Chuyển tới nội dung chính
Sức khỏe & Y tế · Điểm tin đa nguồn

Bộ Y tế làm rõ những nội dung lớn của Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi)

Bộ Y tế nhấn mạnh điểm xuyên suốt của Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) là đặt hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác trong khuôn khổ pháp lý chặt chẽ: tự nguyện từ phía người hiến...

Tuổi Trẻ (tuoitre.vn) · Tác giả: TUOI TRE ONLINE 22 phút trước Đọc bài gốc tại Tuổi Trẻ ↗
Bộ Y tế thông cáo báo chí về Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) - Ảnh 1.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan - Ảnh: QUỐC HỘI

Ngay sau khi Quốc hội thông qua Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) sáng 21-11, Bộ Y tế đã phát thông cáo báo chí, làm rõ những nội dung lớn của luật, với trọng tâm là ngăn chặn mua bán, thương mại hóa hoạt động hiến, ghép và bảo đảm quyền tự nguyện của người hiến.

Theo Bộ Y tế, luật được xây dựng nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động hiến tặng, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác; bảo đảm các hoạt động này được thực hiện vì mục đích nhân đạo, chữa bệnh, giảng dạy và nghiên cứu khoa học, không vì mục đích thương mại.

Nghiêm cấm 29 nhóm hành vi, ngăn chặn mua bán và trục lợi

Với 7 chương, 39 điều, luật mở rộng các quy định về chuyên môn, điều kiện bảo đảm, đồng thời thiết lập cơ chế kiểm soát, phòng ngừa vi phạm, bảo đảm tính tự nguyện, khách quan, công bằng và minh bạch trong toàn bộ quá trình hiến, lấy, ghép.

Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định 29 nhóm hành vi bị nghiêm cấm. Trong đó có chiếm đoạt mô, bộ phận cơ thể người, chiếm đoạt xác; mua bán mô, bộ phận cơ thể người và mua bán xác; dụ dỗ, lừa dối, đe dọa, ép buộc người khác hiến.

Luật cũng nghiêm cấm lợi dụng quan hệ nuôi con nuôi, giám hộ, chăm sóc thay thế hoặc quan hệ lệ thuộc để thực hiện việc hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người; lấy, ghép, sử dụng, lưu giữ mô, bộ phận cơ thể người vì mục đích thương mại; quảng cáo, môi giới việc hiến, nhận vì mục đích thương mại.

Đáng chú ý, hành vi tổ chức, tạo điều kiện cho người Việt Nam ra nước ngoài để mua bán mô, bộ phận cơ thể người hoặc đưa người nước ngoài vào Việt Nam để ghép bộ phận cơ thể người trái quy định cũng thuộc nhóm hành vi bị nghiêm cấm.

Luật khẳng định không lấy mô không tái sinh, bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi.

Việc đăng ký hiến chỉ áp dụng đối với người từ đủ 18 tuổi trở lên. Hiến là hoàn toàn tự nguyện.

Đối với người hiến từ đủ 25 tuổi trở lên, luật nghiêm cấm nêu đích danh, chỉ định hoặc lựa chọn người được ghép, trừ trường hợp người bệnh chờ ghép là thành viên gia đình.

Bổ sung hiến sau khi chết tuần hoàn, siết điều kiện hiến khi còn sống

Bộ Y tế thông cáo báo chí về Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) - Ảnh 2.
Các bác sĩ mặc niệm, tri ân người hiến tạng - Ảnh: TT

Một điểm mới của luật là bổ sung việc hiến bộ phận cơ thể sau khi chết tuần hoàn. Luật định nghĩa chết tuần hoàn là tình trạng mất chức năng tuần hoàn, hô hấp và không thể phục hồi; người chết tuần hoàn không thể sống lại được.

Theo Bộ Y tế, hình thức này đã được nhiều quốc gia áp dụng an toàn trong nhiều năm, giúp tăng nguồn hiến từ những người đã qua đời, giảm số người hiến còn sống để bảo vệ sức khỏe người dân, hạn chế mua bán, ép buộc.

Luật tăng độ tuổi được hiến khi còn sống đối với người không phải thành viên gia đình từ đủ 18 tuổi lên 25 tuổi trở lên. Người từ đủ 18 đến dưới 25 tuổi chỉ được hiến cho thành viên gia đình.

Người hiến phải được tư vấn độc lập về pháp luật, sức khỏe, đánh giá tâm lý, xã hội. Người đánh giá điều kiện hiến không được là người chỉ định ghép cho người bệnh, không được là người trực tiếp tư vấn cho người hiến.

Việc lấy chỉ được thực hiện khi có ý kiến đồng ý bằng văn bản của Hội đồng tư vấn lấy, ghép gồm chuyên gia y tế, pháp luật và tâm lý. Thành viên hội đồng không tham gia lấy, ghép của trường hợp đó.

Cơ quan công an, UBND và các cơ quan liên quan phối hợp xác minh quan hệ nhân thân, nơi cư trú của người hiến và người nhận. Trường hợp vợ chồng phải bảo đảm thời gian kết hôn tối thiểu.

Bên cạnh các quy định kiểm soát, luật quy định chính sách chăm sóc, phục hồi sức khỏe cho người hiến; khám sức khỏe định kỳ và đóng bảo hiểm y tế cho người đã hiến bộ phận cơ thể người theo quy định.

Đối với người hiến xác, cơ sở tiếp nhận phải có đủ điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị, nhân lực và phòng tưởng niệm; phối hợp với gia đình tổ chức lễ truy điệu, khôi phục thẩm mỹ thi thể trước tang lễ, tổ chức mai táng hoặc bàn giao thi thể, tro cốt theo nguyện vọng gia đình.

Đáng chú ý, luật quy định tổ chức Ngày Tri ân người hiến mô, bộ phận cơ thể vào ngày 20-5 hằng năm, nhằm tôn vinh người hiến, gia đình người hiến và lan tỏa nghĩa cử nhân đạo trong xã hội.

Theo thông cáo, luật dự kiến có hiệu lực từ ngày 1-1-2028. Cơ sở dữ liệu về quản lý mô, bộ phận cơ thể người phải hoàn thành, vận hành trước ngày 31-12-2028.

Các đăng ký hiến, thẻ đăng ký hiến và danh sách chờ ghép đã được thực hiện theo luật hiện hành tiếp tục có giá trị và được cập nhật lên cơ sở dữ liệu mới.

Điều phối ghép toàn quốc, bảo mật thông tin người hiến

Luật xác lập nguyên tắc tự nguyện là yêu cầu xuyên suốt. Người từ đủ 18 tuổi trở lên có quyền đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác; có quyền thay đổi nội dung đăng ký, hủy đăng ký hoặc đăng ký lại.

Đặc biệt, việc đăng ký hiến không đồng nghĩa với việc người đăng ký đương nhiên đủ điều kiện hiến. Người hiến hoặc người đại diện, cha đẻ, mẹ đẻ của người hiến có quyền từ chối hiến tại bất kỳ thời điểm nào theo quy định. Khi có sự từ chối hoặc biểu hiện không đồng thuận, không được thực hiện việc hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người.

Về xác định chết não, chết tuần hoàn, luật yêu cầu tuân thủ quy trình, tiêu chuẩn chuyên môn, bảo đảm tính khách quan, độc lập. Người tham gia hội đồng xác định chết não không đồng thời là bác sĩ điều trị, người tư vấn hiến hoặc thành viên ê kíp lấy, ghép đối với người hiến đó.

Hoạt động hiến, ghép bộ phận cơ thể người phải được điều phối thống nhất trên phạm vi toàn quốc bởi cơ quan có chức năng điều phối quốc gia, thông qua cơ sở dữ liệu quản lý mô, bộ phận cơ thể người, trừ các trường hợp luật định.

Việc điều phối phải bảo đảm hòa hợp giữa người hiến và người bệnh chờ ghép; công bằng, minh bạch, khách quan, không phân biệt điều kiện kinh tế, dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo, giới tính và nơi cư trú.

Các tiêu chí xem xét gồm mức độ cấp thiết về y khoa, hiệu quả sau ghép và các yếu tố chuyên môn; đặc điểm người bệnh, trong đó có ưu tiên trẻ em, người đã hiến bộ phận cơ thể người và một số thân nhân của người hiến đã chết não, chết tuần hoàn; thời gian chờ ghép.

Thông tin của người đăng ký hiến, người hiến và người được ghép phải được mã hóa, bảo mật. Khi công bố thông tin phải bảo đảm tính ẩn danh, không làm lộ danh tính người hiến và người được ghép, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Bộ Y tế thông cáo báo chí về Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) - Ảnh 3.
Nguồn xuất bản gốc: Tuổi Trẻ (tuoitre.vn) · Tác giả: TUOI TRE ONLINE N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Sức khỏe & Y tế

Xem tất cả →