Sáng 21/11, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, mở rộng phạm vi cấm hút thuốc tại cơ sở giáo dục, đồng thời siết hoạt động kinh doanh, quảng cáo và phân phối sản phẩm thuốc lá.
Theo luật hiện hành, trường đại học, cao đẳng và học viện thuộc nhóm địa điểm cấm hút thuốc hoàn toàn trong nhà. Sinh viên, giảng viên và người đến trường không được hút thuốc trong phòng học, giảng đường, thư viện, văn phòng và các không gian trong nhà, nhưng những khu vực ngoài trời chưa thuộc phạm vi cấm bắt buộc này.
Luật mới đưa tất cả cơ sở giáo dục vào nhóm địa điểm cấm hút thuốc hoàn toàn cả trong nhà và trong phạm vi khuôn viên. Như vậy, từ ngày 1/7/2027, lệnh cấm tại các trường đại học, cao đẳng và học viện được mở rộng ra sân trường, hành lang ngoài trời, khuôn viên cây xanh và những không gian mở khác thuộc phạm vi nhà trường.
Trước đây, quy định cấm hút thuốc trong toàn bộ khuôn viên chủ yếu áp dụng với các cơ sở giáo dục từ mầm non đến phổ thông. Việc mở rộng lần này đưa trường đại học, cao đẳng, học viện vào cùng phạm vi kiểm soát, hướng tới môi trường học tập không khói thuốc.
Cùng với việc mở rộng địa điểm cấm hút thuốc, luật điều chỉnh phạm vi cấm bán thuốc lá quanh trường học. Quy định hiện hành cấm bán thuốc lá phía ngoài cổng các trường từ mầm non đến THPT trong phạm vi 100 m tính từ ranh giới khuôn viên gần nhất.
Luật mới thay danh mục trường học cụ thể bằng khái niệm cơ sở giáo dục, qua đó mở rộng phạm vi áp dụng đối với trường đại học, cao đẳng và các cơ sở giáo dục khác. Phạm vi cấm bán thuốc lá trong bán kính 100 m cũng được áp dụng đối với cơ sở y tế.

Cấm trưng bày thuốc lá tại cửa hàng từ năm 2028
Một thay đổi đáng chú ý khác là cấm trưng bày thuốc lá, bao bì, hình ảnh và nhãn thuốc lá nhằm nhận diện sản phẩm tại các cơ sở phân phối, bán buôn, bán lẻ và trên môi trường điện tử, trừ trường hợp được Chính phủ cho phép.
Hiện nay, các đại lý và điểm bán lẻ vẫn được trưng bày tối đa một bao, một tút hoặc một hộp của mỗi nhãn hiệu thuốc lá. Luật mới cho phép tiếp tục áp dụng quy định này trong 6 tháng kể từ ngày 1/7/2027, trước khi chuyển sang quy định cấm trưng bày từ ngày 1/1/2028.
Hoạt động bán thuốc lá trên các sàn thương mại điện tử và phương thức giao dịch điện tử khác cũng bị cấm, ngoại trừ giao dịch, ký kết hợp đồng điện tử giữa các tổ chức, cá nhân kinh doanh thuốc lá hợp pháp.
Bên cạnh lệnh cấm quảng cáo, khuyến mại và tiếp thị trực tiếp đã có, luật bổ sung hành vi bị cấm là tiếp thị liên kết thuốc lá trong thương mại điện tử tới người tiêu dùng dưới mọi hình thức.
Người bán buôn, bán lẻ thuốc lá phải từ chối giao dịch nếu khách hàng không chứng minh được mình đủ 18 tuổi. Trước đây, pháp luật đã cấm bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi và yêu cầu điểm bán treo biển thông báo, nhưng chưa quy định rõ trách nhiệm từ chối bán khi người mua không chứng minh được độ tuổi.
Mở rộng lệnh cấm với thuốc lá điện tử và shisha
Luật tiếp tục mở rộng phạm vi kiểm soát đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, túi ngậm nicotine, shisha và các sản phẩm thuốc lá khác thuộc diện cấm.
Ngoài sản phẩm hoàn chỉnh, lệnh cấm còn áp dụng với các thiết bị, bộ phận chứa nguyên liệu, nguyên liệu dùng để sản xuất thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm liên quan được luật xác định.
Các hành vi sản xuất, kinh doanh, mua bán, tàng trữ, vận chuyển, xuất nhập khẩu, quá cảnh, tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu và chứa chấp sản phẩm thuộc diện cấm đều bị nghiêm cấm. Việc sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, túi ngậm nicotine, shisha và các sản phẩm thuốc lá khác thuộc diện cấm cũng không được phép.
Luật đồng thời cấm các sản phẩm được thiết kế mô phỏng bao thuốc lá, gói thuốc lá, điếu thuốc lá và những sản phẩm có cấu tạo, chức năng, cách sử dụng tương tự thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Giảm dần sản lượng thuốc lá tiêu thụ trong nước
Bên cạnh việc hạn chế sử dụng, luật bổ sung các biện pháp kiểm soát nguồn cung, hướng tới giảm dần sản lượng thuốc lá tiêu thụ trong nước.
Bộ trưởng Công Thương có trách nhiệm công bố công khai sản lượng thuốc lá được phép sản xuất, nhập khẩu để tiêu thụ trong nước của từng doanh nghiệp, theo lộ trình giảm sản lượng do Chính phủ quy định.
Hoạt động sản xuất, nhập khẩu và lưu thông thuốc lá được kiểm soát thông qua quản lý nguyên liệu, sản lượng, nguồn gốc sản phẩm và dán tem hoặc in mã số, mã vạch trên bao bì.
Việc sản xuất, mua bán, nhập khẩu thuốc lá và kinh doanh nguyên liệu tiếp tục thuộc ngành nghề kinh doanh có điều kiện, phải được cơ quan có thẩm quyền cấp phép.
Luật cũng giao Chính phủ quy định lộ trình tăng diện tích cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá, nhằm tăng thông tin về tác hại của sản phẩm đối với người sử dụng.
Luật có hiệu lực từ ngày 1/7/2027, trừ một số quy định có thời điểm áp dụng riêng.