Trong đó, nhóm chính sách tạo thuận lợi về thị thực (visa), nhập cảnh, xuất cảnh và cư trú đối với khách du lịch quốc tế được xác định là điểm tựa chiến lược đầu tiên.
Đòn bẩy trực tiếp cho mục tiêu doanh thu 80 - 90 tỉ USD
Nghị quyết 59 định hướng mở rộng miễn thị thực song phương đối với khách từ các thị trường trọng điểm, thị trường nguồn có tiềm năng tăng trưởng và khả năng chi tiêu cao. Cùng với đó, áp dụng chính sách thị thực linh hoạt theo từng thị trường, ưu tiên khách lưu trú dài ngày, khách quay trở lại, khách kết hợp công vụ, hội nghị, hội thảo quốc tế. Đồng thời, nghiên cứu thí điểm có kiểm soát chính sách thị thực, cư trú đối với người nước ngoài làm việc từ xa, khách đến VN khám chữa bệnh, phục hồi chức năng, nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe dài ngày.

Cụ thể, người nước ngoài đến VN khám bệnh, chữa bệnh, phục hồi chức năng, nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe dài ngày và người đi cùng được xem xét áp dụng thí điểm chính sách thị thực, cư trú thuận lợi, phù hợp mục đích và thời gian lưu trú theo quy định của pháp luật trên cơ sở xác nhận của cơ sở tiếp nhận đủ điều kiện và cơ quan có thẩm quyền. Chuyên gia, lao động kỹ thuật nước ngoài có trình độ cao, nghệ sĩ, diễn viên có giấy phép hành nghề hợp pháp tại nước sở tại và được doanh nghiệp (DN) trong nước ký hợp đồng lao động để làm việc tại các dự án du lịch đủ điều kiện được xem xét áp dụng chính sách thuận lợi về giấy phép lao động, thị thực, tạm trú theo quy định của Chính phủ.
Lãnh đạo Tập đoàn Sun Group đánh giá đây là một bước đi có tính bản lề với sự phát triển của du lịch VN cho giai đoạn tới. Nghị quyết 26 của Bộ Chính trị ban hành trước đó đặt mục tiêu đến năm 2030, VN phải đón 45 - 50 triệu lượt khách quốc tế, du lịch đóng góp trực tiếp 10 - 12% GDP. Đến năm 2045, con số này là khoảng 70 triệu lượt khách và VN nằm trong nhóm 30 quốc gia dẫn đầu thế giới về năng lực cạnh tranh du lịch. Năm nay, chúng ta hướng tới khoảng 25 triệu lượt, nghĩa là trong 4 năm tới phải gần như nhân đôi lượng khách. Với cách làm cũ sẽ không đạt được mục tiêu ấy, mà cần một thể chế đột phá như Nghị quyết 59. "Lần đầu tiên, các yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của một điểm đến được đặt chung trong một khung chính sách, trong đó thị thực là một trong những điểm nghẽn mà cộng đồng DN đã kiến nghị trong nhiều năm", vị này nhận xét.
Theo lãnh đạo Tập đoàn Sun Group, từ sau đại dịch Covid-19 đến nay, chính sách thị thực của VN đã có những bước tiến lớn. Tuy vậy, đặt trong tương quan khu vực, mức độ mở cửa của chúng ta vẫn còn hẹp. Nhiều thị trường có mức chi tiêu cao và đã có đường bay thẳng đến VN như Mỹ, Úc, Canada, Ấn Độ và các nước vùng Vịnh vẫn đang chờ được miễn thị thực. Đặc biệt, đối tượng khách người làm việc từ xa, khách hưu trí và khách chăm sóc sức khỏe dài ngày là những phân khúc VN có tiềm năng rất lớn, xác định là thị trường tập trung khai thác nhưng chính sách thị thực lại đang đi sau các "đối thủ" cạnh tranh trực tiếp như Thái Lan, Malaysia và Indonesia.
Vì thế, chính sách đặc thù sẽ tạo bước đột phá về thu hút khách du lịch quốc tế, đồng thời thu hút chuyên gia, nhà quản lý, lao động kỹ thuật và nhân lực chất lượng cao nước ngoài đến làm việc tại các dự án du lịch quy mô lớn, có tính động lực. Kinh nghiệm từ các nước cho thấy visa là một công cụ quan trọng thúc đẩy tăng trưởng du lịch, thu hút đầu tư và nhân lực quốc tế.
Đơn cử, Malaysia áp dụng chính sách miễn thị thực cho công dân Ấn Độ từ 1.12.2023 - 31.12.2026. Theo số liệu của Tourism Malaysia, trong 11 tháng năm 2024, Malaysia đón hơn 1 triệu lượt khách du lịch Ấn Độ, tăng 50,8% so với cùng kỳ năm 2023. Tương tự, Singapore từ 9.2.2024 thực hiện miễn thị thực song phương 30 ngày với khách Trung Quốc, đồng thời áp dụng ONE Pass có thời hạn 5 năm nhằm thu hút nhân tài quốc tế đáp ứng điều kiện về thu nhập hoặc thành tích xuất sắc; triển khai kiểm soát xuất nhập cảnh tự động bằng sinh trắc học. Ngay trong năm 2024, Singapore đón 16,5 triệu lượt khách quốc tế, tăng 21% so với năm 2023.

Indonesia cũng đã triển khai Golden Visa có thời hạn 5 - 10 năm nhằm thu hút nhà đầu tư và nhân tài quốc tế. Hay UAE đã áp dụng Golden Visa thời hạn 5 - 10 năm cho các nhóm đủ điều kiện, gồm nhà đầu tư, doanh nhân, chuyên gia, nhà khoa học và người có tài năng đặc biệt trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật; cho phép bảo lãnh thành viên gia đình theo quy định.
"Thị thực dành cho khách lưu trú dài ngày, khách chăm sóc sức khỏe và người làm việc từ xa sẽ giúp kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu và đưa dòng khách lan tỏa tới những vùng đất mới. Thị thực dài hạn cho nhà đầu tư, chuyên gia và nghệ sĩ sẽ thu hút thêm vốn, tri thức và các mối quan hệ quốc tế", đại diện Sun Group nhấn mạnh.
Cơ hội từ những phân khúc khách mới
TS Chung Lê Khang, giảng viên ngành Việt Nam học - Du lịch, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, nhận định việc Quốc hội thông qua các chính sách đặc thù phát triển du lịch, trong đó có định hướng mở rộng miễn thị thực và tạo thuận lợi cho những nhóm khách quốc tế mới, đánh dấu sự thay đổi đáng chú ý trong tư duy quản lý và phát triển du lịch VN. Ý nghĩa của những thay đổi này không chỉ nằm ở việc mở rộng khả năng tiếp cận thị trường khách quốc tế, mà còn cho thấy chính sách thị thực đang từng bước trở thành công cụ nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến, thay vì chỉ thực hiện chức năng quản lý nhập cảnh như trước.
Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch ngày càng gay gắt tại Đông Nam Á, việc giảm bớt các rào cản hành chính có thể giúp VN cải thiện khả năng tiếp cận điểm đến, giảm thời gian, chi phí làm thủ tục và tác động tích cực đến quyết định lựa chọn của du khách quốc tế. Một chính sách visa thông thoáng cũng tạo điều kiện để DN lữ hành xây dựng sản phẩm, mở rộng thị trường và thu hút những nhóm khách có nhu cầu đa dạng.
Đối với định hướng nghiên cứu chính sách thị thực dành cho người làm việc từ xa, khách du lịch y tế, chăm sóc sức khỏe và nghỉ dưỡng dài ngày, TS Chung Lê Khang đánh giá đây là cơ hội để VN đa dạng hóa thị trường, đồng thời phát triển những phân khúc du lịch chuyên biệt có tiềm năng tạo giá trị gia tăng cao. Theo đó, sự xuất hiện và phát triển của những nhóm khách này phản ánh xu hướng du lịch ngày càng gắn với phong cách sống, công việc và nhu cầu nâng cao chất lượng cuộc sống. Du lịch không còn đơn thuần là những chuyến tham quan, nghỉ dưỡng ngắn ngày mà có thể kết hợp với làm việc, khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe hoặc lưu trú trong thời gian dài. Điều này mở ra cơ hội để VN phát triển chuỗi dịch vụ đa dạng hơn.
"Chẳng hạn, những ưu thế về chuyên môn, làm chủ nhiều kỹ thuật cao, cùng việc nhiều đơn vị có hệ thống trang thiết bị đồng bộ là một trong các thế mạnh của y tế VN. Nhưng du lịch y tế không phải là đón bệnh nhân vào bệnh viện điều trị, mà là sự chủ động lựa chọn của khách nước ngoài, người bệnh đến VN kết hợp du lịch với sử dụng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, khám, chữa bệnh; vừa điều trị y tế chuyên sâu, vừa nghỉ dưỡng, tham quan hoặc tịnh dưỡng phục hồi. Nếu khai thác hiệu quả, ngành du lịch không chỉ kéo dài thời gian lưu trú mà còn tạo thêm nguồn thu cho nhiều ngành kinh tế khác", TS Chung Lê Khang dẫn chứng.
Mục tiêu doanh thu 80 - 90 tỉ USD vào năm 2030 chỉ có thể đạt được khi mức chi tiêu và thời gian lưu trú bình quân tăng mạnh, và thị thực là đòn bẩy trực tiếp nhất để làm được điều đó. Đây cũng là cách du lịch đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của đất nước.