diện chính quyền nếu chủ đầu tư không tham gia, không đủ năng lực tham gia. Việc giám sát và đồng thuận các quyết định này nên căn cứ vào cơ chế phê duyệt và hạn mức chi. Đồng thời phải luật hóa để có khung pháp lý áp dụng chung cho tất cả chung cư chứ không chỉ phụ thuộc vào quyết định của từng chung cư", ông Dũng nói.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, cũng băn khoăn việc giao quỹ bảo trì cho chủ đầu tư. Bởi hiện nay ngoài một vài doanh nghiệp lớn mạnh có uy tín, có ý thức, có trách nhiệm lớn thì giao yên tâm; nhưng cũng có nhiều doanh nghiệp chỉ làm một dự án xong không còn tồn tại nữa. Thậm chí có trường hợp chủ doanh nghiệp bị bắt hoặc bỏ trốn. Do đó, nên giao cho cộng đồng dân quản lý vì đây là tài sản của họ, là tài sản thuộc sở hữu chung của các cư dân và cả chủ đầu là một đồng sở hữu. Chỉ có họ mới có quyền quyết định nên giao cho ai quản lý. Để quỹ bảo trì không bị thất thoát, bị trục lợi, ông Châu đề nghị bổ sung một cơ chế nữa là có ban kiểm soát, giống như ban kiểm soát của công ty cổ phần của hợp tác xã. Ban kiểm soát này được bầu song song với BQT có chức năng, nhiệm vụ kiểm tra, giám sát hoạt động của BQT của chung cư. Xây dựng chung cư giống như một làng xã, có hương ước là nội quy nhà chung cư để quy định việc sử dụng kinh phí như thế nào, kiểm tra giám sát ra sao. Hai ban này có cơ chế hoạt động độc lập, có cơ chế bãi nhiệm lẫn nhau thông qua hội nghị nhà chung cư bất thường.

"Cần thiết bổ sung vào luật Nhà ở cơ chế thành lập ban kiểm soát nhà chung cư do hội nghị nhà chung cư bầu cùng lúc với bầu BQT nhà chung cư, có vị trí tương tự như ban kiểm soát của hợp tác xã và công ty cổ phần. Ban kiểm soát có chức năng kiểm tra, giám sát hoạt động của BQT nhà chung cư và có quyền đề xuất tổ chức hội nghị nhà chung cư bất thường, cũng như được phản ánh lên UBND phường, xã, đặc khu trong trường hợp vượt thẩm quyền của ban kiểm soát", ông Lê Hoàng Châu đề xuất.

Siết chặt quản lý quỹ bảo trì, giao cho đơn vị tin cậy quản lý không chỉ là yêu cầu bảo vệ tài sản mà còn là giải pháp giữ gìn sự ổn định, an toàn và niềm tin của hàng triệu người dân đang sinh sống tại các chung cư. Cũng cần tăng cường trách nhiệm của chính quyền địa phương trong giám sát hoạt động BQT, quỹ bảo trì, đồng thời giải quyết sớm các khiếu nại, tố cáo, tránh để mâu thuẫn âm ỉ kéo dài rồi bùng phát thành điểm nóng về an ninh trật tự.

Nguồn xuất bản gốc: Thanh Niên (thanhnien.vn) N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Bất động sản

Xem tất cả →