Chuyển tới nội dung chính
Kinh tế vĩ mô & Đầu tư · Điểm tin đa nguồn

Chính phủ yêu cầu cảnh báo sớm rủi ro với nhóm hàng xuất siêu lớn

Bộ Công Thương được giao theo dõi mặt hàng, thị trường và doanh nghiệp có mức độ tập trung xuất khẩu cao để cảnh báo sớm nguy cơ bị điều tra, áp thuế hoặc rào cản thương mại.

Ngày 21/11, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ký Nghị quyết 403 về kế hoạch quản trị xuất siêu và rủi ro trong thương mại quốc tế giai đoạn 2026-2030.

Theo đó, Chính phủ đặt mục tiêu quản trị xuất siêu trong quan hệ song phương theo hướng vừa mở rộng xuất khẩu, vừa tăng năng lực nhập khẩu phục vụ sản xuất. Nhà điều hành khuyến khích nhập máy móc, thiết bị, công nghệ và nguyên liệu cần thiết, đồng thời đa dạng hóa nguồn cung, tăng tỷ lệ nội địa hóa và giá trị gia tăng trong nước.

Bộ Công Thương được giao định kỳ đánh giá quy mô, cơ cấu và mức độ tập trung của xuất siêu theo ngành hàng, sản phẩm, thị trường và khu vực doanh nghiệp. Cơ quan này phải xây dựng cơ chế cảnh báo sớm với những nhóm hàng có thặng dư lớn hoặc phụ thuộc vào một số thị trường. Đây sẽ là căn cứ điều chỉnh chính sách sản xuất, phát triển thị trường và chuỗi cung ứng.

Bộ Tài chính phối hợp phân tích dữ liệu hải quan, đầu tư, xác định doanh nghiệp chiếm tỷ trọng lớn trong xuất khẩu từng nhóm hàng và đánh giá mức đóng góp của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Bộ cũng được giao nghiên cứu cơ chế điều tiết dòng vốn FDI từ khâu đăng ký đầu tư, khuyến khích các dự án có thị trường mục tiêu phù hợp với định hướng đa dạng hóa xuất khẩu.

Container hàng hoá tại cảng Cát Lái chiều 4/2. Ảnh: Thanh Tùng
Container hàng hoá tại cảng Cát Lái chiều 4/2. Ảnh: Thanh Tùng

Để đánh giá chất lượng xuất siêu, Bộ Công Thương rà soát nguồn gốc, cơ cấu và giá trị đầu vào nhập khẩu trong các sản phẩm xuất khẩu, nhất là ở những ngành chủ lực. Đồng thời, cơ quan quản lý cần có giải pháp đa dạng, phát triển nguồn cung trong nước với các đầu vào quan trọng.

Với rủi ro gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp, Bộ nghiên cứu sửa nghị định về xuất xứ hàng hóa, cấp giấy chứng nhận xuất xứ (C/O), tự chứng nhận và hậu kiểm. Cơ quan này cũng phải cảnh báo các mặt hàng có nguy cơ bị điều tra phòng vệ thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp trong các cuộc điều tra của nước ngoài.

Các địa phương phối hợp rà soát những dự án đã được cấp phép, đang xây dựng hoặc trong quy hoạch có nguy cơ gây dư thừa công suất, kể cả FDI. Các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, tín dụng cần được đánh giá để làm rõ mục tiêu sản lượng, mở rộng công suất hoặc xuất khẩu hay không. Bộ Công Thương đề xuất điều chỉnh chính sách có nguy cơ tạo dư thừa công suất hoặc làm tăng rủi ro bị đối tác coi là trợ cấp.

Một nhiệm vụ khác là hoàn thiện quy định thực thi lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Bộ Nội vụ được giao xây dựng cơ chế xác định nhóm hàng, khu vực và nhà cung ứng có rủi ro cao. Cơ quan chức năng có thể tạm dừng thông quan khi có căn cứ phù hợp và yêu cầu doanh nghiệp chứng minh nguồn nguyên liệu, nhà cung ứng và điều kiện sản xuất. Hàng hóa có vấn đề liên quan đến lao động cưỡng bức có thể bị từ chối nhập khẩu hoặc yêu cầu tái xuất.

Bộ Ngoại giao, Công Thương theo dõi thay đổi chính sách tại các thị trường, cảnh báo sớm nguy cơ hàng Việt bị điều tra, áp thuế, đồng thời đề xuất và có biện pháp vận động, xử lý phù hợp từ sớm.

Tính chung 10 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 1.001 tỷ USD, vượt quy mô cả năm 2025. Tuy nhiên, nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu khiến cán cân thương mại thâm hụt khoảng 14,02 tỷ USD. Cục Hải quan dự kiến xuất khẩu cả năm tăng trên 25%, cao hơn mục tiêu 15-16% Chính phủ đề ra.

Nguồn xuất bản gốc: VnExpress (vnexpress.net) N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Kinh tế vĩ mô & Đầu tư

Xem tất cả →