Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, sáng nay 20.11, với 485/485 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Theo đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa bao gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa, có số lao động sử dụng bình quân năm trước liền kề không quá 300 người và đáp ứng một trong 2 tiêu chí: tổng nguồn vốn của năm trước liền kề không quá 150 tỉ đồng; tổng doanh thu của năm trước liền kề không quá 400 tỉ đồng.

Một trong những quy định rất đáng chú ý tại luật này, là doanh nghiệp có tổng mức doanh thu năm không quá 10 tỉ đồng hoặc theo mức điều chỉnh của Chính phủ trong từng thời kỳ được lựa chọn áp dụng phương pháp tính thuế theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp.
Theo quy định hiện hành, thuế thu nhập doanh nghiệp được tính bằng thu nhập tính thuế (doanh thu - chi phí) x thuế suất.
Tuy nhiên, doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỉ đồng, trong trường hợp không xác định được chi phí, thu nhập của hoạt động sản xuất, kinh doanh thì kê khai nộp thuế theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ.
Cụ thể như sau: phân phối, cung cấp hàng hóa là 0,3%; sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu 1,2%.
Dịch vụ (bao gồm cả lãi tiền gửi, lãi tiền cho vay), xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu 1,5%. Riêng hoạt động cho thuê tài sản, đại lý bảo hiểm, đại lý xổ số, đại lý bán hàng đa cấp 4%.
Hoạt động cung cấp sản phẩm và dịch vụ nội dung thông tin số về giải trí, trò chơi điện tử, phim số, ảnh số, nhạc số, quảng cáo số 4%; hoạt động khác 0,5%.
Như vậy, quy định mới đã nâng ngưỡng doanh thu năm được áp dụng cách tính thuế đơn giản theo doanh thu tính thuế từ 3 tỉ đồng lên 10 tỉ đồng.
Doanh nghiệp có doanh thu năm không quá 10 tỉ đồng được chủ động lựa chọn phương pháp tính thuế cho phù hợp.
Về miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong thời gian đầu doanh nghiệp nhỏ và vừa thành lập, luật giữ nguyên như quy định hiện hành. Theo đó, doanh nghiệp được miễn thuế trong 3 năm kể từ khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1.7.2027. Tuy nhiên, tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định tại luật này để hưởng các chính sách thuế theo quy định của pháp luật về thuế được thực hiện từ kỳ tính thuế năm 2027.
Vì sao không miễn thuế cho doanh nghiệp trong 3 năm tính từ khi có lãi?
Trình bày báo cáo tiếp thu, hoàn thiện dự thảo luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, về thời điểm miễn thuế cho doanh nghiệp mới thành lập, có ý kiến đề nghị tính 3 năm từ năm đầu phát sinh thu nhập chịu thuế; có đề xuất miễn 3 năm liên tục, giới hạn thời gian chờ theo chu kỳ đầu tư, tác động ngân sách, ngăn trì hoãn, lạm dụng.

Tuy nhiên, Chính phủ đề nghị giữ chính sách miễn thuế trong 3 năm kể từ khi doanh nghiệp nhỏ và vừa được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu do chính sách cần hướng tới mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp ngay từ giai đoạn khởi sự - thời điểm khó khăn nhất về vốn, thị trường và dòng tiền.
Chính sách hỗ trợ không nên bao cấp quá mức mà cần tạo động lực để doanh nghiệp nhanh chóng mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả hoạt động; cần phải bảo đảm hài hòa giữa hỗ trợ doanh nghiệp và cân đối ngân sách.
Về ngưỡng doanh thu được áp dụng cách tính thuế đơn giản, có ý kiến tán thành ngưỡng doanh thu 10 tỉ đồng để lựa chọn phương pháp tính thuế; ý kiến khác đề nghị giao Chính phủ điều chỉnh theo từng thời kỳ, tăng trưởng, địa bàn, đối tượng đặc thù, không ấn định...
Chính phủ đề xuất giữ quy định tại dự thảo luật về nâng ngưỡng doanh thu đến 10 tỉ đồng để doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được lựa chọn phương pháp tính thuế, nhằm tạo lập chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa toàn diện, trực tiếp và đáp ứng kịp thời nhu cầu thực tiễn.
Cạnh đó, góp phần đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ, khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi và mở rộng quy mô.
Tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đã chỉnh lý theo hướng dẫn chiếu pháp luật thuế, không quy định trực tiếp phương pháp tính thuế tại luật này; bỏ quy định áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.